7 Haziran 2011 Salı

Süleyman Efendi Türbesi / ADANA -Karataş İlçesi

Türbenin Yeri: Adana İli Karataş İlçesi çıkışındadır.

Süleyman Efendi Kimdir: Ziyaretin adı halen içinde yaşayan Süleyman Efendi tarafından konulmuştur. Evin içinde su kaynayınca, Süleyman Efendi tarafından burası ziyaret yerine dönüştürülür.

Türbenin Durumu: Derme çatma iki odadan oluşan türbenin bir odasında iki adet mezar bulunur. Türbe yeni oluşturulmuştur. Türbenin bulunduğu yerde yer çatlayarak su çıkmıştır. Bu kaynak suyun çıkması veli tarafından yapıldığı söylenerek, dini bir motif olarak ziyaret haline dönüştürülmüştür. Odanın diğer köşesinde ise yuvarlak bir taş bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbe ziyaretine genellikle boğaz hastalıklarına şifa arayanlar gelmektedir. Şifa bulduğuna inanan ziyaretçiler adak olarak kurban kesip dağıtırlar, Süleyman Efendi’nin ailesine para yardımında bulunurlar.

Menkıbeler: 1-) Süleyman Efendi Ziyaretindeki suyun boğaz hastalıklarını tedavi ettiğine, sandukanın yanındaki taşın da sırt ağrılarına iyi geldiğine inanıldığı için ziyaret suyu içilir, taşa ağrıyan yer sürtülür. Burada taş kültünün öne çıktığını görüyoruz. Bu işlem ata, ulu kişiye bedenle temas edilerek şifa arama inancıdır.

Kaynakça: Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar- Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar- Adana Yöresindeki Nusayrilerde Yatır-Ziyaret İnancı İle, Ölüm Sonrası Uygulanan Adet, İnanma ve Pratikler.

Taylan Köken

6 Haziran 2011 Pazartesi

Sultan Habibin Nacar Ziyareti / ADANA -Seyhan -Yeşilyuva Mahallesi

Zitaretin Yeri: Ziyaret Adana İli Seyhan İlçesi Yeşilyuva Mahallesindeki Doğumevi’nin duvarındadır. Türbe veya mezar yoktur. 

Habib-i Neccar Kimdir: Adı Kur’an’ın Yasin suresinde geçen kişilerden birisidir. Antakyalı bir marangozdur. Neccar, marangoz demektir.  

Ziyaretin Durumu: Daha önce mezarı olan ziyaret yeri, Doğumevi genişletilirken mezar kaldırılmıştır. Halk mezarın olduğu yere denk gelen duvar üzerine açmış olduğu nişlerde mum yakarak, duvarı ziyarete dönüştürmüştür.

Ziyaret Nedeni: Sultan Habibin Nacar ziyaretine çocuğu olmayanlar ve sağlıklı doğum yapmak isteyenler gelir. Ziyaret olarak duvarda oyulmuş yerlere mum adağı adanmaktadır.

Menkıbeler: 1-) M.S.40’lı yıllarda, havarilerinden Yunus (Yuhanna) ve Yahya’yı (Pavlus) Antakya’ya gönderir. Bu iki elçi Antakya'ya girerken koyunlarını otlatan marangoz Habib-i Neccar ile karşılaşır. Neccar, yatalak oğlunun elçiler tarafından iyileştirilmesi üzerine İsa’nın getirdiği dine iman eder. Ancak Antakyalılar elçileri hoş karşılamaz ve onları hapse atarlar. İsa, bunun üzerine Kıbrıs’lı Barnabas’ı şehre üçüncü elçi olarak gönderir. Elçilerin tüm çabalarına rağmen halk İsa’nın dinine inanmaz ve onları öldürmeyi planlar. Bunu öğrenen Habib-i Neccar, şehre giderek Antakyalılara "Sizden hiçbir ücret talep etmeden Hak dinini anlatan bu elçilerin söylediklerine uyun" diye seslenir. İsa'nın elçileri de, Habib-i Neccar da işkence altında şehit olurlar. Bu olay Kur'an’ın Yasin suresinde anlatılmaktadır.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar- Adana Yöresindeki Nusayrilerde Yatır-Ziyaret İnancı İle, Ölüm Sonrası Uygulanan Adet, İnanma ve Pratikler.

Taylan Köken

5 Haziran 2011 Pazar

Sait Dede Türbesi / ADANA - Yüreğir -İsmailiye Köyü

Türbenin Yeri: Sait Dede Türbesi Adana İli Yüreğir İlçesi İsmailiye Köy mezarlığının arkasındadır.

Sait Dede Kimdir: Sait Dede yerel evliyalardan olup, hakkında bilgi sahibi değiliz.

Türbenin Durumu: Türbe geniş bir odadan oluşmakta, odanın ortasında evliyanın sandukası yer almaktadır. Sandukanın yanında günlük yakmak için kaplar bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Sait Dede’yi daha çok çocuğu olmayanlar ziyaret ederler ve adak olarak İsmailiye Köyünün fakirlerine yiyecek ve giyecek yardımı yapılır. Ayrıca felçli hastalarda ziyaret ederek iyileşmek için adak adarlar. Adak olarak kurban kesilmekte, günlük ve mum yakılmaktadır.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü

Taylan Köken

4 Haziran 2011 Cumartesi

Mutlu Dede Türbesi / ADANA -Karataş İlçesi

Türbenin Yeri: Adana İli Karataş İlçesinin merkezinde türbesi bulunmaktadır.

