İsmail Eren-i Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: İsmail Eren-i Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, merkezde Karyağdı Mahallesinin (Köyü) Kızıltemeler mevkiindeki mezarlıkta bulunmaktadır.

İsmail Eren-i Türbesi

İsmail Eren-i Kimdir: İsmail Eren veya türbesinin tabelasında yazdığı gibi İsmail Eren-i Abdal Musa hazretlerinin bir öğrencisidir. Hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin Durumu: İsmail Eren türbesi dikdörtgen formda, ahşaptan, üstü kiremit çatılı bir türbedir.

Taylan Köken

Kilerci Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Özdemir Köyü

Türbenin Yeri: Kilerci Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Özdemir Mahallesinin (Köyü) kuzeyinde kalan Eren Dağı’nın zirvesindedir.  

Kilerci Baba Türbesi

Kilerci Baba Türbesi

Kilerci Baba Kimdir: Köy halkı tarafından Evliyaullah’dan olduğu belirtilmektedir. Kilerci Baba, Tekke Köyünde tekkesi bulunan Abdal Musa’nın müritlerindendir. Pirinden icazet aldıktan sonra Eskihisar köyüne gelip burada kendi tekkesini açmıştır. Kilerci Baba’nın ismi Kilerci, Kilevgi ve sonunda Gilevgi şeklinde dönüşüme uyduğu belirtilmektedir. Özgemir köyünün eski adı olan Gilevgi'nin buradan geldiğine inanılmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü kapalı betonarmeden bir türbedir. Kilerci Baba'nın mezarı türbenin alt kısmında yer almaktadır. Bu yüzden türbe kapısından merdivenle mezarın olduğu yere inilmektedir. Alt kotta olmasından dolayı, betonarme duvarlarda rutubet izleri görülmektedir.     

Kaynak: Saliha Koday/Taner Aydın- Elmalı’da(Antalya) Geçmişten Günümüze Yerleşme Adları Üzerine Bir İnceleme – TÜCAUM Uluslararası Coğrafya Sempezyumu-2016 / www.ozdemirkoyu.blogspot.com / Fotoğraflar için Kızıldeli Seyyid Ali Sultan Facebook Grubu sayfasına teşekkür ederim. Erişim Tarihi:17.11.2025. 

Taylan Köken

Tabak Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: Tabak Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi merkezinde, İplik Pazarı Mahallesi, Baharlar Sokakta bulunan bir evin bahçesindedir.

Tabak Baba Türbesi

Tabak Baba Kimdir: İsminden anlaşılacağı üzeri deri işiyle uğraşan evliyadan bir zat olmalıdır. Bazı kayıtlarda adı Debbağ Baba olarak da geçmektedir. Abdal Musa hazretlerinin talebelerindendir. Hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe evin veya ibadethanenin bahçesinde üstü açık bir mezar şeklindedir.    

Kaynak: Fotoğraf için Olgay Yılmaz Beye teşekkür ederim.

Taylan Köken

İshak Dede Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: İshak Dede Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi merkezinde, Kapmescit Mahallesi, İshakdede Caddesindedir.

İshak Dede Türbesi

İshak Dede Kimdir: İshak Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Türbesinde “Elmalı Büyüklerinden” ibaresi vardır. Abdal Musa hazretlerinin bölgeye yayılan öğrencilerinden biri olduğu söylenmektedir.     

Türbenin Durumu: Türbe mimari bir özelliği olmayan, betonarmeden inşa edilmiştir. Türbenin içinde sadece İshak Dede’nin sandukası vardır.    

Kaynak: Fotoğraf için İshak Behlülzade Beye teşekkür ederim.

Taylan Köken

Haydar Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: Haydar Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi merkezinde, İplik Pazarı Mahallesi, Kütük Cami Caddesiyle Haydar Baba Sokak arasındaki yeşilliktedir.

