Sarı Baba Türbesi-I / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı – Hisar Mahallesi

Sarı Baba Türbesinin Yeri: Ayfonkarahisar İli Sandıklı İlçesinin merkezinde, Hisar Mahallesi Topeşe Camisine çıkan yol üzerinde türbesi vardır.

Sarı Baba (Zırıncık Dede) Türbesi

Sarı Baba Kimdir: Türbe içinde iki evliya medfundur ve bu türbe her ikisi için Zırıncık Dede diye anılmaktadır. Türbede Sarı Baba ve Fermeyi Baba medfundur.
Fermayi Baba, Hurmayi Baba olarak da anılmakta ve ölüm tarihi mezar taşında 1292 yılı olarak görülmektedir. Sarı Baba’nın bu tarihe yakın medfun olduğunu düşünmekteyiz.

Türbenin Durumu: Üstü açık bir türbedir ve yanında Fermayi Baba’nın türbesi bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbeye sürekli olarak ağlayan bebeler ve çocuklar şifa bulması sebebiyle getirilir. Bunun dışında peltek, konuşamayan ve altını ıslatan çocuklarda şifa için türbeye getirilmektedir.

Kaynakça: Ali Osman Karakuş - Sandıklı Türbeleri-I –Sandıklı Belediyesi -2011 / Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009

Taylan Köken

Ali er Rumi Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Tekke Odası

Ali er Rumi Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli Sandıklı İlçesi merkezde Karacaören Köyü yolu üzerinde Tekke Odası olarak isimlendirilen yerde bulunan su deposuna yakın medfun bulunmaktadır. 

Ali er Rumi Kimdir: Ali er Rumi’nin, Kudüm Baba ile birlikte Sultan Divani’nin biri Mevlevi, biri Bektaşi olan müritlerinden biri olduğu rivayet edilmektedir. Sultan Divani ile birlikte İran seferinden döndükten sonra bu iki mürit Sandıklı’da görevlendirilerek ömürlerini burada tamamlamışlardır.

Türbenin Durumu: Karşısında Kudüm Babanın mezarı bulanan türbe yığma taş ile beton malzeme kullanılarak yapılmıştır.

Kaynakça: Ali Osman Karakuş – http://www.sandiklihaber.com/ / Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009

Taylan Köken

Kudüm Baba Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Tekke Odası

Kudüm Baba Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli Sandıklı İlçesi merkezde Karacaören Köyü yolu üzerinde Tekke Odası olarak isimlendirilen yerde bulunan su deposuna yakın medfun bulunmaktadır.

Kudüm Baba Kimdir: Mevlevi zikir törenlerinde kudüm çaldığından dolayı Kudümzen olan Kudüm Dede’nin 15 veya 16. yüzyılda yaşadığı belirtilmektedir. Kudüm Dede olarak da isimlendirilen erenin bir Mevlevi şeyhi olduğu bilinmektedir.

Ali er Rumi hazretlerinin müridi ve sancaktarıdır.   

Kudüm Baba’nın, Ali er Rumi ile birlikte Sultan Divani’nin biri Mevlevi, biri Bektaşi olan müritlerinden biri olduğu rivayet edilmektedir. Sultan Divani ile birlikte İran seferinden döndükten sonra bu iki mürit Sandıklı’da görevlendirilerek ömürlerini burada tamamlamışlardır.

Türbenin Durumu: Karşısında Ali er Rumi’nin mezarı bulanan türbe yığma taş ile beton malzeme kullanılarak yapılmıştır. Etrafı tel örgüsü ile çevrilmiştir.

Ziyaret Nedeni: Yöre insanları tarafından ziyaret edilen Kudüm Baba’ya genellikle koşamayan veya peltek konuşan çocuklar hastalıklarına şifa bulsun diye getirilir ve dua edilir.

Ayrıca Kırklar Türbesi’nde görülen taşlar ile istenilen eşyanın resmini yapma (ev, araba vb. gibi) uygulaması bu türbede de görülmektedir.

Kaynakça: Ali Osman Karakuş – http://www.sandiklihaber.com/ / Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009

Taylan Köken

Koçgazi Dede Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Koçgazi Köyü

Koçgazi Dede Türbesinin Yeri: Ayfonkarahisar İli Sandıklı İlçesine 18km uzaklıktaki Koçgazi Köyünde türbesi vardır.

Koçgazi Anma Etkinlikleri

Koçgazi Dede Kimdir: Yunus Emre, Yusuf Dede, Sarı Selçuk Dede ile birlikte yaşamış ve arkadaş olan Koçgazi Dede 13. yüzyıl Anadolu erenlerindendir.

Köyde son yıllarda adına anma etkinlikleri düzenlenmektedir.   

Türbenin Durumu: Üstü açık olan türbenin yakınında bir pınar bulunur.

Ziyaret Nedeni: Türbeyi genellikle çocuğu olmayan kadınlar ziyaret ederler ve adakta bulunurlar. Türbeye yakın olan pınarın suyunun sıtma hastalığına iyi geldiğine inanılıyor.

