Yedi Kardeşler Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Stadyum Yanı

Yedi Kardeşler Türbesi Yeri: Adıyaman İli Merkezde bulunan Stadyuma yakın yerde ziyareti vardır.

Yedi Kardeşler Kimdir: Bir rivayete göre yedi kardeşten biri Kamereddin Baba adlı Kadiri şeyhidir ve zamanının alimi olup, çilingirlik sanatında çalışmıştır.

Başka bir rivayete göre bir putperestin yedi oğlu vardır ve babaları tarafından inançları yüzünden öldürülür. Bu vakitten sonra bu kardeşlere “Yedi Yaman Kardeş” “Yedi Yaman” denmiştir. Hatta Adıyaman adının Yedi Yaman adının zaman içinde değişmesiyle konduğu söylenmektedir.

Başka bir rivayete göre de Adıyaman'daki bir savaşta şehit düşen asker oldukları söylenmektedir.  

Türbenin Durumu: Türbe betonarmeden özensiz olarak yapılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Özellikle kadınlar tarafından ziyaret edilen türbe, her türlü istek için, haftanın yedi günü artarda, üç gün artarda, yedi Cuma, üç Cuma veya kırk gün aralıksız ziyaret edilir.  

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Üryan Baba Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Durukaynak Köyü

Üryan Baba Türbesi Yeri: Adıyaman İli Merkeze bağlı Durukaynak Köyünde mezarlıkta ziyareti vardır.

Üryan Baba Kimdir: Asıl adı Üryan Hıdır’dır. Sivas’tan bölgeye gelmiş, genç yaşında burada çobanlık yapmıştır. Üryan Hıdır Ocağına bağlı bir çok Alevi köyü vardır. Durukaynak Köyü de bunlardan biridir.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açık, özensiz bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Üryan Baba değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Çobanlık yaparken bir tavşanı sürüsüne katıp eve getirmiştir.

2-) Mezarının üstü kapatılmış, bunu söküp atmıştır. Bir çok kişi rüyasında türbeyi ışıklar içinde gördüklerini aktarmaktadır. Üryan Baba yine 50 yaşındaki bir şahsın rüyasını girmiş ve o yaşatan sonra çocuğu olmuştur. Bir de Üryan Baba rüyalarda genç yaşta görünürmüş.    

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Menekşe Yatırı / ADIYAMAN –Tut –Yalankoz Köyü

Menekşe Yatırının Yeri: Adıyaman İli Tut İlçesi Yalankoz Köyünün arkasındaki bir tepe üzerinde türbesi vardır.

Menekşe Kimdir: Bir efsaneye göre Menekşe Battal Gazi’nin kızıdır. Enişdere Köyünde Battal Gazi’nin kalesi varmış. Düşmanlar kaleyi sarmışlar. Battal Gazi savaşta sıkışınca kızının namusunu korumak için kolundan tuttuğu gibi bu tepeye kadar fırlatmış. Menekşe kız da bu tepeye düşünce burada şehit düşmüş.

Türbenin Durumu: Türbe tepenin en üst noktasında etrafı taşlarla çevrilmiş, Türklerin dağ kült inancına uygun bir yapıdadır. Etrafında ağaçlar bulunmaktadır.  

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için türbe ziyaret edilmektedir. Özellikle Cuma günleri ziyaret edilmektedir. Adak olarak kurban adanmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Şah Abdurrahman ve Menekşe yatırları karşılıklı tepelerdedir. Ara sıra bu tepeler arasında karşılıklı top atışı yaparak haberleşirler. Bu top atışlardan birinde türbe yakınındaki ağaç gelen bir topla yanmıştır.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Turuş Baba Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Kuyulu Köyü

Turuş Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Merkez İlçesine bağlı Kuyulu Köyünde mezarlığın içinde türbesi vardır.

Turuş Baba Kimdir: Asıl adı Şeyh Muhammed Zahiri’dir. Türbesi Kuyulu Köyünün eski adı olan Turuş Köyünde olduğundan Turuş Baba olarak da bilinmektedir. Kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Halkın eğitimi için mücadele etmiştir.