Haydar Baba Türbesi

Haydar Baba Kimdir: 1530 tahrir kayıtlarında adı geçen Haydar Baba’nın, Zaviye-i Baba Haydar adıyla bir zaviyesi bulunmaktaymış. Haydar Baba'nın Abdal Musa'nın öğrencilerinden biri olduğu söylenmektedir. Bu bilgi haricinde hakkında başka bir bilgi bulunmamaktadır.     

Haydar Baba Sandukası

Türbenin Durumu: Türbe beşgen planlı olup, içinde sadece Haydar Baba’nın mezarı bulunmaktadır.  

Ziyaret Nedeni: Hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynak: www.turbeler.org (Fotoğraflar için site yöneticilerine teşekkür ederim.) / Yard.Doç.Dr. A. Şevki Duymaz –Kentsel Gelişim ve Mimari Yapılar Üzerine Bir Çalışma Örneği: Elmalı Şehri –SDÜ Sosyal Bilimler Dergisi Sayı:18 2008

Taylan Köken

Kınalı Baba Türbesi / ANTALYA / ELMALI – Eskihisar Mahallesi

Türbenin Yeri: Kınalı Baba Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Eskihisar (Köyü) Mahallesi Kınalı Mevkinde yer almaktadır.

Kınalı Baba Türbesi

Kınalı Kimdir: Eskihisar Köyü gelenek ve görenekleri bakımından Oğuz/Türkmen boylarından biri tarafından kurulmuş olmalıdır. Köy yakınındaki Kınalı Baba Türbesi 6 Mayıs tarihinde Hıdrellez Törenleri kapsamında köylüler ve çevreden gelenler tarafından topluca ziyaret edilmektedir. Hakkında başka herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe betonarmeden kare plana yakın inşa edilmiştir. Çatısı kiremit kaplıdır.

Kaynak: www.nedir.antoloji.com / www.panoramio.com (Resim için Sayın Ahmet Duran Dora Beye teşekkür ederim.)

Taylan Köken 

Çoban İsa / ANTALYA / ELMALI – Çobanisa Mahallesi

Türbenin Yeri: Çoban İsa Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Çobanisa (Köyü) Mahallesindedir.

Çoban İsa Kimdir: Çobanisa Köyüne adını veren, geçimini çobanlıkla sağlayan ermiş bir veli olarak anılmaktadır. Abdal Musa hazretlerinin bölgeye yayılmış olan öğrencilerinden biridir. Hakkında başka herhangi bir bilgi yoktur. 

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: www.nedir.antoloji.com

Taylan Köken 

Kaygusuz Abdal Türbesi / ANKARA / BEYPAZARI / Kabaca Köyü

Türbenin Yeri: Kaygusuz Abdal Türbesi, Ankara İli Beypazarı İlçesi Kabaca Köyünün mezarlığındadır.

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Kimdir: Kaygusuz Abdal Alaiye (Alanya) Beyinin oğlu iken Abdal Musa’ya intisap etmiş uzun yıllar hizmetinde kalmıştır. Gaybi mahlasıyla yazmış olduğu şiirleri meşhurdur. Mısır’a giderek burada vefat ettiği bilinmesine rağmen, bazı kaynaklara göre 1168 yılında Kabaca Köyüne gelerek burada vefat etmiştir.

Türbe içindeki güneydoğu köşede kalan sandukanın üzerinde Kaygusuz Derviş, bu mezarın solunda kalan sandukada Kaygusuz Musa, giriş kapısının yakınındaki sandukada yine Kaygusuz Derviş adı görülmektedir. Burada medfun olan şahısların Hacı Bayram-ı Veli hazretlerinin tarikatı olan Bayramiye tarikatına mensup oldukları, Abdal Musa’ya olan saygılarından dolayı türbenin bu adı aldığı düşünülmektedir. 

