Sitti Zeynep Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Kaleyolu Caddesi

Türbenin Yeri: Sitti Zeynep Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Kaleyolu Caddesinin başındadır.

Sitti Zeynep Kimdir: Sitti Zeynep bölgeye Horasan’dan gelmiş olduğuna inanılan yedi evliyadan biri olarak kabul edilmektedir. Bu evliya kadın olduğundan sadece kadınlar tarafından ziyaret edilmektedir.

Sitti Zeynep Türbesi

Türbenin Durumu: Türbe iki bölümden oluşur. Birinci bölüm ibadet yeri düzenlenmiş olup girişi yola bakmaktadır. Diğer bölümde türbe odası yer alır ve demir parmaklıkla diğer odadan ayrılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Sitti Zeynep Türbesi her türlü şikayet ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir. Genellikle kadınlar Çarşamba günü ziyaret ederler. Kocası içki müptelası olan kadınlar, evinde huzursuzluk yaşayan kadınlar, bu illetlerden kurtulmak için türbeyi ziyaret eder. Türbeyi ziyaret edenler burada namaz kılar, Kuran okur. Gelenlerin bazıları dışarıda mum adağında bulunur.

Menkıbeler: 1-) Sitti Zeynep türbesinin kapısı daima açıktır. Birkaç kez geceleri kapısı kilitlenmiş ama sabah geldiklerinde kapısının kilidi kırılmış olarak bulmuşlar. Bu yüzden türbe kapısı açık bırakılmaktadır.

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Musa Dede Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Sugözü Mahallesi

Türbenin Yeri: Musa Dede Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Sugözü Mahallesindedir.

Musa Dede Kimdir: Pelit Evliyası olarak da anılan Musa Dede hakkında yeterinde bilgi yoktur. Musa Dede’nin Horasan’dan bölgeye gelen yedi dervişten biri olduğu söylenmektedir. Pelit Evliyası adını türbe etrafından bulunan ağaçlardan almaktadır. 

Türbenin Durumu: Türbe iki bölümden oluşur. Birinci bölüm ibadet yeri ve adak hediyelerinin toplandığı oda, ikinci bölüm ise türbe bölümüdür. Türbe içinde Musa Dede sandukası ve küçük bir çocuğa ait bir sanduka bulunmaktadır. Türbenin herhangi bir mimari özelliği yoktur. Türbe kapalıdır ve türbedar tarafından açılmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Musa Dede her türlü rahatsızlık için ve dilek için ziyaret edilmektedir. Dileği olan bayanlar tavuk, erkekler ise horoz keserler. Ayrıca büyük baş hayvan da kesilmektedir. Türbe dışında mum adağı da yakılmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Musa Dede hakkında anlatılan bir menkıbeye Sayın Metin Türktaş’ın değerli araştırmasından buraya aynen aktarmayı uygun gördük.

"Kıbrıs Savaşı'nın olduğu günlerdeydi (1974), bir gün Evliyanın üzerindeki sarığı yıkamıştım. Sarık tertemiz oldu ve ertesi gün alıp yerine koydum. Bir gün sonra tekrar geldiğimde baktım ki sarık yerinde yok. Çok korktum, her tarafı aradım ama bulamadım. Kapıyı kilitleyip eve doğru giderken çeşmenin yanında önüme bir adam dikildi. " Kızım, Evliya, Kıbrıs'a savaşmaya gitti merak etme" dedi ve kayboldu. Ne kadar zaman geçti bilmiyorum, sarık tekrar yerine geldi. Eve gidip çocuklarıma sordum gerçekten de Kıbrıs Savaşı bitmişti."

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Akşebe Sultan Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Kale Mahallesi

Türbenin Yeri: Akşebe Sultan Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Kale Mahallesinde yani Alanya Kalesinde Süleymaniye Camisinin 100m kuzeybatısında yer alır.

Akşebe Sultan Mescidi ve Türbesi

Akşebe Sultan Planı

Akşebe Sultan Kimdir: Selçuklular Döneminde kaleyi fetheden komutandır. Hakkında başka bir bilgi yoktur. 

Türbenin Durumu: Türbe ve Cami bitişiktir. Kesme taştan ve tuğladan inşa edilmiştir. Mescid girişinde bulunan kitabeye göre Alaaddin Keykubat Döneminde 1230 yılında Akşebe Sultan tarafından yaptırılmıştır. Türbe içinde dört sanduka bulunmaktadır, fakat kimlere ait olduğu bilinmemektedir. Akşebe Sultanın çini kaplı sandukasının çalındığı söylenmektedir. Mescidden ayrı olarak üst bölümü yıkılmış bir minare de mevcuttur.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle fıtık rahatsızlığından muzdarip olanlar tarafından ziyaret edilmektedir. Ziyarete gelen bayanlar tavuk, erkekler ise horoz keserek dileklerinin olmasını bekler. Akşebe Sultan Cuma günleri haricinde haftanın her günü ziyaret edilir. Özellikle de Çarşamba günleri gelinmektedir. Cuma günü ise Evliyanın namaza gittiği düşünülmekte, bu yüzden ziyaret edilmemektedir.

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Köklem Dede Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Türkler Mahallesi

Türbenin Yeri: Köklem Dede Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Türkler (Kasabası) Mahallesine Akdeniz’e dökülen Kargı Çayının yanındadır.

Köklem Dede Türbesi

Köklem Dede Kimdir: Köklem Dede, Köklem Dede Evliyası, Büklem Dede veya yalnız Türbe olarak anılmaktadır. Kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Ama eski bir Türk Mezarlığında bulunması, mezarlık yanında tarihi kalıntılar bulunması sebebiyle eski bir türbe olduğu düşünülmekte ve ifade edilmektedir. 

Türbenin Durumu: Türbe 3x1,5m ölçülerinde 60cm bir duvarla çevrili, üstü tahta çatıyla kaplı ve eski bir mezarlığın içindedir.

Ziyaret Nedeni: Köklem Dede Türbesi değişik dilekler ve istekler için ziyaret edilir. Mezar yanındaki meşe ağacına çiviler çakılır, bu çivilere saçlar, boncuklar, bez parçaları değişik renkte iplikler bağlanır. Özellikle siğil derdinden muzdarip olanlar türbeyi ziyaret eder. Türbede siğili keserler ve kanını bir çiviye sürüp, çiviyi ağaca çakarlar.

Menkıbeler: 1-) Köklem Dede hakkında anlatılan bir menkıbeye Sayın Metin Türktaş’ın değerli araştırmasından buraya aynen aktarmayı uygun gördük.

“Evliya'nın mezarının bulunduğu yer ormanlık bir yerdir. Benim küçüklüğümde oradaki ormanlar daha da fazlaydı. Ormanın çok olduğu yer de kuş da çok olur. Ben de çocukken bundan faydalanarak oralara "kapan" kurmaya giderdim. Yine bir gün, kapan kurmak için gittiğimde, kapan için yassı bir taşa ihtiyacım oldu. Daha önce böyle taşları mezarlıktan bulabildiğim için yine oraya gittim. Aradığım taşı Evliya'nın mezarı üzerinde buldum. Taşı yerden kaldırır kaldırmaz karnıma müthiş bir ağrı saplandı.

Ben, ağrıya fazla aldırmadan, taşı kullanacağım yere kadar götürdüm; ancak ağrıdan kapanı kuramadan kendimi eve zor attım. Akşam olunca anneme karnımın çok ağrıdığını ve hasta olduğumu söyledim. Annem hemen, "Yoksa Türbe'den bir şey mi aldın, oralardan bir ağaç mı kestin ?" diye sordu. Şimdi düşünüyorum da demek ki annem daha önceden buna benzer şeyleri duymuş ya da yaşamış ki hemen bana o sorulan sordu. Ben de başıma gelenleri olduğu gibi anlattım. Bana sabah olur olmaz oraya gitmemi ve aldığım taşı yerine koymamı söyledi. Sabah olunca gidip aldığım taşı korka korka yerine koydum ve hemen karnımın ağrısı kesildi. Sonradan öğrendiğime göre, benim aldığım taş, Evliya'nın hece taşıymış.”

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Pirce Alaaddin Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Şıhlar Mahallesi

Türbenin Yeri: Pirce Alaaddin Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Şıhlar (Köyü) Mahallesi merkezinde caminin yakınındadır.

Pirce Alaaddin Kimdir: Pirce Alaaddin Horasan’dan bölgeye gelen Sucu İbrahim’in tek oğludur. Bu yüzden Birce Alaaddin olarak anılmıştır. Keramet göstermeye başlayınca Pirce Alaaddin olarak anılmaya başlamıştır. 1638/39 yıllarında bölgeye gelen Evliya Çelebi evliyayı Pirce Alaüddin Sultan olarak anmakta ve cami, medrese, türbe ve tekkeden oluşan külliyeden bahsetmektedir. Demek ki,  Pirce Alaaddin bu tarihten önce yaşamıştır. 

Türbenin Durumu: Türbe tek kubbeli olup, yanında ibadet için mescit yapılmıştır. Türbe içinde Pirce Alaaddin’in sandukası haricinde ailesine ait küçüklü büyüklü 6 adet daha mezar bulunmaktadır. Sandukaya dayalı Evliya’nın asası bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Pirce Sultan her türlü rahatsızlık için ziyaret edilmektedir. İşi ters gidenler, bir rahatsızlığı olan, dileği olan ve çocuğu olmayanlar türbeyi ziyaret eder.

Çocuğu olmayan kadın asasının üzerinden su akıtır. Akan suyu asanın ucundan alıp içtiği takdirde çocuğu olacağına inanılmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Pirce Alaaddin hakkında anlatılan bir menkıbeye Sayın Metin Türktaş’ın değerli araştırmasından buraya aynen aktarmayı uygun gördük.