Türbenin Durumu: Türbe üç odadan oluşmaktadır. Türbe Osmanlı Döneminde zaviye olarak kullanılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Turuş Baba köy halkı tarafından düğün sonrası topluca ziyaret edilir.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Şeyhalla Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Kömür Bel.-Bölükyayla Bel.

Şeyhalla Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Merkez İlçesine Kömür Beldesi ile Kahta İlçesine bağlı Bölükyayla Beldesi arasındaki yol üzerinde türbesi vardır.

Şeyhalla Kimdir: Asıl adı Hacı Ali Ağa’dır. Şeyhullah olarak da anılmaktadır. Alevilikten Sünniliğe geçmiştir. Hacca kardeşiyle birlikte katır sırtında gitmiştir. Kavi aşiretinin liderlerindendir. Mütevazi bir kişiliği ve yaşamı varmış.

Türbenin Durumu: Türbe yol kenarındadır. Türbeye yakın bir kuyu vardır. Türbenin başında palamut ağacı vardır. Kuruyanın yerine yenisi gelmektedir.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Türbe yanındaki ağaçlardan kesilmez, kesilirse uğursuzluk getireceğine inanılır.

2-) Türbesinin yanına gömülen bir şahısın cesedi ertesi gün geldiklerinde toprağın dışında bulurlar. Şeyhalla yanında kimseyi istememektedir diye yorumlanmış ve ceset köyün mezarlığına gömülmüştür.

3-) Türbe ziyaretine gelenler arabalarını türbeye uzak park ederler. Yoksa el frenleri çekilse dahi arabalarının hareket edip türbeden uzaklaştığı görülmüştür.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Türmüz Baba Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Türmüz Köyü

Türmüz Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Merkez İlçesine bağlı Türmüz Köyünde türbesi vardır.

Türmüz Baba Kimdir: Asıl adı Şah Hüseyin Baba’dır. Türbesi Türmüz Köyünde olduğundan Türmüz Baba olarak da bilinmektedir. Kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe mescit ve eyvandan oluşan betonarme bir yapıdır. Türbeye yakın çeşme bulunmaktadır. Ayrıca banyo yapılacak yer vardır.

Ziyaret Nedeni: Türmüz Baba ziyaretine uyuz hastalığına yakalananlar gelir. Köyün değişik yerlerinden alınan toprak türbeye getirilir. Türbenin yanında bulunan tekne içinde toprak ve çeşmeden alınan su birleştirilir ve uyuz olan yere bu kil sürülür. Yine çeşmeden alınan su ile banyo yapılır. Bazı ziyaretçiler ise toprağı ve suyu alıp evlerinde bu uygulamayı yaparlar. İyileşen kişiler türbeye gelip ciğerden yapılmış yemek dağıtırlar.

Menkıbeler: 1-) Türmüz Baba türbesindeki çeşme hakkında anlatılan efsane dikkat çekicidir. Burada yaşayan yeni gelin olmuş kadın çeşmede yıkanmaya gelir. Yıkanırken kayınpederi çeşmeye gelir. Ona çıplak görünmemek için “Allah’ım beni taş et” diye dua etmiş. İsteği kabul olmuş ve bugün çeşmenin suyunda heykeli varmış, fakat suyun çokluğundan görülmüyormuş.    

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Soğan Baba Türbesi / ADIYAMAN –Merkez –Dardağan Köyü

Soğan Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Merkez İlçesine bağlı Dardağan Köyünde türbesi vardır.

Soğan Baba Kimdir: Asıl adı Doğan Baba’dır. Doğan Dede düşmanla çarpışırken başı kesilmiş ama başını koltuğunun altına alıp savaşmaya devam etmiş. Bu inanılmaz durumu gören bir şahsın dili tutulmuş Doğan Dede yerine ağzından Soğan Dede çıkınca adı da öyle kalmıştır. Soğan Baba Alevi-Bektaşi zümresindendir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Soğan Baba adına 11-12 Eylül tarihlerinde etkinlikler düzenlenmektedir. Dualar okunmakta, kesilen kurbanlar fakirlere dağıtılmaktadır.   

Menkıbeler: 1-) Soğan Baba türbenin önünde bulunan pınarda sakalını yıkarken görenler vardır.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken