İshak Seydi Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Kepezbeleni Köyü

Türbenin Yeri: İshak Seydi Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Kepezbeleni Köyüne yakın konumda Sakseydi Mevkiindedir.

İshak Seydi Kimdir: Kepezbeleni Köyü yakınlarından eski posta yolu geçermiş. Bu yol günümüzde kullanılmamaktadır. Bu yol üzerinde medfun olan İshak Seydi, Seyyid Harun’un öğrencisidir. Günümüzde bu geçiş yeri Sakseydi olarak anılmaktadır. Hakkında başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

    

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Uzun Dede Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Kepez Köyü

Türbenin Yeri: Uzun Dede Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Kepez Köyü’nün yaylası olan Çimi Yaylası yolu üzerindedir.

Uzun Dede Kimdir: Kepez Köyü eski kayıtlarda Kışla olarak geçmektedir. Bu adı kışları buraya çıkan Yörük/Türkmen’lerden almaktadır. Kayıtlarda Salsal Seydi Zaviyesine rastlanmaktadır. Salsal Seydi’nin Kolonizatör Dervişlerden olduğu belirtilmektedir.

Yine Alanya Kayıtlarında Kışla Karyesinde Çatal Seydi adına kurulmuş zaviye bulunmaktadır. Çatal Seydi aslında zaviyesini Kepez’de kurmuştur. Yazları o da yaylaya çıkarmış. Bir sene yine yaylağa çıkarken Çimi Yaylası yolunda vefat etmiştir. Burada gömülmüştür. Çimi Yaylası yolunda bulunan ve bölgede Uzun Dede olarak anılan iki uzun mezar vardır. Bunlardan birinin Çatal Seydi’ye ait olduğu düşünülebilir.

Kepez’in eski kayıtlarında köyün yakınlarında konup göçen Seyyid Cemalettin, Seyyid İbrahim adlarında zatların tekkeleri bulunmaktaymış. Köy civarında günümüzde de ziyaret edilen yatırların bunların öğrencileri olabileceği düşünülmektedir.

Bu bilgiler ışığında Uzun Dede olarak anılan zatın kayıtlarda adı geçen Salsal Seydi olma ihtimali vardır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık iki uzun mezardan oluşmaktadır. 

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle bahar aylarında yağmur duası için ziyaret edilir ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

    

Kaynak: Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Sinan Hoca Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Sinanhoca Köyü

Türbenin Yeri: Sinan Hoca Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Sinanhoca Köyü yolu üzerinde, köye 3km kadar uzaklıktadır.

Sinan Hoca Kimdir: Değerli araştırmacı Ali Sümbül’ün kitabında anlatılanlara göre Sinan Hoca köye adını veren “Âlim bir zat”tır. Üç kardeştirler. Sinan Hoca vefat edince vasiyeti üzerine naşı bir deve üzerine bağlanır. Deve nerede çöker ise mezarı oraya yapılacaktır. Deve önce Cendeve Köyüne gider, köyün çocukları deveyi taşlayınca Sinan Hoca “Kalk Candevem” diye seslenir. Deve gelir bugün mezarının olduğu yere çöker ve buraya mezarı yapılır.   

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.  

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle bahar aylarında yağmur duası için ziyaret edilir ve ziyaretin ardından muhakkak yağmur yağdığı söylenmektedir.

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989

Taylan Köken 

Emir ve Genç Abdal Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Emiraşıklar Köyü

Türbenin Yeri: Emir ve Genç Abdal Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Emiraşıklar Köyünün 500m kadar kuzeyinde yol kenarındadır.

Emir ve Genç Abdal Kimdir: Merhum Kemal Özkaynak’a göre dervişler Minareli (eski Minariye) köyünden buraya gelip zaviyelerini kurmuşlardır. Köylülere göre Horasan’dan bölgeye gelen evliyalardır. Burada misafirperverlikle karşılaşınca zaviyelerini kurup burada İslam’ı yaymak için uğraşmışlardır. 

Sayın Ali Sümbül ise konu hakkında detaylı bilgiler verecektir.

Halen türbesi Seydişehir’de bulunan Seyyid Hârun Veli Hazretleri’nin yetişmeleri tarafından görevlendirilen Emir ve Oğlu Genç Ebdal (Abdal) bölgeye irşad için gönderilir. Yolda Emir Hazretleri vefat eder. Oğlu babasının vasiyeti üzerine devesi durana kadar vücudunu taşır ve deve oturunca türbesini yapar. Sonra da burada zaviyesini kurup çalışmalarına başlar.

   

Türbenin Durumu: Türbe köylüler tarafından yakın zamanda betonarmeden yenilenmiştir. Türbe içinde aile fertlerinin de mezarları bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için ziyaret edilen bir türbedir. Ama özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Sırabbas (Sarıabbas) Mahallesi yıllarca boş kalır sadece bir kadın yaşamaktadır. Sebebine gelince: Sıraabbas Köylüleri sık sık Emiraşıklara gelip bura halkıyla dalga geçerler, onlara takılırlarmış. Bir gün türbenin olduğu yere gitmişler, türbe önüne kara bir köpek bağlamışlar ve köye haber vermişler. Hadi gelin sizin türbede büyük baş keseceğiz diye, Emiraşıklılar gelince de alaya almışlar ve gülmüşler. Sıraabbaslılar akşam eve gidince ne görsünler, gülenlerin alay edenlerin biri haricinde evleri yanıyor. Tek gülmeyenin evine bir şey olmuyor. O evin gelini herkes köy terk ettiği halde terk etmiyor ve yıllarca o köyde tek başına yaşayıp ölüyor ve başına hiçbir şey gelmiyor.

2-) 1920’li yıllarda Gödene’li (Menteşbey) Mehmet Efe, bölgede geçen Demirci Efe tarafından Akseki’ye kaymakam ve jandarma komutanı yapılır. Mehmet Efe köyleri dolaşırken Emir ve Genç Abdal’ın türbesini yenileme çalışmalarını görür. Alay eden bir tavırla “Bu devirde türbe mi, tekke mi kaldı” der. Akşam eve gider sıkıntılı rüyalar görmeye başlar. Babasına durumu açtığında konu açığa çıkar ve babası oğlundan para alıp hemen köye türbe yardımı için para göndermesini sağlar. Böylece kötü rüyalar kesilecektir. 

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954 / www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken 

Savur Aşık Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Minareli Köyü

Türbenin Yeri: Savur Aşık Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Minareli Köyünün mezarlığındadır.

Savur Aşık Kimdir: Savur Aşık Kanuni Süleyman Döneminde askerliğini yapan bir zattır. İki taraf harbe tutuşmuşken, Türk tarafında bir tedirginlik oluşur. Bunu gören Savur Aşık yerdeki kumları toplayarak düşmana savurur ve bu sefer karşı tarafta bozgun olur. Bunu gören padişah bağırır: “Savur ya aşık, savur ya aşık” diye. Savaşın ardından terhis olan aşık bu köye gelir ve zaviyesini kurar. Kayıtlarda Genç Abdal ve Saruk Abdal adına açılmış zaviyeler vardır. Muhtemelen Savur Aşık, Saruk Abdal’dır.        

  

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Şeyh Hüsamettin Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Hüsamettin Köyü

Türbenin Yeri: Şeyh Hüsamettin Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Hüsamettin Köyündedir.

Şeyh Hüsamettin Kimdir: Köylülerin anlatımına göre Mısır’dan gelip köye yerleşen alim bir kişidir.

Merhum Kemal Özkaynak’ın aktarımına göre: Kadı Hüsamettin’dir. Cemaatiyle birlikte köyün olduğu yere gelip Asar Dağı eteklerinde bu köyü kurar.   

  

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için ziyaret edilen türbede, kurban adağı kesilmekte ve fakirlere dağıtılmaktadır. Bahar aylarında toplu olarak yağmur duası için ziyaret edilmektedir.  

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Hacetgana Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Dutluca Köyü

Türbenin Yeri: Hacetgana Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Dutluca Köyünde, mezarlıktadır.

Hacetgana Türbesi

Hacetgana Kimdir: Kayıtlara göre Eski Gelves, yeni Dutluca Köyünde bir medrese vardır. Halkın ziyaret ettiği türbe Hacetgana / Hacı Agdana / Hacet Ganı / Hacet Kanı olarak anılmakta ve Horasan’dan bölgeye gelen bir eren olduğuna inanılmaktadır. Merhum Kemal Özkaynak bu türbede medfun olanın medresenin kurucusu Pir Ahmed veya bir müridi olabileceğini söylemektedir.

Ayrıca köye 1 saatlik yürüyüş mesafesinde halkın Kocakatran dediği ağacın tılsımlı olduğuna inanılmaktadır.

Kocakatran Ağacı

Türbenin Durumu: Türbenin etrafı betonarmeden inşa edilmiştir. Köyün mezarlığındadır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için ziyaret edilen türbede, kurban adağı kesilmektedir.  

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954 / www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken 

Çimi Mezarlığı / ANTALYA / AKSEKİ – Çimi Köyü

Mezarlığın Yeri: Çimi Mezarlığı, Antalya İli, Akseki İlçesi, Çimi Köyünün girişindedir.

Çimi Mezarlığı Bilgileri: Çimi Köyü iki medresesi, altı cami ve bir Nakşibendi Tekkesi olan nice alim ve idari adam yetiştirmiş bir köyümüzdür. Köyün Mezarlığı Korunması Gereken Anıt Eser olarak 2014 yılında tescillenmiştir.

Mezarlıkta Abdi Paşa, Mehmed Sadıki Paşa, Halid Hürev Paşa’nın validesi Sazene Kadın’a ait mezar taşlarını değerli araştırmacı Ali Sümbül Bey tespit etmiştir.

Orta Cami Haziresi: Orta Caminin haziresinde iki Nakşibendi halifesinin mezarı bulunmaktadır. Yrd.Doç.Dr. Şerafettin Yıldız’ın okuduğu iki mezar taşı bilgisi şöyledir:

1-) Nakşibendi Tarikatı Halidi kolu Şeyhi Bozkırlı Mehmet Kudsi (Memiş) Efendi’nin Akseki -Çimi köyü halifesi Hacı Mehmet Efendi’nin mezar taşı kitabesi şu şekildedir:

Huve’l-bâkî sene 1276 (1860)

Tarîk-i Nakşibendden

Boşnakzâde

Hacı Mehmet Efendi

2-) Nakşibendi Tarikatı Halidi kolu Şeyhi olan Seydişehirli Hacı Abdullah Efendi (1807-1903)’nin halifesi Hacı Hafız Kara Osman Efendi’nin mezar taşı kitabesinde şunlar yazılıdır:

Allah bâkî

Âmil ve fâzıl

Ulemâdan Çimili Hacı

Hafız Kara Osman Efendi

1303 (1887)

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / www.toroslargazetesi.com.tr

Taylan Köken 

Tutlu Dede Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Çınardibi Köyü

Türbenin Yeri: Tutlu Dede Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Çınardibi Köyündedir.

Tutlu Dede Kimdir: Değerli araştırmacı Ali Sümbül’e göre Tutlu Dede Köyün kurucusudur. Yörük/Türkmen Cemaatinden olan ve eski kayıtlarda Tusuz/Tutsuz olarak geçen köy kurucusu olarak telaffuz edilir. Tutlu Dede’nin yaşlılıktan dolayı artık göçemez hale gelince köyün kurulduğu söylenmektedir. 

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.  

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989

Taylan Köken 

Ahmet Paşa Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Çaltılıçukur Köyü

Türbenin Yeri: Ahmet Paşa Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Çaltılıçukur Köyü mezarlığındadır.

