Ziyaret Taşı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Ziyaret Taşı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

18 Temmuz 2018 Çarşamba

Vâhib-i Ümmi Türbesi / ANTALYA / ELMALI –Merkez

Türbenin Yeri: Vâhib-i Ümmi Türbesi, Antalya İli, Elmalı İlçesi merkezinde, Tahtamescit Mahallesi, Ahmet Atılgan Sokakta, Pınarbaşı’ndadır.
Vahib-i Ümmi Türbesi
Vahib-i Ümmi Türbesi
Vâhib-i Ümmi Kimdir: 1595 yılında vefat eden Vâhib-i Ümmi Halveti tarikatının bölgedeki temsilcilerinden olup, mutasavvıf şairdir. Vehhab-ı Ümmi veya tam adıyla Abdülvehhab el-Ümmi el-Elmali el-Halveti olarak anılmaktadır. Yiğitbaşı Veli Ahmet Şemseddin Marmaravi’den eğitim almıştır. Onun vefatıyla birlikte Halveti tarikatının 300 yıl kadar Elmalı’da öncü tarikat olmasını sağlamıştır. 110-120 yıl kadar yaşadığı düşünülmektedir. Oldukça iyi bir divanın bir nüshası Elmalı Halk Kütüphanesindir.   
Vahib-i Ümmi Sandukası
Vahib-i Ümmi Sandukası
Türbenin Durumu: Pınarbaşı mevkinde bulunan türbesi uzun yıllar Elmalı’da Halveti tarikatının merkezi olarak kalmıştır. Yeniden yaptırılan türbesinin içinde eşi ve iki çocuğunun mezarları bulunmaktadır.  

Ziyaret Nedeni: Hayır duası ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.
Pınarbaşı
Türbe tabelaları
Türbe tabelaları
Zincirlikaya


Menkıbeler: Yusuf Kırcan Beyin güzel anlatımıyla bir menkıbeyi buraya aynen aktarıyorum:
Vahab-ı Ümmi hazretleri bir gün Pınarbaşı’ndaki mekânında öğrencileriyle ders yapıyormuş. O anda Elmalı dağından büyük bir kaya kopup hızla üzerlerine gelmekteymiş. Bunu gören öğrencileri korkuyla : “Hocam yardım et!” diye bağırmışlar. Vahab-ı Ümmi hazretleri yüksek bir sesle kayaya doğru “Zincirle Ya Rab!..” diye bağırır. Kocaman kaya olduğu yerde aniden durur.
Bir başka söylenceye göre tarikat yolunun büyükleri arasında keramet gösterisinde bulunulur. Vahab-ı Ümmi hazretleri Zincirli kayayı durdurarak marifette asıl kerametin cansız varlıklar üzerinde göstermek olduğunu anlatır. Canlılar üzerinde herkes keramet gösterir der.

Kaynak: www.turbeler.org (Fotoğraflar için site yöneticilerine teşekkür ederim.)

Taylan Köken

15 Mayıs 2015 Cuma

Bereket Taşı Ziyareti / ANTALYA / ALANYA – Güzelbağ Mahallesi

Ziyaretin Yeri: Bereket Taşı, Antalya İli, Alanya İlçesi, Güzelbağ (Beldesi) Mahallesinin 7km kadar uzağında Uluyol Çeşmesine yakındır.

Bereket Taşı Nedir: Bereket Taşı büyükçe bir kaya kütlesidir. Bölgede yaşayan Yörük/Türkmenler bu taşı kutsal kabul ederler ve yaylalarına gelip giderken bu kayadan kopardıkları küçük taşları bereketli olsun diye un çuvallarına, tahıl ambarlarına atarlarmış. Böylece ürünlerine bereket geleceğine inanmaktadırlar.

