22 Ağustos 2020 Cumartesi

Eskici Baba Türbesi / KIRKLARELİ / BABAESKİ – Merkez

Türbenin Yeri: Eskici Baba Türbesi, Kırklareli İli, Babaeski İlçesi merkezinde, Gazi Kemal Mahallesinde bulunan Fatih Caminin minaresinin yanında bulunan üstü açık mezardır.

Eskici Baba Türbesi

Eskici Baba Kimdir: Babaeski’ye adını veren zattır. Fatih Sultan Mehmet Hanın Babaeski’yi ziyareti esnasında tanışmışlardır.

Eskici Babanın mezarında bir taş, tabela veya yazılı bilgi bulunmamaktadır. Hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur. Fatih Dönemi bir Osmanlı yapısı olan Merkez Fatih Camisinin yapım tarihi 1467 yılıdır. Mezarda medfun olan şahısın caminin banisi olabileceği düşünülebilir.

Türbenin Durumu: Eskici Baba Türbesi üstü açık bir mezardır. Fatih camisi için kullanılan yöresel taşlar kullanılarak inşa edilmiştir. Hem mezarın üzeri hem de kaldırım demir çerçeve ile korunmaya alınmıştır.

Eskici Baba Türbesi

Ziyaret Nedeni: Eskici Baba yatırı her türlü dilek, temenni ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: Rivayete göre Fatih Sultan Mehmet Han, bölgeye geldiği zaman, Eski Cami önünde yaşlı bir eskiciyle karşılaşır ve ona “Beldenin ne zaman kurulduğunu” sorar. Eskici Baba, cevaben “Çok eski!” der. Fatih Sultan Mehmet Han verilen cevap üzerine “Babaeski” diye mırıldanır ve beldenin adı bu tarihten sonra Babaeski diye söylenegelmiştir.

İkinci Türevi: Bir zamanlar ismi Baba-i Atik olan şehirde, aksakallı, yaşlı, eski pabuç ve çarık tamir eden Eskici Baba yaşarmış. Osmanlı imparatoru Fatih sefere çıktığında yolu Baba-i Atik’e geldiğinde Eskici Baba ile karşılaşınca sorar: “Baba nasılsınız?” Eskici Baba da: “Baba Eskidi!” der. Şehrin ismi o günden bugüne Babaeski diye anılmıştır.

Kaynak: (1) Zekeriya Kurtulmuş (Folklor Araştırmacısı) / Kırklareli’nde Ziyaret Yerleri (2) www.kirklarelienvanteri.gov.tr İlgili Madde.

Taylan Köken

12 Temmuz 2020 Pazar

Kerem Dede Türbesi / BALIKESİR / GÖMEÇ - Keremköy

Türbenin Yeri: Kerem Dede Türbesi, Balıkesir İli, Gömeç İlçesi, Keremköy Mahallesi merkezinde bulunan mezarlığın içindedir. Mezarlık kapısından içeri girdiğinizde sağ duvara yakın 50 m sonra üstü açık mezarı göreceksiniz.

Kerem Dede Türbesi

Kerem Dede Türbesi
Kerem Dede Türbesi

Kerem Dede Kimdir:
 Bölgede bulunan birçok yatır mezarı gibi burada yatan ereninin Kerem Köye gelen Horasan erenlerinden olduğu ve köyü kurduğu belirtilmektedir. Kerem Köyü ziyaretimizde yapmış olduğumuz sohbetlerde Kerem Dede haricinde üç yatırın daha olduğundan bahsedilmiştir. İzmir-Çanakkale yolu üzerindeki Keremköy sapağının karşısında bulunan zeytinlik merasındaki Maya tepesinde Maya Dede yatırı bulunmaktadır.  


Günümüzde evlerin arasında kalan iki isimsiz türbe köy içindedir. Bunlardan birinin fotoğraflarını çektik. Sağ olsun ev sahibi bize bu konuda izin verdi. Köyün yüksek bir noktasındaki bu mezar zaman içinde tahrip olmuş. Yirmi yıl önce mahalle hanımları küçük dilekleri için bu yatırı ziyaret etmekte, dilekleri için mum adağında bulunmaktadır. Türbe olarak belirtilen yerde sadece mum yakmak için yapılmış bir niş görülmektedir. Keremköy sınırları içinde bulunan bu dört türbede yatan erenlerin kardeş olduğu söylenmektedir.     

