Derviş Yakini / AFYONKARAHİSAR

Derviş Yakini Kimdir: Asıl adı Deviş'tir. Küçük Mehmet Efendi tarafından evlat edinilerek, onun tarafından yetiştirilmiştir. Sanat ve kültür eğitimini dergahta Mehmet Efendi'den almıştır. 
Sultan Divani dergahının müritlerinden olan Derviş Yakini özellikle Sultan Divani’nin torunu olan Güneş Hatun’ın eğitiminde çok etkili olmuştur. Güneş Hanım’ın şeyhliği döneminde de hem dergahın işlerinde, hem de Güneş Hanım’a yardımda önemli görevler üstlenmiştir. 1592 yılında vefat etmiştir. 

Derviş Yakini “Güneş Hanımın büyüklüğü karşısında kadın ve erkek olmanın ne ehemmiyeti var!” demiştir.      

Türbenin Durumu: Türbesinin yeri bilinmemektedir.

Kaynakça: Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992.

Taylan Köken

Mu’ini Mustafa Dede Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Kubbeli Mah.

Mu’ini Mustafa Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde bulunan Kubbeli Mahallesinde Hıdırlık eteklerinde türbesi vardır.

Mu’ini Mustafa Dede Kimdir: Hz. Mevlana’nın Mesnevisini 15.yüzyılda ilk defa tercüme ve şerh eden mutasavvıf alimidir.

Türbenin Durumu: Türbe Kubbeli Mahallesinde bulunan, eski Kubbeli Mezarlığında bulunuyordu. Mezarlık zaman içinde kalkmış fakat Mu’ini Mustafa Dede’nin türbesine dokunulmamıştır. Türbenin üstü açıktır ve kaba beton ile sağlamlaştırılmıştır. 

Ziyaret Nedeni: Çevre halkı tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992 / Yusuf Ilgar –Afyonkarahisar’da Mezarlıklar ve Türbeler.

Taylan Köken

Süleyman Şah Germiyani Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Kadınlar Pazarı

Süleyman Şah Germiyani Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde Kadınlar Pazarında türbesi vardır.

Türbenin Eski Hali

Süleyman Şah Germiyani Kimdir: Afyonkarahisar’da Mevleviliğin kurucusu olan Aba Puş-i Veli hazretlerinin çilehanesinden bahsetmiştik. Hıdırlık Tepesinde Dedeini’ndeki bu  çilehanede Hz. Mevlana’nın oğlu olan Sultan Veled çile çekmektedir. Sultan Veled’in Afyon’da olduğunu duyan ve ziyaretine gelen Anadolu Beylerinden Germiyanoğullarından Süleyman Şah’tır. Bu ziyaretten sonra Sultan Veled’in dervişi olur.

İlerleyen zamanda Sultan Veled kızı Mutahhara’yı Süleyman Şah ile evlendirerek hem müridi, hem de damadı yapmış olur. Bu evlilikten üç çocukları olur. Hızır, İlyas ve Devlet Hatun. Daha sonra Devlet Hatun Yıldırım Beyazıt ile evlenecektir.

Süleyman Şah Germiyani 1384 yılında vefat eder.

Türbenin Durumu: Türbenin Yusuf Ilgar’ın çalışmasından bir kümbet olduğunu öğreniyoruz. Şimdiki durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Hayır duası için çevre halkı tarafından ziyaret edilmektedir.

Önemli Not: Yusuf Ilgar’ın çalışması olan Afyonkarahisar’da Mevlevilik kitabında ise Mevlana Celalettin-i Rumi vefat edince oğlu Sultan Velet Afyon’da kalır. Bu sırada kızı Mutahhare Hatunu Germiyanoğlu Savcı Bey’in oğlu Umur Bey ile 1276 yılında evlendirir.

Kaynakça: Mehmet Gündoğan – Afyon Alimleri Evliyaları -1994 / Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992.

Taylan Köken

Güneş Hatun Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Mevlevi Cami

Güneş Hatun Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde bulunan Mevlevi Camisinin içinde türbesi vardır.

Mevlevi Cami Sandukaları

Güneş Hatun Kimdir: Sultan Divani’nin torunudur. Küçük Mehmet Çelebi babasıdır. Diğer kardeşleri Kerime, Rahime ve Seher’in en büyüğüdür ve 1610 yıllarında doğmuştur. Babası yanında ilk eğitimini almış olan Güneş Han Arapça ve Farsça dillerine Türkçe kadar hakimdir.

Dergahın şeyhi III. Mehmet Arif Çelebi olunca Güneş Hatun’da vakfın idari işlerini ele alır ve maharetle yürütür. Arif Çelebi’nin vefatından sonra şeyhlik makamına oturur ve halifelik makamını da layıkıyla yerine getirir. 

Türbenin Durumu: Türbe Mevlevi Camisinin içinde bulunan sandukaların arasındadır.

