Mahmut Seydi Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Mahmutseydi Mahallesi

Türbenin Yeri: Mahmut Seydi Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Mahmutseydi (Köyü) Mahallesi yakınındadır.

Mahmut Seydi Türbesi

Mahmut Seydi Kimdir: Mahmut Seydi’nin Horasan’dan bölgeye gelen yedi evliyadan biri olduğu söylenmektedir. Mahmut Seydi bölgeye gelerek eski adı Onas olan köye yerleşmiş ve zaviyesini kurmuş burada İslam’ı yaymıştır. Seyyid Harun Veli’nin öğrencisi ve ahfadından olduğu söylenmektedir. Yaşadığı dönem ve ölüm tarihi bilinmemesine rağmen 1461 yılında Mahmut Şeydi adına düzenlenmiş vakfiyesi kayıtlarda görülmektedir. Köylüler soylarının Mahmut Seydi’den geldiğini söylemektedirler. Mahmut Seydi Konya Hadim İlçesi Dedemli Kasabasında medfun olan Seyyid Bayram’ın kızı ile evlenmiştir.   

Deretürbelinas Köyünde medfun olan Mahmut Yusuf Narabi Mahmut Seydi’nin kardeşidir.

Mahmut Seydi Türbesi

Mahmut Seydi Türbesi

Türbenin Durumu: Türbe üç bölümden oluşan, dikdörtgen planlı, yığma moloz taştan inşa, çatısı kiremit örtülü bir türbedir. Türbe mutfak, ibadet odası (eskiden zaviye yeri olarak kullanılmış) ve sandukanın bulunduğu üç bölümden oluşmaktadır. Mahmut Seydi’nin asası sandukaya dayalı olarak durmaktadır. Türbeyi Hamdullah Emin Paşa yaptırmıştır.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayan kadınlar ve çeşitli hastalıkları ve dilekleri olanlar tarafından ziyaret edilen bir türbedir. Kurban adağı türbe yanında gerçekleştirilip, etler fakirlere ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Türbeyi yaptıran Hamdullah Emin Paşa Mısır’da görevde iken, onu tanıyan zengin bir Mısır’lının rüyasında bir evliya görünür. Zengin Mısırlı Mahmut Seydi sandukasının üstüne örtülmek üzere işlemeli güzel bir halı hediye eder. Türbeyi yenileyen Emin Paşa sandukanın üzerine bu hediyeyi koyar. Dönemin Alanya Kaymakamı 1932 yılında iki ilkokul çocuğuna bu halıyı çaldırır. Halı kayıplara karışır, fakat halıyı çalan çocuklar yıllardır belirsiz bir hastalıktan muzdariptir.

2-) Türbe ağaçlık bir alandadır. Fakat türbe etrafındaki ağaçlar kutsal kabul edilip kesilmezler. Kesenin rüyasına giren evliya odunları geri istemektedir.   

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1997 / Ahmet Çaycı –Alanya Mahmud Seydi Külliyesi / www.facebook.com

Taylan Köken 

Mahmut Yusuf Narabi Türbesi / ANTALYA / ALANYA – Deretürbelinas Mahallesi

Türbenin Yeri: Mahmut Yusuf Narabi Türbesi, Antalya İli, Alanya İlçesi, Deretürbelinas (Köyü) Mahallesindedir.

Mahmut Yusuf Narabi Kimdir: Mahmutseydi Köyünde medfun olan Seyyid Mahmut’un kardeşi olarak anılmaktadır. Eskiden köy Mahmutseydi Köyünün 11 mahallesinden biri olan Hurşitler Mahallesi olarak geçmektedir. Hakkında başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayan kadınlar ve çeşitli dilekleri olanlar tarafından ziyaret edilen bir türbedir.

Kaynak: www.alanya.tv

Taylan Köken 

İshak Seydi Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Kepezbeleni Köyü

Türbenin Yeri: İshak Seydi Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Kepezbeleni Köyüne yakın konumda Sakseydi Mevkiindedir.

İshak Seydi Kimdir: Kepezbeleni Köyü yakınlarından eski posta yolu geçermiş. Bu yol günümüzde kullanılmamaktadır. Bu yol üzerinde medfun olan İshak Seydi, Seyyid Harun’un öğrencisidir. Günümüzde bu geçiş yeri Sakseydi olarak anılmaktadır. Hakkında başka bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

    

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Uzun Dede Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Kepez Köyü

Türbenin Yeri: Uzun Dede Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Kepez Köyü’nün yaylası olan Çimi Yaylası yolu üzerindedir.

Uzun Dede Kimdir: Kepez Köyü eski kayıtlarda Kışla olarak geçmektedir. Bu adı kışları buraya çıkan Yörük/Türkmen’lerden almaktadır. Kayıtlarda Salsal Seydi Zaviyesine rastlanmaktadır. Salsal Seydi’nin Kolonizatör Dervişlerden olduğu belirtilmektedir.

Yine Alanya Kayıtlarında Kışla Karyesinde Çatal Seydi adına kurulmuş zaviye bulunmaktadır. Çatal Seydi aslında zaviyesini Kepez’de kurmuştur. Yazları o da yaylaya çıkarmış. Bir sene yine yaylağa çıkarken Çimi Yaylası yolunda vefat etmiştir. Burada gömülmüştür. Çimi Yaylası yolunda bulunan ve bölgede Uzun Dede olarak anılan iki uzun mezar vardır. Bunlardan birinin Çatal Seydi’ye ait olduğu düşünülebilir.

Kepez’in eski kayıtlarında köyün yakınlarında konup göçen Seyyid Cemalettin, Seyyid İbrahim adlarında zatların tekkeleri bulunmaktaymış. Köy civarında günümüzde de ziyaret edilen yatırların bunların öğrencileri olabileceği düşünülmektedir.

Bu bilgiler ışığında Uzun Dede olarak anılan zatın kayıtlarda adı geçen Salsal Seydi olma ihtimali vardır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık iki uzun mezardan oluşmaktadır. 

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle bahar aylarında yağmur duası için ziyaret edilir ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

    

Kaynak: Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954

Taylan Köken 

Emir ve Genç Abdal Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Emiraşıklar Köyü

Türbenin Yeri: Emir ve Genç Abdal Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Emiraşıklar Köyünün 500m kadar kuzeyinde yol kenarındadır.

Emir ve Genç Abdal Kimdir: Merhum Kemal Özkaynak’a göre dervişler Minareli (eski Minariye) köyünden buraya gelip zaviyelerini kurmuşlardır. Köylülere göre Horasan’dan bölgeye gelen evliyalardır. Burada misafirperverlikle karşılaşınca zaviyelerini kurup burada İslam’ı yaymak için uğraşmışlardır. 

Sayın Ali Sümbül ise konu hakkında detaylı bilgiler verecektir.

Halen türbesi Seydişehir’de bulunan Seyyid Hârun Veli Hazretleri’nin yetişmeleri tarafından görevlendirilen Emir ve Oğlu Genç Ebdal (Abdal) bölgeye irşad için gönderilir. Yolda Emir Hazretleri vefat eder. Oğlu babasının vasiyeti üzerine devesi durana kadar vücudunu taşır ve deve oturunca türbesini yapar. Sonra da burada zaviyesini kurup çalışmalarına başlar.

   

Türbenin Durumu: Türbe köylüler tarafından yakın zamanda betonarmeden yenilenmiştir. Türbe içinde aile fertlerinin de mezarları bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için ziyaret edilen bir türbedir. Ama özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Sırabbas (Sarıabbas) Mahallesi yıllarca boş kalır sadece bir kadın yaşamaktadır. Sebebine gelince: Sıraabbas Köylüleri sık sık Emiraşıklara gelip bura halkıyla dalga geçerler, onlara takılırlarmış. Bir gün türbenin olduğu yere gitmişler, türbe önüne kara bir köpek bağlamışlar ve köye haber vermişler. Hadi gelin sizin türbede büyük baş keseceğiz diye, Emiraşıklılar gelince de alaya almışlar ve gülmüşler. Sıraabbaslılar akşam eve gidince ne görsünler, gülenlerin alay edenlerin biri haricinde evleri yanıyor. Tek gülmeyenin evine bir şey olmuyor. O evin gelini herkes köy terk ettiği halde terk etmiyor ve yıllarca o köyde tek başına yaşayıp ölüyor ve başına hiçbir şey gelmiyor.

2-) 1920’li yıllarda Gödene’li (Menteşbey) Mehmet Efe, bölgede geçen Demirci Efe tarafından Akseki’ye kaymakam ve jandarma komutanı yapılır. Mehmet Efe köyleri dolaşırken Emir ve Genç Abdal’ın türbesini yenileme çalışmalarını görür. Alay eden bir tavırla “Bu devirde türbe mi, tekke mi kaldı” der. Akşam eve gider sıkıntılı rüyalar görmeye başlar. Babasına durumu açtığında konu açığa çıkar ve babası oğlundan para alıp hemen köye türbe yardımı için para göndermesini sağlar. Böylece kötü rüyalar kesilecektir. 

Kaynak: Ali Sümbül –Akseki ve Köyleri –Yaylacık Matbaası -1989 / Kemal Özkaynak –Akseki Kazası -1954 / www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken 

Karaca Ahmet Türbesi / ANKARA / POLATLI / Karacaahmet Köyü

Türbenin Yeri: Karaca Ahmet Türbesi, Ankara İli Polatlı İlçesi, Karacaahmet Köyünün 1km kuzeyinde kalan bir tepenin eteklerindedir.

Karaca Ahmet Türbesi

Karaca Ahmet Kimdir: Karacaahmet Köyünün eski adı Tekke Köyüdür. Horasan’dan bölgeye gelip yerleşen, Seyyid olan Karaca Ahmet veya Kızılca Ahmet namıyla tüm Anadolu’da bilinen büyük evliya köye gelip tekkesini kurunca, köyün adı Karacaahmet olarak değişmiştir. Karacaahmet Köyü, 1530 yılı kayıtlarına göre Kızılca Ahmet Vakfı’nın yıllık geliri 750 akçe imiş.

Karaca Ahmet Horasan Türk büyüklerinden Süleyman Horasani’nin oğludur. Annesi Sultan Ana Eşme’nin Karacaahmet Köyündedir. Gözcü lakaplı Karaca Ahmet, Osmanlı Sultanı Orhan Gazi kuvvetleriyle Bizans Ordularıyla karşılaşmıştır.            

Türbenin Durumu: Türbe Karaca Ahmet Zaviyesine ait yapı kalıntılarının arasında sağlam kalabilmiştir. Dikdörtgen plana sahip türbe, yığma taştan inşa edilmiştir. Türbe içinde üç sanduka bulunmakta ve kimlere ait olduğu bilinmemektedir. Türbe kapısında bulunan mermer yazıtta türbenin Şeyh Mehmed ve Şeyh Ali tarafından 1833 yılında tamir ettirildiği yazmaktadır.   

Türbe dışında bir hazire gibi çevrelenmiş olan küçük bir mezarlık bulunmaktadır. Bu mezarlıktaki mezar taşları da talan edilmiştir.

Yine zaviyenin güneydoğusundaki tepe üzerinde Çile Dede Türbesi bulunmaktadır. Kare planlı türbe kesme taştan inşa edilmiş olup, harap ve yıkık vaziyettedir.

Vakıflarca 1982 yılında yapılan onarımla Türbe ayakta kalırken zaviye kısımları tamamen yıkık durumdadır.

Ziyaret Nedeni: Karaca Ahmet Türbesi, özellikle Arife Günü toplu ziyaret edilmektedir. Türbede dualar ve Kuran okunmaktadır. 14. yüzyıldan beri bu adetin devam ettiği, yemekler hazırlandığı, ziyaretin ardından topluca yenildiği söylenmektedir.

Kaynakça: www.yesevi.edu.tr (Doç. Dr. Alev Çakmakoğlu Kuru –Ankara Polatlı Karacaahmet Köyünde Karaca Ahmed Zaviyesi / www.aktifhaber.com

Taylan Köken

Seyyid Hüseyin Gazi Türbesi / ANKARA / MAMAK / Hüseyin Gazi Dağı

Türbenin Yeri: Seyyid Hüseyin Gazi Türbesi, Ankara İli Mamak İlçesi, PTT Evleri Mahallesi, Hüseyin Gazi Dağı tepesindedir.

Hüseyin Gazi Külliyesi

Hüseyin Gazi Külliyesi

Seyyid Hüseyin Gazi Kimdir: Hüseyin Gazi Sultan, Hüseyin Gazi Hazretleri adıyla da anılan Emeviler döneminde Anadolu’ya gelip burada şehit düşmüş bir İslam mücahididir. Hüseyin Gazi Seyyid Battal Gazi’nin babası olmasının dışında hakkında fazla bilgi sahibi değiliz.

Battal Gazi Destanı’nda Seyyid Hüseyin Gazi’nin büyük atalarından olan Ali el-Medeni alim ve cengaver bir kişidir. Babası Ali Zeydi’dir. Ali Zeydi’nin lakabı “Rabi”dir. Zeyd, Muhammed el Erdeşir’in oğludur. Muhammed el-Erdeşir ise Yahya el İdris’in oğludur. Yahya el-İdris’in atası ise Zeyd el Enver’dir. İmam Zeynel Abidin’in oğludur. İmam Zeynel Abidin ise İmam Hüseyin’in oğludur. İmam Hüseyin ise Hz. Ali (r.a.)’nin oğludur. Hz. Hüseyin'in annesi Fatimatü'z-Zehra ise Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.)'nın kızıdır.

Bizans kuvvetleriyle sınır boylarında savaşan dervişlerdendir. Malatya Beyi Emir Ziyad’ın komutanıdır. Emir Ziyad vefat edince yerine oğlu Numan geçer. O da Seraskerlik görevini Hüseyin Gazi’ye verir.

Hacı Bektaş-ı Veli Hazretlerinin 1200’li yılların başında Anadolu’ya gelirken Hüseyin Gazi soyundan 300 kişi getirdiği söylenmektedir. Seyyid Hüseyin Gazi Tekkesi 13. yüzyıl yapısıdır. 1925 yılına kadar Bektaşi Tekkesi olarak varlığını sürdürür.

Hüseyin Gazi Tekkesi kayıtlara göre 1386 yılında tamir görmüştür, Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1527 yılında, II Mahmut döneminde 1826 yılında olmak üzere iki kez kapatılmıştır. Tekke Sultan Abdülaziz tarafından 1868 yılında tekrar törenle açılmıştır. 1925-1940 yılları arasında türbe ve tekke tahrip edilmiş, eşyaları talan edilmiştir.        

Hüseyin Gazi Türbesi

Hüseyin Gazi Sandukası

Türbenin Durumu: Türbe yığma taştan inşa edilmiştir. Altıgen planlı bir türbedir ve içinde tek sanduka bulunmaktadır. Günümüzde Türbe, Cemevi ve diğer binalarla birlikte bir külliye şeklindedir. Hüseyin Gazi’nin Anadolu’da birçok yerde türbe ve makamları vardır.    

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmekle birlikte, özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir. Kadın ve çocuk giysileri sanduka üzerine bırakılarak şifa aranmaktadır. Türbe etrafındaki ağaçlara çaput bağlanmakta, türbede mum adağı, kurban adağı uygulanmaktadır.

Türbenin karşındaki dağda üç kez dolaşılırsa dileklerin yerine geleceğine inanılmaktadır. Türbe etrafındaki toprağın sırta sürülerek ağrıları alacağına inanılmaktadır. Yine türbe yakınında bulunan bir Delik Taş‘ını Hüseyin Gazi’nin savaşlarda gürz olarak kullandığına inanılmaktadır. Bu deliğe kafaları sokunca baş ağrısının kalmayacağına inanılmaktadır. Türbe duvarına taş yapıştırma adeti vardır. Yine türbe yakınında bulunan Kutsal Mağara içinden alınan suyun şifa getireceğine inanılmaktadır. Bu suya Zemzem veya Dualı Su adı verilmektedir.   

Menkıbeler: 1-) Malatya Emiri Numan'ın bir oğlu olur ve adını Ömer koyarlar. Hüseyin Gazi, dağlarda avlanırken, bir geyik görür. Geyiğin sırtında altın simli bir çul vardır. Bu güzel geyiği yakalayıp Emir Numan’ın oğlu Ömer’e hediye etmek ister ve kaçan geyiği kovalamaya başlar. Geyik bir mağaraya girer. Hüseyin Gazi’de onu takip eder ve atından inip mağaraya girer. Mağarada bir iki adım yürüyen Hüseyin Gazi’nin karşısına sarı renkli bir at çıkar. Gökkuşağına benzeyen eğerine bir bohça, bir kılıç ve büyük bir gürz tutturulmuştu. Gördüğü bu sahne karşısında hayran kalan Hüseyin Gazi ata yaklaşır ve geminden tutmak ister. Lakin bir türlü atın yularından tutamaz. O esnada mağaranın içinden bir nida gelir ve at huysuzluğunu bırakır. Bu sesin sahibini bir türlü göremeyen Hüseyin Gazi hayrete düşer ve atın yularını tutar. Eğere asılmış olan kılıcı alır. Kılıcın üzerinde “Bu süngü Keyyus'un süngüsüdür." ibaresi yazılıdır. Bohçayı açar. Bohçanın içinde Hz. Adem’in iki bölük saçı, Hz. Davut ve Hz. İshak’ın zırhları, Hz. Ömer ve Hz. Hamza'nın silahları vardır. Her silahın üzerinde kime ait olduğu yazılıdır. Bu gördüklerine çok sevinen Hüseyin Gazi sarı atı ve atın üzerinde bulunan kutsal emanetlerle birlikte mağaradan çıkar, Malatya’nın yolunu tutar. Yol boyunca mağarada duyduğu nidayı düşündü ve "Cafer kimdir ki böyle silahlar ona verilecek?" Bu düşüncede iken uykusu gelir.