İsimsiz Türbe

İsimsiz Türbe

Türbenin Durumu: Kerem Dede’nin türbesi üstü açık mezar şeklindedir. Mezarı özensizdir. Tuğladan, yapılan mezar, basit şekilde sıvanarak yapılmıştır. Mezarda herhangi bir yazı, tabela, ayak veya baş taşı yoktur. Yalnızca baş taşının olduğu yerde büyükçe bir taş bulunmaktadır. Sanırım dilek amacıyla tülbentlerle sarılmıştır. Yine baş bölümünde yine dilekler için mum yakılan bir niş yapılmıştır. Mezarın yanında büyük bir palamut meşesi bulunmaktadır. Dikkatli bakıldığında mezarlık alanı içindeki ağaçların dallarının kesilmediği görülmüştür.  

Ziyaret Nedeni: Kerem Dede yatırı her türlü dilek, temenni ve hayır duası için ziyaret edilmektedir. Eskiden yatıra adak olarak adanan horoz, küçük ve büyükbaş hayvanlar dilek gerçekleştirildiğinde kesilmektedir. Ayrıca mum adağı adanmaktadır.

Menkıbeler: Bazı geceler mezarın olduğu tepede görülen ışıkların dedenin ruhu olduğu, kardeşlerine ziyarete gittiği söylenmiştir.       

Kaynak: Keremköy halkı ile sözlü sohbetle notlar alınmıştır. https://www.youtube.com/watch?v=BvbZa4Syu4I (Linkte türbe için çekmiş olduğum kısa video vardır.

Taylan Köken


10 Mart 2019 Pazar

Karaca Dede Türbesi / BALIKESİR/GÖMEÇ –Karağaç Mahallesi


Türbenin Yeri: Karaca Dede Türbesi, Balıkesir İli, Gömeç İlçesi, Karaağaç (Beldesi) Mahallesi merkezine yakın konumdaki bir tepe üzerindedir. Bölgeye hakim bir konumdadır.
Karaca Dede Mezarı
Karaca Dede Kimdir: Bölgede bulunan birçok yatır mezarı gibi Türklerin Dağ Kültüne göre ziyaret edilen bir yatırdır. Burada yatan ereninin Karaağaç’a gelen Horasan erenlerinden olduğu ve köyü kurduğu belirtilmektedir.
1530-1573 Osmanlı Kayıtlarına göre Karaağaç, Ayazmend’e(Altınova) bağlı bir karyedir. O dönemden beri adı aynı şekilde geçmektedir. Burada bulunan tüm Osmanlı yerleşmelerinin Yörük/Türkmen cemaatleri tarafından kurulduğu düşünüldüğünde Karaca Dede / Karaağaç isim ilişkisinin normal olduğunu düşünüyoruz.       
Karaca Dede Mezarı
Karaca Dede Mezarı
Türbenin Durumu: Karaca Dede’nin türbesi üstü açık mezar şeklindir. Mezar dağılmış durumdadır. Baş ve ayak taşları mermerden yapılmış olup, düzensiz olarak durmaktadır. Mezarın sınırları belli olmayıp üzerine taşlar yığılmıştır. Tepeye kadar gelen zeytinliklerin ve yeni yapılan binaların arasına sıkışmıştır. Mezarın hemen yanında büyükçe bir kaya ve kaya ile bütünleşmiş incir ağacı diğer ayrıntılardır.
Karaca Dede Mezarı
Karaca Dede Mezarı
Ziyaret Nedeni: Karaca Dede yatırı her türlü dilek, temenni ve hayır duası için ziyaret edilmektedir. Mezarın üzerinden taş alındığında dilek olunca başka taşla beraber geri getirildiğini düşünüyoruz. Yatıra adak olarak adanan horoz, küçük ve büyükbaş hayvanlar dilek gerçekleştirildiğinde kesilmektedir. Ayrıca mum adağı adanmakta, mezarın arkasındaki ağaca çaput bağlanmaktadır.