Ahmet Paşa Bilgileri: Osmanlı kayıtlarında Hacı Abdullah oğlu Hacı Ahmed’in yaptırmış olduğu bir cami vardır.

Çaltılıçukur İnternet sitesinde ise köyün kurucusunun Ahmet Paşa olduğu söylenmektedir. Ahmet Paşa Cem Sultan isyanında yanında yer almıştır. Cem Sultan Rodos’a kaçınca padişah II. Beyazıd’tan af dilemiş ve affı kabul edilmiştir. Ahmet Paşa ile Hacı Ahmed aynı kişi midir, bunu bilemiyoruz.   

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık mezar şeklindedir. Mezarın yazılı taşlara kaçırılmıştır. Mezarın son hali hakkında bilgimiz yoktur.   

Kaynak: Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954 / www.caltilicukur.com

Taylan Köken 

Dedeler Yatırı / ANTALYA / AKSEKİ – Akşahap Köyü

Yatırın Yeri: Dedeler Yatırı, Antalya İli, Akseki İlçesi, Akşahap Köyü yakınındadır.

Akşahap Bilgileri: Eski adı kaynaklarda Ereşahap’tır. Tekeli Türkmenleri tarafından kurulan köyde Abdülkerim Çavuş tarafından yaptırılan Şahap Cami varmış.  

Dedeler Kimdir Kimdir: Hu Dedeler olarak anılmakta ve makam olarak kabul edilmektedir.

Yatırın Durumu: Makamın durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur. 

Ziyaret Nedeni: Bölge halkı tarafından özellikle Yağmur Duası için ziyaret edilmektedir. Havaların çok kurak geçtiği yıllarda dahi burada yapılan dualardan sonra kesinlikle yağmur yağdığı söylenmektedir.       

   

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Hacı Doğrul Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Yarpuz Beldesi

Türbenin Yeri: Hacı Doğrul Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Yarpuz Beldesindedir.

Hacı Doğrul Türbesi

Hacı Doğrul Kimdir: Hacı Doğrul’un Mevlana Celaleddin-i Rumi Hazretlerinin kardeşi olduğu rivayet edilmektedir. Horasan ereni olduğu da söylenmektedir. Türbede ayrıca Yusufi Dede ve Torununun da mezarı vardır. Onlar Yarpuzludur. Yarpuz’un eski ismi Doğrul’dur. Bu adı Hacı Doğrul’dan almış olmalıdır.

Türbenin Durumu: Türbe 1988 yılında inşa edilmiştir. Taş duvarlardan inşa edilen türbenin, kubbesi de betondandır. 

Ziyaret Nedeni: Bölge halkı tarafından büyük saygı gören Hacı Doğrul değişik dilekler için ziyaret edilmektedir. Yöre halkı her yıl bir kez hayır için pilav günü düzenlemektedir.

Menkıbeler: Serik İlçesinde Cuma Selası verilirken ilçenin ileri gelenlerine “Bana bir at verin, köyümde Hoca yok, Cuma Namazı kıldıracağım” der. Atı alınca hareket eder. Ardına iki izlemesi için gönderilir. Namaz vaktine iki, üç dakika kala yetişir ve köyünde namazını kıldırır. Aynı yere onu takip edenler iki gün sonra ulaşmıştır. Cuma namazını kim kıldırdı diye sorduklarında Yusufi Dede cevabını alınca, onun evliyadan olduğunu anlamışlardır.       

   

Kaynak: Dr. Yaşar Kalafat –Horasan Eri Olarak Bilinen Anadolu Yatırları –I  

Taylan Köken 

Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Cevizli Beldesi

Türbenin Yeri: Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Cevizli Beldesine hakim konumda bir tepe üzerindedir.

