Pir Hasan Dede Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Pirhasanlar Köyü

Türbenin Yeri: Pir Hasan Dede Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi, Pirhasanlar Mahallesi (Köyü) merkezinde bulunan caminin kabristanında medfundur.

Pir Hasan Dede Türbesi 

Pir Hasan Dede Kimdir: Türbesinde bulunan mezar taşında doğum tarihi olarak 1430 yılı, ölüm tarihi olarak 1515 yılı yazmaktadır. Elmalı ve çevresinde etkili olan Halveti tarikatının bir erenidir. Vahhab-ı Ümmi, Eroğlu Nuri ve Sinan-ı Ümmi hazretleriyle yoldaştır.

Pirhasanlar köyünün 1800’lü yıllarda kurulduğu ve son dönem Halvetilerinden olduğunu söyleyen kayıtlarla Pir Hasan Dede mezarında bulunan tarihler çelişmektedir. Pir Hasan Dede’nin Sinan-ı Ümmi hazretlerinin 5. torunu olduğu söylenmektedir. Bu bilgiye göre de mezardaki tarihler uyuşmamaktadır. Çünkü Sinan-ı Ümmi hazretlerinin doğum tarihi olarak 1553 yılı zikredilmektedir.

Pir Hasan Dede Sandukası

Türbenin Durumu: Türbe caminin güneydoğusunda kalan hazirenin içindedir. Pir Hasan türbesinin açık olan mezarının sonradan kapatıldığını düşünmekteyiz. Altıgen formlu betonarme türbenin, çatısı külah biçiminde ve kiremitle örtülüdür. Türbe içinde sadece Pir Hasan’a ait bir mezar bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Hayır duası için ziyaret edilmektedir.     

Kaynak: www.tr.wikipedia.org / Fotoğraflar Mikail Akkaya’nın kurmuş olduğu Pirhasanlar Köyü Facebook Grubundan alınmıştır. Mikail Akkaya’ya teşekkür ederim.

Taylan Köken 

Hasan Dede Türbesi / ANKARA / NALLIHAN / Yenice Köyü

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Yenice Köyü yakınında Sakarya Nehrinin karşı tarafındadır.

Hasan Dede Bayramı (Aş Günü)

Hasan Dede Kimdir: Hasan Dede’nin kim olduğu kesin olarak bilinmiyor. Kurtuluş Savaşında burada şehit düşmüş bir asker olduğu söylenmektedir. Yunan Ordusunun Ankara’ya yakınlaşması üzerine bölgede meydana gelen şiddetli çarpışmalara katıldığı ve burada şehitlik mertebesine ulaştığı söylenen bir askerdir.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık mezar şeklindedir. Hasan Dede Türbesi aslında Eskişehir Sarıcakaya İlçesi Düzköy sınırlarındadır, ama Yenice Köyüne yakındır.

Ziyaret Nedeni: Hasan Dede Türbesi Yenice Köylülerinin düzenlediği, çevre köylerin halkının ve yabancılarında katılabildiği yılda bir kez yapılan Aş Günü’nünde toplu olarak ziyaret edilmektedir. Hasan Dede yanında kurbanlar kesilmekte toplu yemek yenmektedir.   

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / www.panoramio.com (Sayın Bekir Sarıgül’e teşekkür ederim)

Taylan Köken

Hasan Dede Türbesi / ANKARA / NALLIHAN / Sobran Köyü

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Sobran Köyü ile Nallıhan merkezi arasında bulunan bir tepe üzerindedir.

Hasan Dede Türbesi

Hasan Dede Türbesi

Hasan Dede Kimdir: Hasan Dede’nin Horasan’dan bölgeye gelmiş burada yaşamış bir erendir. Hakkında başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Hasan Dede Türbesi üstü açık mezardır. Mezarın başında kurumuş ulu bir ağaç vardır. Türbe çevresinde su vardır, koru içindeki ağaçlar ise kutsal kabul edildiğinden kesilmemektedir. Hasan Dede Türbesinin altında çıkan su Nallıhan’a şebeke suyu olarak verilmektedir.

Ziyaret Nedeni: Hasan Dede özellikle yağmur duası için toplu olarak ziyaret edilmektedir. Askere gidecek gençler de Hasan Dedeyi toplu olarak ziyaret ederler, türbeye bozuk para bırakırlar. Oğlak Bayramı (Hacet Bayramı) denilen yaz başı yapılan törenlerde 50’ye yakın kurban adanmaktadır. Törenler halen itinayla yapılmaktadır. Türbe etrafındaki ardıç ağaçlarına bez bağlanır, adak adanmaktadır.