Menkıbeler: 1-) Koçgazi Baba, Sarı Selçuk Dede, Yunus Emre ve adı bilinmeyen bir zat dört arkadaş imiş. Çobanlık yapan bu dört şahıs aralarında hoş sohbetler yaparmış. İsimsiz olan şahıs bir gün Yunus Emre’yi ağasına, koyunları otlatmıyor diye şikayet etmiş. Acaba şikayet doğrumu diye,  gözlemek isteyen ağa arkadaşların peşine düşünce, bu durum arkadaşlara malum olmuş. Ağa arkadaşların yanına gelince bakmışlar ki koyunlar tok, dönüp gitmiş. Üç arkadaş da isimsiz arkadaşlarını kendilerini şikayet etti diye şu sözü söyleyerek yanlarından uzaklaştırırlar: Gördüğünü ört, görmediğini söyleme…

2-) Koçgazi Dede türbesinin bilinmeyen güçler tarafından korunduğuna inanılmaktadır. Bu türbeye veya etrafındaki ağaçlara zarar verenlerin başına belalar açıldığı köylüler tarafından söylenmektedir.

3-) Ayrıca Koçgazi Dede’nin savaş zamanında Türk askerlerine yardıma gittiği, geceleri türbeden gökyüzüne nurlar yağdığı söylenir.   

Kaynakça: http://www.facebook.com/selcikkoyu%20/ Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009 / Tuğrul Balaban – Sandıklı Halk İnanışları ve Uygulamaları -2006.

Taylan Köken

Baba Kuzusu Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Tekke Odası

Baba Kuzusu Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli Sandıklı İlçesi merkezde bulunan su deposuna yakın medfun bulunmaktadır. Türbesinin yakınında Kudüm Baba’nın türbesi bulunmaktadır.

Baba Kuzusu Kimdir: Anadolu’ya gelen Horasan erenlerinden biri olduğu rivayet edilir. Kaynaklarda Baba Kudsi olarak geçmektedir. Bölgenin İslamlaşmasında emeği geçen Alperenlerdendir. Baba Kudsi tefsir sahibidir.

Ziyaret Nedeni: Yöre insanları tarafından ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Kanuni Sultan Süleyman bu mezara yakın bir yerde otağsını kurmuş ve askerlerin ise Soğulmaz Harman denilen yerde konakladığı rivayet edilir.


Kaynakça: Ali Osman Karakuş - Sandıklı Türbeleri-I –Sandıklı Belediyesi -2011 / Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009 

Taylan Köken

Çorhisar Dede Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Koçhisar Köyü

Çorhisar Dede Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli Sandıklı İlçesi sınırları içinde bulunan Koçhisar Köyü ile Hüdai Kaplıcası arasında türbesi vardır.

Çorhisar Dede Kimdir: Yerel evliyalardan olan Çorhisar Dede hakkında bilgimiz yoktur. Şuhut İlçesinin Mahmut köyünde yatan Mahmut Sultan ile kardeş olduğu belirtilmektedir.

Türbenin Durumu: Üstü açık türbesi vardır.

Ziyaret Nedeni: Yöre insanları tarafından ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009

Taylan Köken

Ayşe-Abdurrahman Türbesi / AFYONKARAHİSAR -Başmakçı -Yaka B.

Ayşe Abdurrahman Türbesinin Yeri:  Afyonkarahisar İli Başmakçı İlçesi Yaka Beldesinde türbesi vardır.

Ayşe - Abdurrahman Türbesi

Ayşe ve Abdurrahman Kimdir: Ayşe Hatun, Ayşa Hatun, olarak da isimlendirilen Ayşe Anne mübarek bir kadın olup Abdurrahman Dede’nin eşidir ve onunla aynı türbede medfundur. Abdurrahman Dede Çal bölgesindendir. Kocası ile hacda tanışırlar.

Türbenin Durumu: Türbe bir höyüğün kenarındadır. Üstü kapalı türbede eşi ile birlikte yatmaktadır. Uzun olan mezar Abdurrahman Dede’ye aittir. Kısa olan mezar Ayşe Anneye ait olduğu söylenir. Türbe etrafında çok eski ağaçlar bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbe yöre insanları tarafından ziyaret edilmektedir. Ziyaret esnasında türbe başında Yasin ve diğer dualar okunmaktadır. Bu türbede yatan zatların Horasan'dan gelip, Balkanlara kadar göç yollarında değişik uygulamalarını gördüğümüz, ermiş erkek ve kadının aynı türbede bulunmasına örnek teşkil eder.

Menkıbeler: 1-) Yaka Beldesinde yaşayan Ayşe Hatun iyi bir insan olmasına rağmen yöre insanı tarafından kabul edilmez ve dışlanır. Ayşe anneye, ahali yapmadıkları kötülük bırakmamış. Ayşe anne yapılan kötülüklere daha fazla dayanamayıp “Yazın koyacak yer bulmayın, kışın da yiyecek bir şey bulamayın” diye beddua etmiş.

2-) Ayşe Hatun her sene hacca gidermiş. Abdurrahman Sultan da hacca gittiğinde Ayşe Hatun ile tanışmış ve konuşmuşlar. Abdurrahman Dede hacdan dönünce Yaka’ya yolu düşünce Hacı Ayşe’yi ahaliye sorar. Ahali böyle birisinin olmadığını, ama köyün dışında deli bir Ayşe’nin olduğunu söylerler. Abdurrahman Dede Ayşe Hatun’un olduğunu anlar ve olayı anlatınca, ahali onun bilgeliğini kabul eder.

Kaynakça: http://www.yakader.org/ / http://www.basmakci.com.tr.tc/ / Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – Amasya -2009 / Yaşar Kalafat -Anadolu'da Ulu Kadın Kişiler ve Halk İnançları. 

Taylan Köken