Mutlu Dede Kimdir: Mutlu Dede’nin gerçek adı Şeyh Abdürrezzak’tır. Mısır’da doğmuştur. Haçlılarla savaşırken türbesinin bulunduğu yerde şehit düşmüştür.
Mısır hükümdarı Baybars döneminde Haçlı Seferleri Akdeniz bölgesinde bütün kıyı şehirlerini istila etmiştir. Kudüs, Lübnan, Beyrut, Lazkiye, Antakya ve Tarsus ellerinde geçmişti. Baybars bir kısım askerini Magarsus’a kadar gönderdi. Aralarında Şeyh Abdürrezzak’ın da aralarında bulunduğu bu birlik büyük kahramanlıklar göstermiştir. Fakat Şeyh bu savaş esnasında şehit düşmüştür.  

Türbenin Durumu:  Türbeyi Şeyh Mahmut Işhedi yaptırmıştır ve ölünce Mutlu Dede’nin yanına gömülmeyi vasiyet etmiştir.

Sayın Zekiye Çağımlar ise türbeyi şu şekilde aktarmaktadır: Türbede üç sanduka bulunmaktadır. Kuzey yönündeki sanduka Mutlu Dede’ye aittir. Diğer iki sandukanın ise Karataş’ın kurucusu olan Molla Mahmut ve oğluna ait olduğu söylenmektedir.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayanların ziyaret ettiğini söylenmektedir. Türbenin duvarları kesilmiş çocuk saçları ile donatılmıştır. Ziyarete kurban adağında bulunulur ve günlük yakılır.

Menkıbeler: 1-) Küçük Karataş’tan türbenin üzerine nur indiğini vatandaşlar görmüşlerdir.

2-) Mutlu Dede ziyaretine gidenlerin dilekleri olurmuş.

Kaynakça: Mısra Uğurlu- Adana İli Karataş İlçesi Halk Kültürü Araştırması, 2010 / Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar- Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar -Adana Halk Kültüründe Ziyaretler.

Taylan Köken

3 Haziran 2011 Cuma

Mennah Ziyareti / ADANA -Feke -Paşalı Köyü

Türbenin Yeri: Adana İli Feke İlçesi Paşalı Köyü yakınındadır.  

Türbenin Durumu: Feke yöresinde bazı tepelerde türbesi olduğuna inanılan ulu kişilerin ziyaretleri vardır. Halk bu kişilere büyük saygı gösterir ve çeşitli sebeplerle ziyaretine giderler. 

Ziyaret Nedeni: Feke yöresindeki ziyaret yerlerine yağmur duası için,  çocuğu olmayanlar, çeşitli sağlık problemleri olanlar, değişik sıkıntıları olanlar ziyaret eder. Dua okunur, namaz kılınır ve adanan adak kesilerek yemek yapılır ve topluca yenilir.

Kaynakça: Ayhan Karakaş- Feke Halk Kültürü Araştırması- 2005

Taylan Köken

2 Haziran 2011 Perşembe

Karataş Dede Türbesi / ADANA -Yüreğir -Geçitli Köyü

Türbenin Yeri: Karataş Dede türbesi Adana İli Yüreğir İlçesi Geçitli Köyünde (Havraniye) bulunan Havraniye Camiinin arkasındadır.

Karataş Dede Kimdir: Yedi uyurlardan biri olduğu rivayet edilir.

Türbenin Durumu: Türbe harap bir odadan oluşmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Karataş Dede’yi çeşitli hastalıklarına ve sıkıntılarına derman bulmak isteyenler ziyaret eder. Ayrıca evliliklerinde problem yaşayanlar da ziyarete gelirler.  Genellikle adak olarak horoz kesilip fakirlere dağıtılır. 

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar – Adana Halk Kültüründe Ziyaretler.

Taylan Köken

1 Haziran 2011 Çarşamba

Kara Ahmet Ziyareti / ADANA -Feke -Kırıkuşağı Köyü

Türbenin Yeri: Kara Ahmet Ziyareti Adana İli Feke İlçesi Kırıkuşağı Köyündedir. Mezar ve su ziyaretgâhıdır.
Kara Ahmet Ziyareti
Kara Ahmet Kimdir: Hayatı hakkında fazla bir bilgiye sahip olmadığımız Kara Ahmet hükümdar Dakyanus döneminde korkudan dağa kaçmış, buradaki bir mağaraya yerleşmiş ve burada ölmüş.  

Ziyaret Nedeni: Kurak mevsimlerde yağmur duasına çıkılmaktadır. Buradan alınan toprak, su ıslatıldığında yağmur yağdığına inanılmaktadır.
Mağaradaki suyla yıkanan sıtmalı kadınların iyileştiği rivayet edilir.   

Menkıbeler: 1-) Hükümdar Dakyanus’un zulmünden kaçan Kara Ahmet dağa çıkar ve bir mağarada yaşamaya başlar, sonra da bu mağarada ölür. Mağaradan çıkan suyun şifalı olduğu söylenir.

Kaynakça: Nihat Aytürk - Bayram Altan – Türkiye’da Dini Ziyaret Yerleri – Altanoğlu -1992.

Taylan Köken