Kaynak: Sinan Seydioğlulları ( www.seydiogullari.blogcu.com )

Taylan Köken 

31 Ocak 2015 Cumartesi

Taptuk Emre Türbesi / ANKARA / NALLIHAN / Emremsultan Köyü

Türbenin Yeri:  Taptuk Emre Türbesi, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Emremsultan Köyü girişinde bulunan mezarlığın içindedir.
Taptuk Emre Türbesi
Taptuk Emre Türbesi
Taptuk Emre Türbesi
Taptuk Emre Türbesi
Taptuk Emre Kimdir: Tapduk Emre, Taptuk Emre, Yunus Emre’nin hocasıdır. Köyle ilgili Osmanlı kayıtlarında Taptuk Emre, Emrem Sultan olarak kızı da Bacım Sultan olarak anılmaktadır.
Tabduk’un kapısında / Kul olduk kapusunda, / Yunus miskin çiğ idik / Piştik elhamdülillah! Dizleri ile Taptuk Emre’nin öğrencisi olduğunu söylemektedir Yunus Emre. Yunus Emre Tapduk Baba’nın dervişidir. Taptuk, Barak Baba’nın, o da Sarı Saltuk’un halifesidir. Horasan erenlerinden olan Taptuk Emre Cengiz Han’ın baskıları sebebiyle Anadolu’ya göç etmiştir. Doğum tarihi olarak 1210-1215 yılları düşünülmektedir. Adı Hacı Bektaş-ı Veli ‘Vilayetname’sinde geçtiğinden dolayı onunla çağdaş sayılmaktadır. 
Türbenin 100mt kadar altında yer alan başka bir türbenin Tapduk Emre’nin müritlerine ait olduğu, etraftaki kalıntıların da zaviye kalıntısı olduğu düşünülmektedir. Bu türbeye Hatipler Türbesi de denilmektedir.   
Taptuk Emre Türbesi Sandukalar
Sandukaların Son Hali
Hatipler Türbesi Sandukalar
Türbenin Durumu: Türbe meyilli bir arazi üzerinde kare planlı ve kubbeli olarak inşa edilmiştir. Sarıyar Barajı inşaatında 1954-58 yıllarında türbe Etibank tarafından onarılmıştır. Türbe 1991 yılında Vakıflar tarafından tekrar restore edilmiş ve günümüzdeki halini almıştır. Yapının 14. yüzyılda, türbe önündeki ilavelerin de 17. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir.
Türbe içinde altı sanduka bulunmaktadır. Büyük olan sanduka Taptuk Emre’ye, diğer beş tanesi annesi ve çocuklarına aittir.

Ziyaret Nedeni: Taptuk Emre Türbesi özellikle akıl hastalığından muzdarip olanlar tarafından ziyaret edilmektedir. Yine çocuğu olmayan kadınlar ziyaret eder, mum adağında, kurban adağında bulunulmaktadır. Türbenin 500m aşağısında Öksürük Taşı, Deliktaş olarak anılan taşa öksürük ve boğmacadan muzdarip olan çocuklar getirilerek şifa aranmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Taptuk Emre ile ilgili anlatılan birçok menkıbe vardır. Biz burada medfun bulunan kızıyla ilgili çıkarılan dedikoduya verdiği dersi aktarmak isteriz. Yunus Emre ve kızı Bacım Sultan tekkeye odun taşırlarmış. Hep beraber gezmeleri üzerine dedikodular çıkınca Emrem Sultan bir pamuğun içine yanan közü koymuş, köz yanmış bitmiş ama pamuğa bir şey olmamış. Böylece bu olayı seyredenlere bir ders vermiş olur.    
Kaynakça: www.ankararehberi.com / www.mesutsener.com.tr / www.panoramio.com / Prof.Dr. Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları -1967

Taylan Köken

30 Ocak 2015 Cuma

Harami Türbesi / ANKARA / NALLIHAN / Yeşilyurt Köyü

Türbenin Yeri: Türbe, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Yeşilyurt Köyündedir.

