Bozoğlan Ziyareti / ADANA -Tufanbeyli -Doğanlı Köyü

Türbenin Yeri: Adana İli Tufanbeyli İlçesi Doğanlı Köyündedir.

Bozoğlan Kimdir: Yöresel ziyaret yerlerinden biri olan Bozoğlan hakkında bilgimiz yoktur.

Kaynakça: Nihat Aytürk - Bayram Altan – Türkiye’de Dini Ziyaret Yerleri – Altanoğlu -1992.

Taylan Köken

Dilek Taşı Ziyareti / ADANA -Tufanbeyli -Evci Köyü

Dilek Taşı Ziyareti

Dilek Taşının Yeri: Adana İli Tufanbeyli İlçesi Evci Küyünde dilek taşı bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Taşın etrafındaki çalılara bez bağlanır. Dilek tutulur, zor durumda olanlar gelir dua ederler. 

Menkıbeler: 1-) Dilek Taşı’ndan beklentiler, Türklerin Anadolu’ya Asya’dan getirdiği taşa inancın tipik örneklerindendir.

2-) Ayrıca aynı yörede Emişölen diye anılan yerde taşların yığılması, Ziyaret Çalılığı denilen yerde geçilirken çalılığa taş atılması gibi uygulamalar taşa/kayaya bağlanan inanç kültünü işaret etmektedir.

Kaynakça: Suat Savur- Adana İli Tufanbeyli İlçesi Halk Kültürü Araştırması- 2010

Taylan Köken

Gümülek Dağı Ziyareti / ADANA -Tufanbeyli -Bolatpınarı-Şar Köyleri

Türbenin Yeri: Adana İli Tufanbeyli İlçesi Bolatpınarı ile Şar Köyleri arasında bulunan baca biçiminde ve üzerinde bir kale kalıntısının bulunduğu yerdedir. Gümülek Dağı ziyaretinde Eshaf-ı Kef’deki yedi uyurlardan üç kardeşin mezarının burada olduğuna inanılır.

Gümülek Dağı

Gümülek Ziyareti Asıl Nedir: Gümülek Dağında bulunan kalenin gözetleme kulesi olduğu söylenmektedir. Burada bulunan mezarların orada olan askerlerin mezarları olduğu söylenmektedir. Gözetleme kulesinin Hitit veya Roma döneminden kaldığı düşünülmektedir. Etrafta ayrıca su kemerleri de bulunması ve başka yapı kalıntılarının olması buranın defineciler tarafından talan edilmesine sebep olmuştur.

Gümülek Ziyareti

Ziyaret Nedeni: Aydaş çocuk için Gümülek’e gidilir. (Aydaş Çocuk: Gelişimini tamamlayamayan çocuklara verilen addır. Aydaş Aşı: Çocuğu sağlıklı olan ailelerden habersiz odunluklarından odun alınır. Bu odunların ateşinde dövme pilav pişirilir. Komşular davet edilir, Aydaş Aşı’na. Onlar da birer odun atarlar ve aşın suyuyla çocuk yıkanır. Kırk taş kazana atılır, her gelen kazana odun atar ve bu suyla çocuk yıkanır. Zayıf çocuk mezara götürülüp toprağına yatırılır, ağlarsa iyileşeceğine, ağlamazsa toprağı istediğine ve öleceğine inanılır.)

Konuşamayan ve yürüyemeyen çocukların iyi olması için Gümülek’e gidilir. Çocuğu olamayanlar Gümülek Dağındaki mağaraya giderler, buradaki kayalara ip bağlarlar, ipin ucuna da çöp bağlarlar. Eğer çöp sallanırsa çocuklarının olacağına inanırlar.

Mağara içinde bir kayadan suyun şifalı olduğu söylenir. Suyun romatizmalı hastalara ve bel ağrısına iyi geldiği söylenmektedir.

Yağmur duası için dağdaki türbeye ve mağaraya ziyarete gidilir. Ziyarete da adak olarak, kurban kesilir ve yağmur duası edilir.

Menkıbeler: 1-) Dağda bulunan mağarada kayaların arasında bir pınar vardır. Suyu azdır ama ne kadar içilirse içilsin su bitmez. Bu suyu kötü niyetli kişiler göremiyor.

2-) Bu suyun yanında eskiden bir mermer direk bulunurmuş. Bu direği yeri gelir on kişi elele tutuşup kucaklayamazmış. Gün gelir bir kişi kucaklar ve dileklerinin olacağına inanılırmış. Bir gün Bozgüney Köyünden bir kişi altın bulmak amacıyla direği yerinden sökmüş ve kısa zamanda ölmüş. O günden beri köyünde düzenli olarak her yıl iki trafik kazası olurmuş. Köylüler bu kazaları bu direğin yerinden oynatılarak düzenin değişmesi olarak yorumlarmış.