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Türbesi

Kaygusuz Abdal Türbesi

Türbenin Durumu: Türbe kare planlı 8,2x8,6m ölçülerinde 2,1m yüksekliğindedir. Yığma taştan iki oda olarak inşa edilmiştir. Saçtan, kubbeli biçimde çatısı vardır. Türbe içinde irili ufaklı 10 sanduka bulunmaktadır. İnşa tarihi olarak 16-17. yüzyıl olarak düşünülen türbe Osmanlı Döneminden kalma olduğuna göre Kaygusuz Abdal’ın burada medfun olması zor gözükmektedir. Türbe 1992 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1.Derece Anıt Eser olarak tescillenmiştir. Türbe içindeki bezemeler 1997 yılında yapılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle hayır duası için, değişik dilekler için ziyaret edilmektedir. Sandukalar üzerine giysiler, yaşmaklar bırakılmaktadır. Bu türbeye yine deliler ve çocuğu olmayanlar getirilmektedir.

Kaynakça: Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üni.Basımevi -1967 / www.envanter.gov.tr / www.kbc-koyu.tr.gg / Tolga Bozkurt -Beypazarı'ndaki Türk Devri Yapıları -2004

Taylan Köken

Abdal Musa Türbesi / AMASYA –Amasya –Yağcıabdal Köyü

Türbenin Yeri: Abdal Musa Türbesi, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Yağcıabdal Köyünün yanındaki yüksek bir tepenin üzerinde, Ese Dede’nin türbesin bahçesindedir.

Abdal Musa Kimdir: Abdal Musa Ese Dede’nin mürididir ve onunla birlikte bölgeye gelip İslam’ın yaılması için mücadele etmişlerdir.

Köy halkının anlatımına göre köyü Yaycı Türkleri kurmuştur. Ese Dede ve Abdal Musa köye gelerek yerleşmiş ve ölünceye kadar burada yaşamıştırlar. Köyün adı daha sonra Yaycıabdalmusa Köyü olmuş, Cumhuriyet döneminde Yağcıabdal Köyü olarak son şeklini almıştır. 

Türbenin Durumu: Türbe mezardır ve Ese Dede türbesinin bahçesindedir. 1995 yılında köylüler Ese Dede türbesini yaparken Abdal Musa mezarının da üstü kapatılmıştır. Fakat aynı gece çatıyı tepeden aşağı yuvarladığı görülmüştür. bu yüzden Abdal Musa’nın üzerinin kapatılmasını istemediği düşünülmektedir.

Ziyaret Nedeni: Türbe Ese Dede ziyaret edilirken hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Bir gece türbedarın rüyasına giren Abdal Musa “Ben Ese Dede’nin bekçisiyim” der. Kurtuluş Savaşında bölgeyi gelen düşman askerleri köye giremez. Köyün üstünde allı yeşilli duman görürler ve ürkerek bölgeden uzaklaşırlar. Bu dumanı Ese Dede’nin yaptığına inanılmaktadır.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / Rahime Özdoğan –Amasya’da Adak Yerleri İle İlgili Halk Anlatıları -2006.

Taylan Köken

Ese Dede Türbesi / AMASYA –Amasya –Yağcıabdal Köyü

Türbenin Yeri: Ese Dede Türbesi, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Yağcıabdal Köyünün yanındaki yüksek bir tepenin üzerindedir.

Ese Dede Sandukası

Ese Dede Kimdir: Ese veya İsa Dede 1500’li yıllarda köyün kurulması esnasında müridi Abdal Musa ile birlikte yöreye gelmiş ve burada yaşamış, İslam’ın bayrağını taşımıştır. Başka bir anlatıya göre Hacı Bektaş-ı Veli’nin kendisini görevlendirmesi ve asasını atarak “Git düştüğü yerde hizmetini gör” demesi üzerine bölgeye gelip burada irşada başlamıştır. Başka bir anlatıya göre burada şehit düşmüştür.

Köy halkının anlatımına göre köyü Yaycı Türkleri kurmuştur. Ese Dede ve Abdal Musa köye gelerek yerleşmiş ve ölünceye kadar burada yaşamıştırlar. Köyün adı daha sonra Yaycıabdalmusa Köyü olmuş, Cumhuriyet döneminde Yağcıabdal Köyü olarak son şeklini almıştır. 