Sarı Şey Hüseyin Efendi Türbesi

Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Kimdir: Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesinde yazılı tabelaya göre Kolağası yani dönemin Yüzbaşısıdır. Sarı Şeyh Hüseyin Efendi hakkındaki bilgileri beldenin internet sitesinden Sayın Hakan Özdemir’in yazısından aktaralım:

“Cevizli’yle ilgili mevcut olan en eski yazılı belgeler, Sultan I. Mahmud döneminde verilen, padişahın tuğrasını da içeren 1750 ve 1754 tarihli beratlardır. Bu beratlarda o dönemde Kağras’ın bağlı olduğu Alaiye Sancağı kadısına verilen talimatlar göze çarpar. Kağras ve Sarı Şeyh zaviyeleri isimlerinin geçtiği bu beratlar, aynı zamanda en önemli ziyaret mekanı olan Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi hakkındaki bilinen en eski belgedir. Bu yerin sadece bir isim olarak geçiyor olması, Hüseyin Efendi’nin gerçekten kim olduğu ve hangi dönemde yaşayıp nasıl öldüğü ile ilgili konuları henüz aydınlatılamamıştır. En yaygın rivayet olan “Bizans'a karşı savaşan Fatih’in Kolağası” iddiası ise tarihsel çelişkiler barındırmaktadır. Çünkü Bizans, Fatih Sultan Mehmet döneminden çok önce İstanbul’a sıkışıp kalan bir şehir devletine dönüşmüştü. Kolağası unvanı ise ilk kez 1826’da kullanılmaya başlanmıştı.”

Türbenin Durumu: Türbe Cevizli Cami Yaptırma Derneğince 2012 yılında yenilenmiştir. Çatısı kurşunla kaplanan türbenin duvarlarına desenli çiniler döşenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Bölge halkı tarafından büyük saygı gören Sarı Şeyh Hüseyin Efendi adına her yıl Ayran Festivali kapsamında vatandaşlar tarafından yemekler verilmektedir. Bu geleneğin 600 yıldır devam ettiği söylenmektedir.  

   

Kaynak: www.cevizlililer.org.tr / www.sondakika.com

Taylan Köken 

Sinan Dede Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Bademli Beldesi

Türbenin Yeri: Sinan Dede Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Bademli Beldesindedir.

Sinan Dede Türbesi

Sinan Dede Türbesi

Sinan Dede Kimdir: Bademli’nin eski adı Bodamye/Bodamya’dır. Kaş İlçesi İslamlar Köyünün de eski adı Bodamya’dır. Bu ismin Rumlardan kaldığını düşünmekteyiz. Bodamya’nın anlam olarak “Nehir Yurdu” demektir. İki yerin de bol sulu olması bunu doğrular niteliktedir.

Evkaf Kayıtlarında İbradı kazasına bağlı Bodamye Karyesi olarak geçmektedir. 1285 yılında Sinan Hoca tarafından yaptırılan cami Salih Efendi bin Hüseyin’e bırakılmıştır.

Sinan Dede’nin bu hoca olduğunu düşünmekteyiz. Türbe içinde ayrıca Kenan Dede olarak anılan diğer bir zat vardır.Türbe Dedeler Türbesi olarak da anılmaktadır.

Köy sınırları içerisinde İmeçalı namıyla anılan dağın tepesinde bir tane, Kızılbel tepesinde de bir tane olmak üzere iki evliya mezarı tespit edilmiş, bu iki dağın arası 4 km. olmasına rağmen bu zatların birbirleriyle haberleşmelerinde, birbirlerine taş attıkları ve Kızılbel’de İmeçalı’dan gelen beyaz taşın, İmeçalı’da Kızılbel’den gelen kırmızı taşın hâlen mevcut olduğu köylüler tarafından söylenmiştir.(1)

Türbenin Durumu: Türbe iki kubbeli olarak betonarmeden inşa edilmiştir. İlk kubbe altında Sinan ve Kenan Dede’nin mezarları bulunmaktadır. İkinci kubbenin altında bir mezar daha bulunmaktadır. Türbeye bitişik bir ibadet yeri de bulunmaktadır.  

   

Kaynak: Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954 / www.facebook.com / (1) www.bademlidernegi.com

Taylan Köken