Menkıbeler: Bazı geceler mezarın olduğu tepede görülen ışıkların dedenin ruhu olduğu, erenin gezintiye çıktığı söylenmektedir.       

Kaynak: Ömer Erdem –Dünden Bugüne Altınova – Altınova Belediyesi Yayını -1999 / Behiye Öztürk ile yapılan sözlü çalışma   

Taylan Köken

27 Ocak 2019 Pazar

İsmail Eren-i Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez


Türbenin Yeri: İsmail Eren-i Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, merkezde Karyağdı Mahallesinin (Köyü) Kızıltemeler mevkiindeki mezarlıkta bulunmaktadır.
İsmail Eren-i Türbesi
İsmail Eren-i Kimdir: İsmail Eren veya türbesinin tabelasında yazdığı gibi İsmail Eren-i Abdal Musa hazretlerinin bir öğrencisidir. Hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin Durumu: İsmail Eren türbesi dikdörtgen formda, ahşaptan, üstü kiremit çatılı bir türbedir.

Taylan Köken

24 Ocak 2019 Perşembe

Kışla Köyü Türbeleri / ANTALYA / ELMALI –Kışla Köyü


Türbenin Yeri: Kışla Köyü Türbeleri, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Kışla Mahallesinin (Köyü) çevresinde bulunmaktadır.

Kışla Köyü ve Türbeler: Köyün aslı Oğuz Yörük/Türkmen taifesindendir. Kışlalılar köylerinin bulunduğu yaylayı sürekli ikamet yeri olarak kullanmaya karar verince köyün adını da belirlemiş oldular.
Köyün uluları Kepçeli Dede, Parmak Baba ve Aksivri Erenleri olarak belirtilmektedir.

Türbenin Durumu: Türbelerin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Kaynak: Antalya/Elmalı Facebook Grubu 

Taylan Köken

20 Ocak 2019 Pazar

Kilerci Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Özdemir Köyü

Türbenin Yeri: Kilerci Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Özdemir Mahallesinin (Köyü) kuzeyinde kalan Eren Dağı’nın zirvesindedir.  
Kilerci Baba Türbesi

Kilerci Baba Türbesi

Kilerci Baba Kimdir: Köy halkı tarafından Evliyaullah’dan olduğu belirtilmektedir. Kilerci Baba, Tekke Köyünde tekkesi bulunan Abdal Musa’nın müritlerindendir. Pirinden icazet aldıktan sonra Eskihisar köyüne gelip burada kendi tekkesini açmıştır. Kilerci Baba’nın ismi Kilerci, Kilevgi ve sonunda Gilevgi şeklinde dönüşüme uyduğu belirtilmektedir. Özgemir köyünün eski adı olan Gilevgi'nin buradan geldiğine inanılmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü kapalı betonarmeden bir türbedir. Kilerci Baba'nın mezarı türbenin alt kısmında yer almaktadır. Bu yüzden türbe kapısından merdivenle mezarın olduğu yere inilmektedir. Alt kotta olmasından dolayı, betonarme duvarlarda rutubet izleri görülmektedir.     

Kaynak: Saliha Koday/Taner Aydın- Elmalı’da(Antalya) Geçmişten Günümüze Yerleşme Adları Üzerine Bir İnceleme – TÜCAUM Uluslararası Coğrafya Sempezyumu-2016 / www.ozdemirkoyu.blogspot.com / Fotoğraflar için Kızıldeli Seyyid Ali Sultan Facebook Grubu sayfasına teşekkür ederim. Erişim Tarihi:17.11.2025. 

Taylan Köken

19 Ocak 2019 Cumartesi

Tabak Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: Tabak Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi merkezinde, İplik Pazarı Mahallesi, Baharlar Sokakta bulunan bir evin bahçesindedir.
Tabak Baba Türbesi
Tabak Baba Kimdir: İsminden anlaşılacağı üzeri deri işiyle uğraşan evliyadan bir zat olmalıdır. Bazı kayıtlarda adı Debbağ Baba olarak da geçmektedir. Abdal Musa hazretlerinin talebelerindendir. Hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe evin veya ibadethanenin bahçesinde üstü açık bir mezar şeklindedir.    

Kaynak: Fotoğraf için Olgay Yılmaz Beye teşekkür ederim.

Taylan Köken