Kaynakça: Prof. Dr. Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları -1967 / www.nallihan.bel.tr

Taylan Köken

Hasan Dede Türbesi / ANKARA / KAZAN / Peçenek Mahallesi

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Ankara İli Kazan İlçesi Peçenek (Köyü) Mahallesi içindedir.

Hasan Dede Türbesi

Hasan Dede Kimdir: Peçenek Köyü Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk göçü sırasında kurulmuş olan köylerden biridir. Bu köyde medfun bulunan Hasan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık, yığılmış taşlardan oluşan bir mezardır.

Kaynakça: www.pecenekkoyu.org

Taylan Köken

Hasanoğlan Türbeleri / ANKARA / ELMADAĞ / Hasanoğlan Beldesi

Türbelerin Yeri: Hasanoğlan Türbeleri, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Hasanoğlan Beldesine ve çevresine dağılmış durumdadır.

Hasanoğlan Türbelerinde Kim Medfundur: Hasanoğlan Kasabasına ismini veren Hasan Dede haricinde kasabada dört adet daha yatır bulunmaktadır. Bu yatırların günümüzde ziyaret edilip edilmediğini durumlarını bilmiyoruz. Bilgileri değerli insan merhum hocamız Hikmet Tanyu’nun kitabından aktarıyorum.

Hasan Deresinde Asiye Abla veya Asiye Ebe yatırı, Çat Dersinde Sarı Dede yatırı ve kasaba içinde, Çal Dede ve Hüseyin Gazi yatırları bulunmaktadır.

Türbelerin Durumu: Türbelerin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayan kadınlar, hastalıktan kurtulmak ve şifa bulmak amacıyla gelenler, bu yatırları ziyaret etmektedir. Adak olarak mum ve kurban adanmakta, türbe etrafında üç kez dönülmektedir.

Kaynakça: Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üni.Basımevi -1967

Taylan Köken

Hasan Dede Türbesi / ANKARA / ELMADAĞ / Hasanoğlan Beldesi

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Hasanoğlan Beldesi Mezarlığındadır.

Hasan Dede Kimdir: Hasan Dede Hasanoğlan’a adını vermiş manevi lideridir. Ayrıca 16. yüzyıl tahrir defterlerinde Hasanoğlanı Köyünün Hacı Bayram-ı Veli’nin ahfadından Tayyip Baba’ya tımar olarak verildiği yazılıdır.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur. Türbe yanında Hasandede Pınarı olarak adlandırılan bir çeşme vardır.

Ziyaret Nedeni: Hasan Dede değişik dilekler ve yağmur duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.hasanoğlan.com

Taylan Köken

Hasan Dede Türbesi / ANKARA / PURSAKLAR – Gümüşyayla Mahallesi

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Ankara İli, Pursaklar İlçesi, Gümüşyayla Mahallesi (Köyü) içindedir.

Hasan Dede Türbesi

Hasan Dede Kimdir: Gümüşyayla Köyünün eski adı Mire veya Miğre Köyüdür. Hasan Dede burada yaşamış alim bir şahsiyet olarak bilinmektedir. Hakkında başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık betonarmeden bir mezardır. Koruma amaçlı olarak demir kafes mezarı çevrelemektedir.

Kaynakça: www.ankararehberi.com / www.facebook.com (Gümüşyayla Köyü Sayfası)

Taylan Köken

Koç Hasan Dede Türbesi / AMASYA –Merkez –Köyceğiz Köyü

Türbenin Yeri: Koç Hasan Dede Türbesi, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Köyceğiz Köyünün 1km güneyinde bulunan bir tepenin üzerindedir..

Koç Hasan Dede Türbesi

Koç Hasan Dede Kimdir: Amasya İlyas Köyünde medfun bulunan Baba İlyas’ın (Pir Baba İlyas Horasani)  öğrencilerindendir. Köyceğiz Köyü Alevi-Bektaşi cemaatindendir. 