Türbenin Durumu: Türbe iki odadan oluşan bir ev biçimindedir. Bir odada Ese Dede’nin sandukası, diğer oda ise mutfak şeklinde düzenlenmiştir. Türbe dışında abdal Musa’nın mezarı vardır. Türbe köylüler tarafından 1995 yılında yapılmıştır. Türbede ok, yay, kılıç gibi Ese Dedeye ait savaş aletleri bulunmaktadır. Türbe bahçesinde bulunan çam ağacı Hacı Bektaş-ı Veli’nin atmış olduğu ağaçtır. Bu ağaç kutsal kabul edilir.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle göz hastalıkları ve diğer hastalıklar için ziyaret edilir. Türbeye çocuk sahibi olmak isteyenler de ziyaret eder. Türbeye gelenler türbedar eşliğin onun gösterdiği yerleri öperek önce Abdal Musa mezarını ziyaret eder, daha sonra Ese Dede sandukasının başına gelerek etrafında 7 kez döner, dualarını yapar ve adağını adar. Adaklar kanlı adaklar olup türbede kesilir. Ufak ağrılar için türbe bahçesinde bulunan çam ağacına bez ve çaputlar bağlanır. Mum adağı uygulaması da vardır. Türbe ayrıca Yağcıabdal Köyünün gençleri tarafından askere giderken ziyaret edilir. Göz hastaları türbeyi üç Cuma gelmesi gerekmektedir.

Menkıbeler: 1-) Türbe üzerine bazı günler nur indiği görülmüştür.

2-) Eskiden Ese Dede türbesinde bir sancak varmış. Bu sancak I.Dünya Savaşında, Çanakkale, Kore ve Kıbrıs Savaşlarında ortadan kaybolmuş ve savaş sonlarında geri gelmiştir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / Rahime Özdoğan –Amasya’da Adak Yerleri İle İlgili Halk Anlatıları -2006.

Taylan Köken

Abdul Musa Türbesi / ADIYAMAN -Merkez -Karadağ

Abdul Musa Türbesinin Yeri: Adıyaman İlinin kuzeyinde Karadağ mevkiinde Toki binalarının arkasında türbesi bulunmaktadır.

Abdul Musa Kimdir: Adul Musa, Abu Musa, Abdal Musa olarak da söylenir. Ayrıca diğer bir adı da Geyik Baba’dır. Bu adı dağlarda geyik donunda dolaştığı için verilmiştir.
Bölgeye İslam’ı yaymak için gelen askerlerden birisidir ve bölgede şehit düşmüştür. Peygamberimizin sahabelerindendir, yakın silah arkadaşıdır ve peygamberimizin bu evliyanın kirvesi olduğu söylenmektedir. 
Türklerin Taş/Kaya Kültü inancına bağlı adak yerlerindendir.

Türbenin Durumu: Kapalı türbesi vardır.

Ziyaret Nedeni: Türbeyi gelenler değişik dilekleri için mezar taşına küçük taş parçalarını yapıştırırlar. Taş tutarsa dileğin gerçekleşeceğine inanılır.

Menkıbeler: 1-) İslamiyet’in yayılmasına karşı çıkanların çıkardığı savaşta savaşırken aniden büyük bir yılan gelmiş Abdul Musa’ya saldırmaya çalışmış. Abdul Musa bu büyük yılanı görünce Allah’a dua etmiş ve yılanın taş olmasını dilemiş. Abdul Musa’nın duası kabul olunmuş ve yılan taş olmuş. Daha sonra savaşa devam eden Abdul Musa savaşta şehit olmuş.

Günümüzde bu yılan, türbenin kuzeydoğusunda bulunan kayalıkta görülmektedir. 

2-) Bu ziyareti Adıyaman’da medfun olan diğer evliyalar beyazlar içinde atlarla gelip ziyaret ederlermiş.   

Kaynakça: Ayşe Özcamus -Adıyaman Merkez ve Çevrelerindeki Adak Yerleri ve Uygulamaları -2007 / İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken