Mehmed Emin Efendi Türbesi / AĞRI –Doğubayazıt –Yukarı Doğubayazıt

Mehmed Emin Efendi Türbesinin Yeri: Ağrı İli Doğubayazıt İlçesinde Yukarı Doğubayazıt’ta aile kabristanlığında türbesi vardır.  

Mehmed Emin Efendi Türbesi

Mehmed Emin Efendi Kimdir: Doğu Anadolu’nun meşhur evliya kişilerindendir. Babası Seyyid Abdülaziz’dir. 1854 yılında Yukarı Doğubayazıt’ta doğdu, 1914 yılında aynı yerde vefat etti. Zamanının büyük kısmını evinde geçirirmiş. Niye çıkmadığını soranlara “Herkes patates soğandan bahsediyor. Allah-u Teâlâ’dan bahseden yok” dermiş. Seyyid Abdülhakim Doğubayazıt’a her geldiğinde kendisini ziyaret edermiş. Kitapları, malları ve hayvanları  Rus işgali sırasında Ermeniler tarafından talan edilmiştir.         

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Basit ve özensiz bir türbedir. Türbede devşirme malzemeler bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Geceleri parmakları arasından sızan ışıkla kitaplarını okurmuş. Hiç uyumazmış.

Kaynakça: Evliyalar Ansiklopedisi – Türkiye Gazetesi -Cilt.8 -1992 / www.spatyom.com 

Taylan Köken

İbrahim Arvasi Türbesi / AĞRI –Doğubayazıt –Yukarı Doğubayazıt

İbrahim Arvasi Türbesinin Yeri: Ağrı İli Doğubayazıt İlçesinde Yukarı Doğubayazıt’ta türbesi vardır.  

İbrahim Arvasi Türbesi

İbrahim Arvasi Kimdir: Arvasi ailesinin varislerinden olan İbrahim Arvasi, Seyyid Fehim-i Arvasi’nin anne tarafından dedesidir. Veli ve âlim bir zattır. Diplomatlık da yapmıştır. Osmanlı’nın son dönemlerinde Osmanlı-İran arasında görüşmelerde ülkemizi hakkıyla temsil etmiştir. 1832 yılında Doğubayazıt’ta vefat etmiştir.       

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Basit bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler ve istekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Evliyalar Ansiklopedisi – Türkiye Gazetesi -Cilt.7 -1992 / www.spatyom.com. 

Taylan Köken

Abdürrahim Arvasi Türbesi / AĞRI –Doğubayazıt –Ahmed Hâni Kabristanlığı

Abdürrahim Arvasi Türbesinin Yeri: Ağrı İli Doğubayazıt İlçesinde bulunan Ahmed Hâni kabristanlığında türbesi vardır.

Abdürrahim Arvasi Türbesi

Abdürrahim Arvasi Kimdir: Seyyid Abdullah Arvasi’nin oğludur. Osmanlı Döneminde Anadolu’da yetişen velilerdendir. Hz. Hüseyin’in soyundandır. Doğumu tarihi bilinmiyor. Ölümü 1786 yılındadır. Babasının Arvas Köyündeki (Van-Doğanyayla) medresede eğitim gördü. Akli ve nakli ilimlerde önemli bir âlim olmuştur.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Özensiz bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler ve istekler ziyaret edilen türbe özellikle sırt ağrıları için ziyaret edilmektedir. Sırt ağrılarında şikayet edenler türbeye gelip sırtlarını mezar taşına sürterek şifa bulmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Arvasi bir sohbet meclisinde Mevlana’nın Mesnevi’sinden beyitler okumaktadır. Sohbette bulunan ve İran’dan gelen mollalar Mesnevi’yi küçüksemek için bildikleri halde Arvasi’ye sorarlar: “Ne okuyorsun?” diye. Arvasi “Mesnevi okuyorum” der. Bunun üzerine mollalar “Meşnevi okumaya değmez” derler. Bunun üzerine sinirlenen Arvasi Mesnevi’den rastgele bir bölüm açar ve “oku” der mollaya. İranlı molla şu beyti okur:

Mesnevi ra meşnevi mehan / Ey sek-i gürgin bed kerdei

Bu beytin anlamı şöyledir: Mesneviyi meşnevi okuma, ey uyuz köpek kötü bir iş yaptın…

Mollalar utanmışlardır. Arvasi’nin kerametine inanmışlardır. Sonra defalarca okumalarına rağmen Mesnevi’de böyle bir beyite rast gelmemişlerdir. 

Kaynakça: Evliyalar Ansiklopedisi –Cilt.2 -Türkiye Gazetesi -1992 / www.yasamkadin.com

Taylan Köken

Ahmed-i Hani Türbesi / AĞRI –Doğubayazıt –Ahmed Hâni Kabristanlığı

Ahmed-i Hani Türbesinin Yeri: Ağrı İli Doğubayazıt İlçesinde İshakpaşa Sarayının üst kısmında bulunan kendi adındaki mezarlıkta türbesi vardır.  

Hani Baba Türbesinin Girişi

Hani Baba Türbe ve Camii

Ahmed-i Hani Kimdir: Hani Baba ve Molla Ahmed olarak da anılan Ahmed-i Hani 1651 yılında Hakkari’nin Han Köyünde doğmuş olduğundan veya Hani aşiretinden olduğundan dolayı Hani lakabıyla anılmıştır. Babasının adı İlyas’tır. 14 yaşında yazarlığa başlamış ve sevilen sayılan bir âlim olmuştur. Bağdat, Musul’dan sonra Doğubayazıt’a gelip buradaki medresede müderrislik ve İshakpaşa Sarayında kâtiplik yapmıştır. Eserlerini Kürtçe yazmıştır. En meşhur eseri Mem ü Zin’dir. Memozin; Emir Zeynettin’in güzel kızları Zin ve Sti’nin, Mem ve Tajdin’e olan aşklarının anlatıldığı şiir şeklinde yazılmış destandır. 1707 yılında vefat etmiştir.

Diğer eserleri: Akâid-i Molla Ahmed, Siheben, Şekarat-ı Mevt ve Mevlüt’tür.    

Türbenin Durumu: Türbe İshakpaşa Sarayının arkasında, camiye bitişiktir. Cami ve türbe yöresel kesme taşlardan inşa edilmiştir.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler ve istekler için yoğun olarak ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Ahmed-i Hani görüştüğü kişilerle konuşmadan önce içinden geçenleri bilirmiş.

2-) Hani Baba öleceği zaman, hocası Rüstem’e “Ölünce beni yıkayıp, bırakın” der. Ölünce Hani yıkanır ve cesedi camide bırakılır. Ertesi sabah geldiklerinde cesedin mezara defnedildiği görülür.

3-) Başka bir rivayete göre Hani Baba “Bir gün, caminin kıble duvarında çatlak görürseniz şehri terk edin” der. Bir süre sonra dediği yerde çatlak oluşur ve 6 ay sonra da Ruslar şehri istila eder.   

Kaynakça: Evliyalar Ansiklopedisi – Türkiye Gazetesi -Cilt.6 -1992 / Nihat Aytürk-Bayram Altan –Türkiye’de Dini Ziyaret Yerleri –Altanoğlu -1992.

Taylan Köken

Nuhlu Ziyareti / ADANA –Karaisalı –Nuhlu Köyü

Ziyaretin Yeri: Adana İli Karaisalı İlçesi Nuhlu Köyünün girişinde türbesi vardır.

Nuhlu Ziyareti

Nuhlu Kimdir: Nuhlu Ziyaretinde kimin yattığı konusunda veya bir velinin medfun olup olmadığı konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin üstü açıktır. Ziyaretin olduğu tepenin yola bakan eteğinde bir çeşme bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Yöre halkı tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.panoramio.com

Taylan Köken

Şeyh Hasan Türbesi / ADANA –Seyhan –Bey Mahallesi

Şeyh Hasan Türbesinin Yeri: Adana ili Seyhan ilçesi Bey Mahallesinde türbesi vardır.

Şeyh Hasan Kimdir: Şeyh Hasan’ın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgimiz yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Yerel halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Taylan Köken

Çomak Dede Türbesi / ADANA –Kozan –Merkez

Türbenin Yeri: Adana İli Kozan İlçesi merkezine yakın bir tepenin eteklerinde türbesi vardır.

Çomak Dede Türbesinin Eski Hali

Çomak Dede Türbesinin Yeni Hali

Çomak Dede Kimdir: Kozan’ın manevi liderlerinden biri olarak kabul edilen Çomak Dede’nin kim olduğu konusunda başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Çomak Dede türbesi 2006 yılında Kozan Belediyesi tarafından çevre düzenlemesi ile birlikte restore edilmiştir.

Ziyaret Nedeni: Çevre halkı tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir. Özellikle yağmur duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Kübra Küçükerdem– www.kozanbaris.com / Resim: www.kozan.bel.tr

Taylan Köken