Koç Hasan Dede Türbesi

Türbenin Durumu: Türbenin kare planlı olup, üzeri kiremit kaplı, betonarmeden mimari özelliği olmayan basit bir türbedir. Türbe yanında misafirhane ve aşevi için yapılmış bina bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle Köyceğiz Köylüleri tarafından ziyaret edilmektedir. Köylüler toplu olarak Bahar aylarında Yağmur Duasına çıkarlar türbe ziyaret edilir, kurban kesilir. Yine sonbahar aylarında birlik ziyareti için kurban kesilerek toplu olarak ziyaret gerçekleştirilir.

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / www.panoramio.com / www.facebook.com

Taylan Köken

Hasan Baba Türbesi / AMASYA –Amasya –Ezinepazar Beldesi

Türbenin Yeri: Hasan Baba Türbesi, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Ezinepazar Kasabasına 3km uzaklıktaki bir tepenin yamacındadır.

Hasan Baba Kimdir: Hasan Baba’nın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Kesin bir bilgi olmamasına rağmen ya Halit Baba’nın ya da Şeyhsadi Köyünde medfun bulunan Şeyh Sadi’nin kardeşi olduğu rivayet edilir.   

Türbenin Durumu: Türbe yaşlı pelit ağaçlarının arasında kalmış bir mezardır. Türbe aynı zamanda mesire yeri olarak kullanılmaktadır. Mezarın yanında bir su kuyusu bulunmaktadır.  

Ziyaret Nedeni: Türbe yağmur duası için ve askere gidenler sağlık temennisi amacıyla ziyaret eder. Askerden sağ salim dönen gençler türbeye gelip kurban adağını yerine getirirler.

Yağmur duası uygulaması bu bölgede ilginç yapıldığından Sayın Rahime Özdoğan’ın tezinden bu bölümü olduğu gibi aktaracağım. Yararlandığım değerli çalışması için teşekkür ederim.

Yağmur duası ritüeli, kuraklık zamanlarında bu adak yerinde icrâ edilmektedir. Hasan Baba’ya yağmur duasına çıkmadan bir gün önce halburun içine dişi bir kurbağa koyulup, kasabanın bütün evleri gezilerek yiyecek toplanır. Bu işlemi kadın ve çocuklar yapmaktadırlar. Erkekler, yetmiş bin küçük taş toplayıp bu taşlara tek tek Kur’an-ı Kerim sureleri okumaktadırlar. Yağmur duasına çıkıldığı gün kadınlar, sabah namazını “Ebe Kayası” adı verilen adak yerinde kılarlar.

Yağmur duası, erkekler önde, kadınlar arkada olacak şekilde kasabanın içinden yapılan toplu yürüyüşle başlar. Kadınlar elbiselerini ters giymektedirler. Hasan Baba adak yerinde yağmur yağdırmaya yönelik dualar yapıldıktan sonra, kurban kesilir. İmam ve köyün ileri gelenlerinden birkaç kişi arabalarla, köy sınırlarını dua ederek dolaşırlar. Okunan yetmiş bin taş, adak yerinin yanındaki kuyuya bir çuval içinde bırakılır. Aşırı yağan yağmurlardan sonra kuyu içindeki çuval kuyudan alınmaktadır. Yağmur duası etkinliklerine katılan kadınlar, kendi aralarında değişik ritüeller icrâ etmektedirler. Ağlayarak, bağırarak dua etme, köyün en çok çocuk sahibi olan kadınını ıslatmak gibi ritüeller Ezinepazar yağmur duası geleneklerinde uygulanmaktadır.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / Rahime Özdoğan –Amasya’da Adak Yerleri İle İlgili Halk Anlatıları -2006.

Taylan Köken

Hacı Hasan Dede Türbesi / AMASYA –Amasya –Uygur Beldesi

Türbenin Yeri: Hacı Hasan Dede Türbesi, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Uygur Kasabasındadır.

Hacı Hasan Dede Kimdir: Hacı Hasan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Uygur Kasabası halkı tarafından diğer kasaba evliyaları ziyaret edilirken toplu olarak bu yatıra da uğranmaktadır. Uygur ahalisinin evliya ziyaretleri 15 gün kadar sürmektedir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle Uygur halkı tarafından toplu olarak ziyaret edilmektedir. Türbe üç kez ziyaret edilir. Adak haricinde Cafer Dede ziyaretinde yapılan uygulamalar bu türbede de uygulanmaktadır.

Kaynakça: www.uygurdernegi.com

Taylan Köken

Hasan Dede Türbesi / AMASYA –Gümüşhacıköy –Kuzalan Köyü

Türbenin Yeri: Hasan Dede Türbesi, Amasya İli Gümüşhacıköy İlçesi Kuzalan Köyündedir.

Hasan Dede Türbesi

Hasan Dede Kimdir: Hasan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Betonarmeden özensiz bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için bölge insanları tarafından ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / www.gumushacikoylu.net / www.gumushacikoylu.org

Taylan Köken

Şeyh Tur Hasan Türbesi / AKSARAY –Aksaray –Sağlık Beldesi-Akhisar Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Sağlık Beldesi ile Akhisar Köyü arasında türbesi vardır.

Şeyh Tur Hasan Kimdir: Kanuni Sultan Süleyman ile eşi Hürrem Sultan’ın mahzarına sahip olmuş, kurmuş olduğu zaviyede değişik hizmetler ve yardımlar yapmış bir kişidir.

Türbenin Durumu: Zaviye günümüzde yoktur. Türbe ve cami bakımsız olsa da ayaktadır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.erdogankaya.tr.gg

Taylan Köken

Külhani Ali Baba Türbesi / AKSARAY –Merkez –Hacı Hasanlı Mahallesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli merkezinde Hacı Hasanlı Mahallesinde Kurtuluş Caddesi üzerinde türbesi vardır.

Külhani Ali Baba Türbesi

Külhani Ali Baba Kimdir: Türbesinin olduğu yerde iki gözlü hamamda Külhancı olarak çalışırmış. Yine bu türbenin yanında cami de bulunmaktaymış, fakat cami ve hamamı daha sonra arsa sahipleri tarafından yıktırılmış.

Türbenin Durumu: Türbe kesme taştan kare planlı, kurşun kubbeli ve üç pencereli inşa edilmiştir. 1994 yılında Vakıflar tarafından restore edilmiştir. Türbenin kitabesi yoktur. Türbeyi ilk olarak Sultan II. Abdühamit’in Seraskeri olan Hacı Ali Paşa yaptırmıştır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası için ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kanlı Pelit Ağacı

Menkıbeler: 1-) Külhani Ali Baba Hasan Dağına adını veren Hasan Baba ile sık sık çekişirlermiş. Ali Baba bir gün Hasan Baba’ya üşümesin diye mendil içinde kor gönderir. Hasan Baba’da karşılık olarak mendil içinde kar gönderir. Karı sonra yemek isteyen Ali Baba mendili hamamda bir yere asar. Mendil içindeki kar kısa sürede erir. Ali Baba buna sinirlenir ve “Hasan Baba dağ başında evliyalık olmaz, gel de şehirde evliyalık yap” diye seslenir. Hasan Baba’da bu söz üzerine kızarak koca bir kayayı kaldırdığı gibi Hasan Dağından Ali Baba’ya fırlatır. Ali Baba taşın geldiğini görür ve eski sinne çayırı denen yerde eli ile koca taşı karşılar ve parmak izleri bu kayanın üzerinde görülür.

2-) Ali Baba ve Hasan Baba birbirlerine karşılıklı taş ve Pelit ağacı atmaktadırlar. Hasan Baba’nın atmış olduğu Pelitlerden biri bugün Ervah Mezarlığına düşer ve burada anılan Kanlı Pelit bu ağaçtır.    

Kaynakça: Şahin Başer –Aksaray’da Metfun Bulunan Zatların Kabri Şerifleri ve Türbeleri –Kendi Basımı -1995 / www.erdogankaya.tr.gg / www.nebula.somee.com / www.wowturkey.com 

Taylan Köken

Hasan Dağı Ziyareti / ADANA –Karaisalı –Hasan Dağı

Ziyaretin Yeri: Adana İli Karaisalı İlçesinin yanında bulunan Hasan Dağının eteklerinde bulunan bir mağaranın ziyaret olarak düzenlenmiştir.

Hasan Dağı Ziyareti

Hasan Dağı Ziyareti Kimdir: Türklerin dağ kültü ile alakalı bir ziyarettir. Küçük bir mağaranın önü düzenlenmiştir. İçinde kimin medfun olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Hasan Dağı Ziyareti

Türbenin Durumu: Türbe küçük bir mağaradır. Girişi yerel kayalardan elde edilen malzemelerle düzenlenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Hasan Dağı ziyareti değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.panoramio.com    

Taylan Köken

Hacı Hasan Türbesi / ADIYAMAN -Merkez

Hacı Hasan Türbesinin Yeri: Adıyaman İlinin merkezinde türbesi vardır.

Hacı Hasan Kimdir: Hacı Hasan mahalli evliyalar sınıfına girmektedir. Sadece yakın çevre tarafından ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Ayşe Özcamus / Adıyaman Merkez ve Çevrelerindeki Adak Yerleri ve Uygulamaları / 2007

Taylan Köken

Küçük Hasan Türbesi / ADIYAMAN -Samsat İlçesi -Merkez

Küçük Hasan Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Samsat İlçesi merkezinde türbesi vardır.

Küçük Hasan Kimdir: Sahabelerden olduğu söylenmektedir.

Türbenin Durumu: Daha önce türbe eski Samsat’taymış. Eski Samsat sular altında kalınca türbe Samsat’taki yeni yerine taşınmıştır. Türbe dikdörtgen ve betonarmedendir. İçinde Küçük Hasan’ın sandukası bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Genellikle çocuğu olmayan kadınlar türbeyi ziyaret eder. Adak için küçük taşları türbeye yapıştırırlar. Taş yapışırsa çocuklarının olacağına inanmaktadırlar.

Menkıbeler: 1-) Türbede zaman zaman ışıklar görülmektedir. Türbe taşınırken Küçük Hasan’ın cesedinin bozulmadan kaldığı görülmüştür.

Kaynakça: Mustafa Sucu - Adıyaman İli ve İlçeleri – 1985 / İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Arap Hasan Baba Türbesi / ADIYAMAN -Merkez -Musalla Mahallesi

Arap Hasan Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman ili merkezinde bulunan Musalla Mah. 716. Sokakta türbesi vardır.

Arap Hasan Baba Kimdir: Bağdatlı Arap Hasan Baba, Arap Şeyh Hasan Baba olarak da isimlendirilen zatın tam adı Arap Şeyh Hasan Baba bin Şeyh Mehmed’dir. Hacı Abuzer Baba’nın şeyhi ve mürşidi olduğu belirtilmektedir. Ehlibeyttendir, binlerce kerametinin olduğu söylenmektedir.

Türbenin Durumu: Hacı Abuzer Baba, oğulları ve torunları ile yan yana mezarı bulunmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Arap Hasan Baba bir gün müridine yanar fırına girmesini söyler. Mürit gözü kapalı fırına girer hatta fırında yatar ve bir süre sonra sağ salim dışarı çıkar.
2-) Adıyaman’da çıkan büyük bir yangında ahşap evler cayır cayır yanıyormuş. Ahali yangına söndüremeyeceğine kanaat getirince Hasan Baba’nın kapısını çalmışlar. Arap Hasan Baba Kıble’ye dönüp duasını okumuş, yangın o anda durmuş.
3-) Arap Hasan Baba bir gün kirvesine 3-4 gün sonra bir kadının öleceğini, hazırlık yapmasını ister. Kirve bu duruma bir anlam veremez, ama hazırlıklarını da tamamlar. 3-4 gün geçtikten sonra Arap Hasan Baba’nın eşi vefat eder.

Kaynakça: Mustafa Sucu - Adıyaman İli ve İlçeleri – 1985 / İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Hasan-Nuh Dede Türbesi / ADANA - Seyhan -Dağlıoğlu Mah.

Türbenin Yeri: Türbe Adana İli Seyhan İlçesi Dağlıoğlu mahallesi Bahçelievler caddesinin üzerindedir.

Türbenin Durumu: Ziyaretin bahçesinde 300-400 yıllık olduğu söylenen bir ulu ağaç bulunmaktadır. Bahçe içinde iki adet mezar yan yana bulunmaktadır.

Hasan ve Nuh Dede Kimdir: Hakkında fazla bilgi bulunmayan Hasan ve Nuh Dede’nin kardeş oldukları söylenir.

Ziyaret Nedeni: Hasan-Nuh Dede ziyaretine çocuğu olmayanlar ve evlenmek isteyenler ziyaret eder. Ziyarette bahçedeki ağaca bahtın açılması için kilit asılır, patik ve beşikler çakılır. Adak olarak günlük yakılmakta, kurban adanmakta ve mum yakılmaktadır.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar - Adana Yöresindeki Nusayrilerde Yatır-Ziyaret İnancı İle, Ölüm Sonrası Uygulanan Adet, İnanma ve Pratikler.

Taylan Köken

Durhasan Dede Türbesi / ADANA -Ceyhan -Durhasandede Köyü

Türbenin Yeri: Durhasan Dede Türbesi Adana İli Ceyhan İlçesine bağlı Durhasandede Köyündedir.

Durhasan Dede Türbesi

Durhasan Dede Türbesi

Durhasan Dede Kimdir: Tahtacı Alevilerinin Yanyatır Ocağı’nın piridir ve Bağdat’tan gelmiştir. Babasının adı Fevzi olarak bilinmektedir.  Durhasan'lı köylüler (eski adı Evci Köyüdür), alaca nakışlı bir aba giydiklerinden, buranın Tahtacılarına Ala (Alaca) Abalı denilmiştir. Ceyhan’daki tek Bektaşî Türkmen köyüdür. Horasan'a (Meşhed) giderek İmam Rıza'dan şecere almıştır.  

Durhasan Dede Türbesi

Değişik kaynaklara göre rivayet edilen kardeşleri Narlı Dede, Cabbar Dede, Bulut Dede, Çoban Dede, Sadık Dede, Yoğurt Dede, Tosun Dede, Bulamaç Dede, Muhittin Dede, Zilli Dede, Ateş Dede, Ali Dede ve Sultan Abla’dır.  

Durhasan Dede Türbesi

Durhasan Dede Türbe Kitabesi

Türbenin Durumu: Türbe, yuvarlak kubbelidir. Durhasan Dede'nin sandukası kubbenin tam altındadır. Sandukanın etrafı demir parmaklıklarla çevrilidir. Sandukanın üzeri yeşil örtü ve Türk bayrağı ile örtülüdür. Adana Müzesinde bulunan Durhasan Dede hakkındaki iki yazmaya göre, türbe 1720 yıllarında yapılmıştır. 

Durhasan Dede Türbe Kitabesi

Kapısı üzerindeki Celi Sülüs hatla mermer üzerine dört satır olarak yazılmış kitabesinden H. 1287 / 1870-1871 yılında Yanyatıroğullarından Abidin Efendi tarafından tamir ettirildiğini öğreniyoruz. Durhasan Dede'nin bir adı da "Yanyatır"dır. Kapı sundurması altındaki eşikte görülen kazayağı simgesi, Yanyatır Tahtacılarının damgasıdır.

Durhasan Dede Türbesi

Ziyaret Nedeni: Durhasan Dede'ye çocuğu olmayanlar, bahtını açtırmak isteyenler, hasta olanlarla her türlü sıkıntısı olan insanlar çare bulmak için gelmektedirler. Sandukanın ayak ucunda bulunan açıklıktan toprak alınıp suya karıştırılarak içilmektedir. Adak olarak da kurban kesilmekte, mum yakılmakta, bahçede bulunan ağaçlara çaputlar, bezler bağlanmakta ve mevlüt okutulmaktadır.

Durhasan Dede Türbesi

Menkıbeler: 1-) Her fani gibi Durhasan Dede'de vefat eder. Tabutu mezarlığa doğru götürülürken, Kabaağaç tepesinde tabuttan bir ses yükselir: "Durun!" . Tabutu omuzlarından indirirler ve Dede'yi oracığa defnederler. Bu olaydan sonra Hasan Dede'nin adı Durhasan Dede olur.

Durhasan Dede Sandukası

2-) Durhasan Dede’nin Kıbrıs Barış Harekatı’nda türbesinin üzerinde geceleri yeşil bir ışık göğe yükselir. Halk bu durumu erenin savaşa katılması olarak yorumlar.

Durhasan Dede Sandukası

3-) Durhasan Dede’nin yaşadığı yıllarda Çukurova’da büyük bir kuraklık hâsıl olur. Durhasan Dede’ye yağmur için gelen halk onunla birlikte yağmur duasına çıkar. Dualar sonucu yağmur yağınca Adana halkı Durhasan Dede’ye daha çok saygı göstermeye başlar.   

Durhasan Dede Sandukası

Kaynakça: Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Abdülkadir Kaçar, Çukurova Evliyaları, Ufuk Yayıncılık, Adana, 1989 / Facebook-Durhasan Dede Türbesi /  http://www.tahtacidernekleri.com/

Taylan Köken