3-) Bu dağda yatanların iyi kişiler olduğuna inanılmaktadır. Ramazan ayında iftar vakti buradan top atışının yapıldığı söylenmektedir. Dedebeli’nden de cevap gelirmiş. Buranın adı bu topların güm seslerinden dolayı Gümülek olarak söylenegelmiştir. Dağın girişinde bulunan ardıç ağacını Bolatpınar’lı bir köylü kestiği günden beri dağdan top sesi gelmemektedir…

4-) Hz. Ali savaşırken bu dağa gelmiştir. Atının ayak izi bir kayanın üzerinde bugüne kadar gelmiştir. Bu izler mağaranın ağzında bulunan iki adet soytaşın (Çok büyük düz taş) üzerinde yer almaktadır.

Kaynakça: Suat Savur- Adana İli Tufanbeyli İlçesi Halk Kültürü Araştırması- 2010 / Bayram Akduman- Tufanbeyli’nin Sosyo-Kültürel ve Dini Yapısı Üzerine Bir İnceleme -2006 / www.panoramio.com 

Taylan Köken

Dedebeli Dağı Ziyareti / ADANA -Tufanbeyli -Tozlu Köyü

Türbenin Yeri: Adana İli Tufanbeyli İlçesi Tozlu Köyünün yukarısında Tahtacı dağlarının yüksekliğinin azaldığı yerde büyük kayada bulunan mağaradır. Burada biri susuz, diğerinde ise bir kaynağın olduğu iki mağara bulunmaktadır. Dedebeli Dağı ile Gümülek Dağı karşılıklı olarak birbirini görmektedir. Eski İstanbul-Bağdat kervan yolunun buradan geçtiği ve burada mola verdikleri söylenmektedir.

Tozlu Köyünden Dedebeli Ziyareti

Dedebeli Kimdir: Susuz olan mağaranın içinde bulunan mezarlarda yatanların kim olduğu bilinmemektedir ve sadece “Dedeler” denilmektedir. Daha çok sulu mağara ziyaret edilmektedir. Dedebeli’nde yatanlardan birisinin Kayseri’deki Melik Gazi’nin abisi olduğu da rivayet edilir.  

Tozlu Köyünden Dedebeli Ziyareti

Türbenin Durumu: Mağara içinde taş duvarlı bir çukur ve mağara önünde ise Horasan sıvası ile yapılmış üç mezar yeri vardır. Defineciler tarafından mezarlar tahrip edilmiştir.

Dedebel Ziyareti

Ziyaret Nedeni: Yağmur duası için bu ziyarete gidilir. Ziyarete gidilir, kurban kesilir ve yağmur duası edilir. Kayanın yanında zaman zaman toplanan suya kısmet parası atılmaktadır. Topluca ender olarak ziyaret edilen bu yerde adaklar kesilir, bezler bağlanır.

Menkıbeler: 1-) Yatırın etrafında sürüsü ile dolaşan çoban ses duyuyor. Dede "yatanı rahatsız etmeyin" diye ses verir.

2-) Bu yatırın olduğu yerde sesler duyulmakta, ışıklar görülmektedir. Yatırın olduğu yerden Gümülek Dağının olduğu yere ışık yansıdığı, ender olarak top seslerinin duyulduğu söylenmektedir.

3-) Dedebeli Ziyaretinin suyundan yararlanmak isteyen kötü niyetli kişilere akmadığı burayı ziyaret edenler tarafından söylenmektedir. Çıkan bu su şifa amacıyla içilir.

4-) Dedebeli Dağının eteklerinde yedi yılda bir kaplıca suyu çıkmaktadır. Bu suyun ilk çıktığı anda renginin ayrana benzemesinden dolayı yöre halkı tarafından ayranlı çıkak olarak adlandırılır.

5-) Peygamberimiz Hz. Muhammed’in su çıkan kayanın yanında konakladığına inanılır.

Kaynakça: Suat Savur- Adana İli Tufanbeyli İlçesi Halk Kültürü Araştırması- 2010 / Nihat Aytürk - Bayram Altan – Türkiye’da Dini Ziyaret Yerleri – Altanoğlu -1992 / Bayram Akduman- Tufanbeyli’nin Sosyo-Kültürel ve Dini Yapısı Üzerine Bir İnceleme -2006 / www.panoramio.com.

Taylan Köken