Pirce Alaaddin'in annesi ekmek yapıyormuş. Alaaddin, evin tek çocuğu olduğundan annesine yardım edip, onun yaptığı ekmekleri pişiriyormuş. Ekmek pişirirken, Koç Davut (Koş Davut) ismiyle anılan yerde ( bu köye yirmi kilometre uzaklıkta ) tahtacının katırı dereye uçmuş ve tahtacı, "Yetiş ya Pirce Alaaddin!" diye bağırmış. Bunu hisseden Pirce Alaaddin, gidip katırı kurtarmış. Geri döndüğünde bıraktığı ekmek yanmak üzereymiş. Annesi kızıp bağırınca, Pirce Alaaddin durumu anlatmış. Annesi buna inanmayınca, Pirce Alaaddin sırtındaki, katırın ayak izini annesine göstererek, söylediğinin doğruluğunu ispat etmiş. Bunun üzerine annesi, "eğer benden önce ölürsen, üstüne türbe yaptıracağım; senin türbenin damlası hiç kurumasın" diye dua etmiş. Gerçekten de şu anda türbenin tavanı yaz kış daima damlamaktadır.

2-) Yine aynı yapıttan başka bir menkıbeyi aynen aktarıyorum:

Bayram gününden bir gün önce köyde kalan Pirce Alaaddin ile annesi helva yapmışlar. Helvayı yerlerken annesi, "ah şimdi baban da şimdi burada olsaydı, bu helvayı çok severdi" diye söylenmiş. Bunu duyan Pirce, annesine helvada bir tasını ayırmasını ve hemen babasına götüreceğini söylemiş. Annesi karşı çıksa da, Pirce Alaaddin helvayı tasa doldurtarak ortadan kaybolmuş. Akşama doğru eve dönen Pirce Alaaddin, annesine, babasının helvayı çok sevdiğini ve kendisine selam gönderdiğini söylemiş. Annesi helva götürdüğü tasın nerede olduğunu sorunca, oğlan; "onu babam dönüşte getirecek, gelince sorarsın" demiş. Kadının kocası Hac'dan dönünce tası eşine teslim etmiş ve gönderdiği sıcak helva için de teşekkür etmiş.

3-) Pirce Alaaddin’in Kıbrıs Savaşında asasını alarak 3 gün ortadan kaybolup savaşa katıldığı anlatılmaktadır. Yine türbe yakınında çeşme evliyanın su sızan bir yere asasıyla dokunmasıyla gür su çıkmasıyla günümüze kadar gelmiştir. Buradan çıkan su hiç kurumamıştır. 

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Koç Davut Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Yeniköy Mahallesi

Türbenin Yeri: Koç Davut Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Yeni (Köyü) Mahallesi yakınında bir tepe üzerindedir.

Koç Davut Kimdir: Sofu bir kişi olarak bilinen Sapadere Köyünde medfun bulunan Tepecik Evliyasının oğludur. Yeni Köy yakındaki yaylaya ailesiyle gelen Evliyayı deve kovalamaya başlar. Davut yorulur ve geride kalır. Davut yorulunca Evliya bağırır “Koş Davut, koş Davut” diye fakat Davut orada medfun olur. Burası yöre halkı tarafından ziyaret edilmektedir. Bu alan da Koş Davut olarak anılmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken 

Tepecik Evliyası Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Sapadere Mahallesi

Türbenin Yeri: Tepecik Evliyası Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Sapadere (Köyü) Mahallesi yakınında bir tepe üzerindedir.

Tepecik Evliyası Kimdir: Sofu bir kişi olarak bilinmektedir. Göç zamanı Yeniköy Yaylasına ailesiyle göçerken önlerine bir deve çıkıp aileyi kovalamış ve şimdiki yere gelerek burada vefat etmişlerdir. Kim olduğu konusunda başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe kenarları taştan ve üstü çinko bir çatıyla örtülmüştür. Türbe tek odadan oluşmuş olup, mezar etrafı ibadet için kullanılmaktadır. Türbe içinde iğneler, çuvaldızlar, iplikler ve tığlar bulunmaktadır. Yine türbe içinde ince çubuklardan yapılmış yünü atmak için kullanılan yaylar ve tüfekler duvara asılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Özellikle değişik hastalıklardan rahatsız olanlara, fıtık hastalığından muzdarip olanlara Tepecik Evliyası şifa olmaktadır.

Fıtık rahatsızlığından dolayı Evliyayı ziyarete gelenler türbe kapısını üç kez öptükten sonra, türbe etrafında üç kez dönerek dua ederler sonra içeriye girerler. Yanlarında getirmiş oldukları ip, iğne, çuvaldız gibi malzemeleri türbe başında bulunan nişe bırakırlar ve türbe içinde yatarak sabahlarlar. Evliyanın bu malzemelerle gece hasta uykudayken ameliyat yaptığı söylenmektedir. Nice insan bu dertlerinden kurtulmuştur.

Çocuğu olmayan kadınlarda türbeye ziyaret gelir, kız çocuğu yay, erkek çocuğu ağaçtan tüfek yaparak türbede bırakırlar.

Menkıbeler: 1-) Türbeyi gelenler tek şeyden rahatsız olurlar. Evliya deveyi sevmediğinden, yanlarından deveyle ilgili bir şey getirenleri Evliya rahatsız eder ve huzursuz eder.

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997

Taylan Köken