Harami Türbesi Bilgileri: Türbenin varlığını merhum hocamız Hikmet Tanyu’nun “Türklerde Taşla İlgili İnançlar” kitabından öğreniyoruz. Türbede kimin medfun olduğu konusunda herhangi bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Harami Türbesinin yanında bulunan taş öksürüğe iyi geldiği inancıyla yalanarak veya toz haline getirilip yutularak şifa aranmaktadır.

Kaynakça: Prof.Dr. Hikmet Tanyu –Türklerde Taşla İlgili İnançlar –Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları -1968

Taylan Köken

29 Ocak 2015 Perşembe

Deliktaş Ziyareti / ANKARA / NALLIHAN / Emremsultan Köyü

Ziyaretin Yeri: Ziyaret, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Emremsultan Köyünde bulunan Taptuk Emre Türbesinin 500m altındadır.

Deliktaş Ziyareti Nedir: Ziyareti merhum hocamız Hikmet Tanyu’nun “Türklerde Taşla İlgili İnançlar” kitabından varlığını öğreniyoruz.

Ziyaretin Durumu: Ziyaret çocukların içinden geçebileceği büyüklükte delik bir taştır.

Ziyaret Nedeni: Genellikle öksürük ve boğmaca gibi hastalıklardan muzdarip olan çocuklar bu taştan 3 kez geçirilir ve her defasında İhlas Suresi okunarak şifa aranmaktadır.

Kaynakça: Prof.Dr. Hikmet Tanyu –Türklerde Taşla İlgili İnançlar –Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları -1968

Taylan Köken

16 Ocak 2015 Cuma

Kırmızı Ebe Türbesi / ANKARA / KIZILCAHAMAM / Taşlıca Mahallesi

Türbenin Yeri: Kırmızı Ebe Türbesi, Ankara İli Kızılcahamam İlçesi, Taşlıca (Köyü) Mahallesinin doğu çıkışında bir tepe üzerindedir.
Kırmızı Ebe Türbesi
Kırmızı Ebe Türbesi (Eski Hali)
Kırmızı Ebe Türbesi
Kırmızı Ebe Türbesi
Kırmızı Ebe Kimdir: Ebe Valide olarak da anılan Kırmızı Ebe Bacıyan-ı Rum’dur. Anadolu’ya ismini vermiş, evliyaların ulularındandır. Anadolu Selçukluları Döneminde Sultan Alaaddin Keykubat ordularıyla Başköy Rum Kalesini fethetmek için Taşlıca’ya gelir. Buraya daha önce gelip yerleşen Kırmızı Ebe ve oğlu Oruç Gazi Türk askerlerini karşılar ve ayran ikram eder.
Yayık ayranını, bugün Ayran Taşı denilen mezarlığın yanında koruma altına alınmış olan yalağa döker. Herkes yalaktan gelip ayran alır. Alır almasına da Ayran Taşındaki ayran bir türlü tükenmez. Böylece Kırmızı Ebe’nin evliyadan bir zat olduğu anlaşılır. Kırmızı Ebe ile askerler arasında geçen şu konuşma Anadolu’ya bugünkü adının verilmesini sağlamıştır:
-         Doldurun gazilerim,
-         Doldur Ana,
-         Doldurun yavrularım
-         Ana, dolu…        
 
Ayran Taşı
Türbenin Durumu: Türbe yakın zamanda betonarmeden inşa edilmişti. Yine 2001 yılında bir hayırsever tarafından tekrar yapılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Kırmızı Ebe’ye çok büyük saygı duyulmaktadır. Bu yüzden özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir.
Ayran Taşı ayrıca ziyaret edilen bir yere dönüşmüştür. Ayran Taşı yanında bulunan bodur alıç ağacının dallarına bezler bağlanmaktadır.


Taylan Köken

14 Ocak 2015 Çarşamba

Gelin Kayası Ziyareti / ANKARA / KIZILCAHAMAM / Taşlıca Mahallesi

Ziyaretin Yeri: Gelin Kayası Ziyareti, Ankara İli Kızılcahamam İlçesi, Taşlıca (Köyü) Mahallesi güneyindeki taşlık tepe üzerindedir.
Gelin Kayası
Gelin Kayası Nedir: Ziyaretin üç tip öyküsü vardır. İki öyküde de gelinin adı Nigar olduğundan bu kalıklara Nigar Kayalıkları da denmektedir.
Birinci hikayede Türk kızı Nigarı bir Rum zorla kendine gelin yapar. Bir de nispet olsun diye Oruç Gazi Sultan Türbesinin yanından geçerken davullarla gürültü çıkarınca gelin alayı Nigar’la birlikte taşa döner.
İkinci anlatıyı kaynağımızdan aynen aktarıyorum:
“Nigâr, köyün en güzel kızlarından biridir ve dokuz kardeşin en büyüğü olduğu için ev, tarla, bağ ve bahçe işlerinin tamamı onun üzerindedir. Bir gün köyün kızlarıyla birlikte tarlaya giderken karşıdan bir atlının geldiğini gören Nigâr, bu delikanlıya âşık olur. İlerleyen zamanlarda bu genç, yeniden Nigâr’ın karşısına çıkar ve onu sevdiğini, evlenmek istediğini söyler. Nigâr ise, ailesinin yabancıya kız vermeyeceğinden emindir. Bunun üzerine genç adam, ailesini köyün muhtarı ile Nigâr’ın evine yollar; fakat yine de sonuç değişmez ve gençler birbirlerine kavuşamazlar. Buna rağmen, köyün çöpçatan teyzesi, sonunda Nigâr’ın babasını ikna eder ve törelerine göre de istediği başlığı vereceğini söyler. Düğün hazırlıkları yapılır ve gelin alayı davul, zurna çalarak eğlenmeye başlar. Ne var ki düğünlerde davul çalmamak, eski ulemanın aşırı eğlenceye kaçılmaması için koyduğu bir kuraldır. Tepe yamacına gelen düğün alayı, bu kuralı çiğner ve o anda şimşekler çakmaya, rüzgâr hızlı bir şekilde esmeye başlar. Sonuç olarak herkes taş kesilir, zavallı delikanlının âkıbeti ise belli değildir.”
Üçüncü versiyon anlatımı köyün sitesinden aktarıyorum:
Asırlar önce, yukarı köylerden davul zurna çalarak gelen bir gelin alayı, köyümüze gelince gaipten bir ses:  ‘Çalma!’ diye seslenir. Buna aldırmayan çalgıcılar çalmaya devam edince ses üç kere tekrarlanır. Çalgı gene durmayınca bütün gelin alayı aniden taş olur. Adet üzere gelinin cebine konan elma da bu sırada yere düşmüş ve orada bir elma ağacı büyümüş. Bu elma ağacının 1960’lı yıllara kadar kaldığı ve o yıllarda köyden birisi tarafından kesildiği söyleniyor. Anlatıldığına göre Gelin Kaya’nın arka tarafında üç tane sacayağı varmış. Zamanla bunlardan biri kırılmış, diğer ikisi de halen durmaktadır.”

Ziyaretin Durumu: Ziyaret 1991 yılı tarihinde Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olar tescillenmiştir.  

Kaynakça: M. Öcal Oğuz –Petek Ersoy / Yaşayan Taş Kesilme Efsaneleri Mekanlar ve Anlatılar-2006 / www.taslicakoyudernegi.com    

Taylan Köken

24 Aralık 2014 Çarşamba

Tekke Ziyaretleri / ANKARA / KAZAN / Tekke Köyü

Ziyaretlerin Yerleri: Ziyaretler, Ankara İli Kazan İlçesi Tekke Köyündedir.
Öksürük Kayası
Hıdır Dede Türbesi
Ziyaretler Nedir: Sancı Taşı ve Öksürük Kayası şifa bulmak amacıyla ziyaret edilmektedir.
Sancı Taşı caminin yanındadır. Hastalanan ve ağrısı olan hayvanlar bu taşın etrafında yedi kez döndürülerek dolaştırılır.
Öksürük Kayası Abdullah Deresi yolu üzerindedir. Öksürüğü geçmeyen hastalar, cami hocasına uğrayıp adaklarını söylerler, sonra Öksürük Kayasına gelip kaya üzerindeki delikten üç kez İhlas Suresini okuyarak geçerler ve Allah’tan şifa niyaz ederler.
Yağmur Duası Tekke Köyünde değişik uygulanmaktadır. Sabah Turasan Şah Türbesi Tekbir ve Dualarla ziyaret edilir. Buradan Ovacık Mevkiine geçilir. Daha önce toplanan ve dualar okunmuş olan 7000 çakıl taşı Ovacık Çayına yine dualarla bırakılır. Sonra buraya getirilen kurban kesilir. Buradan Hıdır Dede, Uzun Dede Türbeleri, Gürpınar ve Sarıçam Mevkileri tek tek ziyaret edilir ve Allah’tan yağmur dilenir.      
Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009) / www.kazantekkekoyu.com

Taylan Köken

16 Aralık 2014 Salı

Örencik Ziyaretleri / ANKARA / KAZAN / Örencik Köyü

Ziyaretlerin Yeri: Ziyaretler, Ankara İli Kazan İlçesi Örencik Köyündedir.

Ziyaretler Nedir: Örencik Köyünde Sancı Taşı ve Dede Palamudu ziyaretleri bulunmaktadır. Sancı Taşı’na hastalanan ve sancısı olan hayvanlar götürülür ve taşın etrafında yedi kez döndürüldüğünde şifa bulacağına inanılmaktadır.
Dede Palamudu ziyaretinde hastalananlar, ağaç dibindeki çamura yatırılır ve ağaç dibinde uyutulursa burada iyileşeceklerine inanılmaktadır. Bazıları ise dilekleri için ağaca bez bağlamaktadır.
.        
Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009)

Taylan Köken

15 Aralık 2014 Pazartesi

Kumpınar Ziyaretleri / ANKARA / KAZAN / Kumpınar Mahallesi

Ziyaretlerin Yeri: Ziyaretler, Ankara İli Kazan İlçesi Kumpınar (Köyü) Mahallesindedir.
Dede Taşı
Ziyaretler Nedir: Kumpınar Köyünde Mehdi Dede tanıtımını ayrı bir maddede yapmıştık. Diğer kutsal kabul edilen iki ziyaret yeri daha vardır. Dede Taşı denilen ve köy çeşmesinin yanında bulunan mermer bir taş ve Dede Kavakları mevkiindeki Dede Kavakları’dır.
Dede Taşı Bizans Döneminden kalma bir vaftiz taşıdır. Kumpınar Köylüleri yürüyemeyen, zayıf bünyeli çocukları bu taşın altından geçirirler. Kurban kesilir ve Allah’tan şifa dilenir. Bu taş Yazıbeyli Köyü nahiye olunca oraya götürülür ve köylüler buna çok üzülür. Ertesi sabah katlıklarında taşı köydeki yerinde bulurlar.
Dede Kavakları mevkiindeki ağaçlar kutsal kabul edilir ve kesilmezler, yakılmazlar.
.        
Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009)

Taylan Köken

10 Aralık 2014 Çarşamba

Sofu Dede Türbesi / ANKARA / KAZAN / İmrendi Mahallesi

Türbenin Yeri: Sofu Dede Türbesi, Ankara İli Kazan İlçesi İmrendi (Köyü) Mahallesi eski mezarlığındadır.

Sofu Dede Kimdir: Sofu Dedenin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Türbe üstü açık mezar şeklindedir.