Ziyaret Nedeni: Afyonkarahisar Mevleviliğinin önemli şahsiyetlerinden olan Güneş Hatun Mevlevihane ziyaret edilirken kendisi de unutulmayarak bir hayır duası ile anılmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Güneş Hatunun şeyhliğinde dergah ikinci kez yanar. Devrin zengin veziri Kara Mustafa Paşa dergahın yeniden yapılması için gereken masrafı karşılayacağını söyler. Fakat Sultan Divani tekrar torunlarından olan Güneş Han’ın rüyasına girerek, ayak ucunda bulunan bir testi altını söyler. Bu altın bulunur ve dergah yeni baştan imar edilir.

Kaynakça: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – 2009 / Mehmet Gündoğan – Afyon Alimleri Evliyaları -1994 / Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992.

Taylan Köken

Destina Gevher Hatun Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Mevlevi Cami

Destina Gevher Hatun Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde bulunan Mevlevi Camisinin içinde türbesi vardır.

Mevlevi Cami Sandukaları

Destina Gevher Hatun Kimdir: Sultan Divani’nin büyük kızıdır. Hangi tarihte doğduğu belli değildir. 1548 yılında doğduğu rivayet edilir. Hızırşah Çelebi, Küçük Mehmet Çelebi, Yahya Çelebi, Abdüllatif Çelebi erkek kardeşleri, Güneş Hatun ile Ayşe Kamerşah Hatun kız kardeşleridir.

Destina Hatun abisi Hızırşah Çelebi’den sonra dergahın şeyhliğini yürütmüştür. Onun şeyhliği döneminde dergah 1591 yılında yanıp kül olur. Tekrardan dergah yapılır. Tefsir ve Hadis ilimlerinde ilerlemiş, hayatını dini ilimleri öğrenmek ve Mesneviyi okumak ve öğrenmekle geçiren Saliha kadınlardan birisidir.   

Türbenin Durumu: Türbe Mevlevi Camisinin içinde bulunan sandukaların arasındadır.

Ziyaret Nedeni: Afyonkarahisar Mevleviliğinin önemli şahsiyetlerinden olan Destina Gevher Hatun Mevlevihane ziyaret edilirken kendisi de unutulmayarak bir hayır duası ile anılmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Destina Hatun döneminde dergah yanınca dervişler dağılır, Destina Hatun büyük üzüntüler yaşar. Artık bu ilim irfan yuvası dağılacaktır. Bu ruh hali içinde zor da olsa uykuya dalan Destina Hatun’un rüyasına babası Sultan Divani görünür. Rüyada “Destina kızım şurada bir gümüş ibrik var, içi altın doludur. Bu para sana dergahı tekrar kurmana yardımcı olur” der. Destina Hatun babasının tarifi ile ibriği bulur ve tekrardan dergahı eski haline getirir.

Kaynakça: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – 2009 / Mehmet Gündoğan – Afyon Alimleri Evliyaları -1994 / Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992.

Taylan Köken

İlyas Şah Çelebi Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Mevlevi Cami

İlyas Şah Çelebi Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde bulunan Mevlevi Camisinin içinde türbesi vardır.

Mevlevi Cami Sandukaları 

İlyas Şah Çelebi Kimdir: Afyonkarahisar’da görevlendirilen Hz. Mevlana’nın oğlu olan Sultan Veled kızı Mutahhara Hatun’u Germiyanoğlullarından Süleyman Şah ile evlendirir. Bu evlilikten doğan ikinci çocuk İlyas Şah’tır. Hakkında elimizde başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe Mevlevi Camisinin içinde bulunan sandukaların birisi İlyas Şah’a aittir.

Ziyaret Nedeni: Afyonkarahisar Mevleviliğinin merkezi olan Mevlevi Camiinde bulunan türbeler hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Mehmet Gündoğan – Afyon Alimleri Evliyaları -1994 / Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik –1992.

Taylan Köken

Furuni Mehmet Dede Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Merkez –Mevlevi Cami

Furuni Mehmet Dede Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Merkezinde bulunan Mevlevi Camisinin içinde türbesi vardır.

Mevlevi Cami Sandukaları

Furuni Dede Kimdir: Sultan Divani hazretlerinin mürididir, ateşbazıdır. Hakkında başka bir bilgimiz yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe Mevlevi Camisinin içinde bulunan sandukalardan birisi Furuni Mehmet Dede’ye aittir.

Ziyaret Nedeni: Afyonkarahisar Mevleviliğinin merkezi olan Mevlevi Camiinde bulunan türbeler hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Yavuz Sultan Selim döneminde bölgeye gelen Osmanlı askerlerini cebinden çıkarmış olduğu sıcacık ekmeklerle doyurduğu rivayet edilir.

Kaynakça: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – 2009 / Mehmet Gündoğan – Afyon Alimleri Evliyaları -1994 / Yusuf Ilgar – Afyonkarahisar’da Mevlevilik -1992 / Türkiye Gazetesi Evliyalar Ansiklopedisi Cilt-6 -1992.

Taylan Köken