Çakmak Taşı Ziyareti: Yüzünde, ellerinde Temre denilen cilt hastalığına yakalanan ziyaretçi Çakmak Taşı Ziyaretine elinde iki çiviyle gelir. Üç İhlas, bir Fatiha okuduktan sonra taş etrafında üç kez dönerler, elindeki çivileri kaya üzerine bırakıp, arkalarına bakmadan oradan uzaklaşırlar. Böylece şifa bulacaklarına inanılmaktadır.

Göz Taşı Ziyareti: Gözü ağrıyan, sulanan hastalar Göz Taşı Ocağına gelir. Ocak sahibi, küçük dibek taşına benzeyen ve adına Göz taşı denilen bu taşın içine su koyar. Hasta bu su ile üç defa yüzünü yıkar ve suyun içine bozuk para atar.    
Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009)

Taylan Köken

9 Aralık 2014 Salı

Dede Kuyusu Ziyareti / ANKARA / KAZAN / İçören Mahallesi

Ziyaretin Yeri: Ziyaret, Ankara İli Kazan İlçesi İçören (Köyü) Mahallesindedir.

Ziyaret Nedir: İçören Köyü halkı tarafından ziyaret edilen Dede Kuyusu ve Delikli Kaya olarak anılan ziyarettir. Ziyaret adını, kim olduğu bilinmeyen, fakat İçören Köyünde yaşamış veli bir zattan almıştır.         

Ziyaretin Durumu: Ziyaret bir kuyudan ve içinden geçilen delikli taştan ibarettir.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayan kadınlar ve değişik hastalıklardan şifa bulmak isteyenler ziyarete gelmektedir. Kuyu suyunun bazı hastalıklara iyi geldiği söylenmektedir. Şifa bulmak için ziyarete gelenler önce kuyu suyuyla abdest alır, iki rekat namaz kılar, kuyu suyundan içerler ve kuyu yanındaki delikli kayadan geçerler.
.        
Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009)

Taylan Köken

8 Şubat 2013 Cuma

Peygamber Taşı / ADANA –Karaisalı –Yerköprü

Efsanenin Geçtiği Yer: Adana ili Karaisalı İlçesi Çakıt Vadisinde Yerköprü Şelalesinin olduğu yer. Bugün Adanalıların mesire yeridir.
Peygamber Taşı
Peygamber Taşı Efsanesi Nedir: Çakıt Akarsuyu Yerköprü denilen yerde bir havuz oluşturarak kayalıkların arasında batar. İleride tekrar kaynar. Yarı tanrı yarı insan bir kişinin sevgilisi bu sularda boğulmuş. Buna kızan yarı tanrı/insan akarsuyun yolunu kesmek için bir kaya alır fırlatır. Akarsu bu yarı tanrı/insanı kızdırmamak için kayaların arasından yere girer. İşte bu girdiği yerdeki kayaya yerel halk peygamber taşı demektedir.


Taylan Köken

6 Mayıs 2011 Cuma

Dilek Taşı Ziyareti / ADANA -Tufanbeyli -Evci Köyü

Dilek Taşı Ziyareti
Dilek Taşının Yeri: Adana İli Tufanbeyli İlçesi Evci Küyünde dilek taşı bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Taşın etrafındaki çalılara bez bağlanır. Dilek tutulur, zor durumda olanlar gelir dua ederler. 

Menkıbeler: 1-) Dilek Taşı’ndan beklentiler, Türklerin Anadolu’ya Asya’dan getirdiği taşa inancın tipik örneklerindendir.

2-) Ayrıca aynı yörede Emişölen diye anılan yerde taşların yığılması, Ziyaret Çalılığı denilen yerde geçilirken çalılığa taş atılması gibi uygulamalar taşa/kayaya bağlanan inanç kültünü işaret etmektedir.

Kaynakça: Suat Savur- Adana İli Tufanbeyli İlçesi Halk Kültürü Araştırması- 2010

Taylan Köken