Atından iner ve bir kayaya yaslanır, uyur. Rüyasında bir pir gelerek: - ”Ya Hüseyin! Müjdeler olsun sana ki, o Cafer senin oğlundur. Doğumuna az kaldı. O Rum (Anadolu)'u Müslüman edecek. Öyle işler yapacak ki, hiçbir pehlivan yapmamış olacak.” dedi. Hüseyin Gazi uyanır, abdest alır ve şükür secdesi yapar. Atına binerek Malatya’ya gelir. Aradan yıllar geçer Malatya Emiri Numan ibni Ziyad vefat eder, yerine oğlu Ömer geçer. Hüseyin Gazi'nin yiğit ve pehlivan bir eri vardı. Adı Tevabil’di. Günlerden bir gün divan toplantısında iken Tevabil, Hüseyin Gazi’ye bir oğlu olduğunu müjdeledi. Emir Ömer, Hüseyin Gazi’nin oğlunun adını Cafer koydu. Hüseyin Gazi şükür nişanesi olarak ziyafet verdi.

2-) Cafer büyür ve üç yaşına girer. Onu gören herkes on yaşında sanır. Öyle güzelleşir ki benzeri yoktur. Kim kucağına alsa onu yere koymaz olur. Hüseyin Gazi ise her gün ava çıkar, Bizans Kralı Kayser’de her yıl halifeye haraç verir. Mamuriye (Ankara) tarafına avlanmaya çıkan Hüseyin Gazi’nin önüne bir geyik çıkar. Geyiğin sırtında bir atlas çul ve kıymetli taşlar vardır. Bu geyiği yakalayıp oğlu Cafer’e hediye etmek ister. Birkaç kement atar ama yakalayamaz, geyik kaçar. Geyiğin peşine düşen Hüseyin Gazi farkında olmadan Bizans topraklarına girer. Yüksek bir dağın tepesine çıkar. Dağın eteğinde bir kale, kalenin eteğinde de muazzam bir şehir vardır. Şehrin önünde de 40 bine yakın asker vardır. Bu şehir Mamuriye’dir. Şehrin beyi ise Mihriyayil (Mihrail)’dir. Bizans kralı Kayser'in kayınbiraderidir. Bunlar üç kardeş olup, büyüğü Mihriyayil, ortancası Mihran, küçüğü de Şamasep’dir. Kovaladığı geyik ise Mihriyayil'indir. Geyik her tarafta gezer, ama kimse ona bakmaya bile cesaret edemez.

Hüseyin Gazi’nin yakalamaya çalıştığı geyik yorulmuş bir vaziyette Mihriyayil'in çadırına varır. Geyiğin bu durumunu gören Mihriyayil sinirlenir ve askerlere geyiği kovalayan kişinin yakalanmasını emreder. Askerler sağa sola koşturup, geyiği kovalayan kişiyi aramaya başlarlar. Dağın zirvesinde duran Hüseyin Gazi’yi farkederler. Mihriyayil’in askerleri ile Hüseyin Gazi arasında çetin bir mücadele geçer. Hüseyin Gazi yaralanır, yalnız olmasına rağmen çok düşman askeri öldürür ve şehit olur. Düşman askeri atını yakalamak ister, fakat yakalayamazlar. At kanlı bir vaziyette Malatya’ya varır. Emir Ömer bu duruma çok üzülür. Hüseyin Gazi’yi Bizans’ın Ankara valisi Mihriyayil’in askerlerinin şehit ettiğini Yahya bin Mansur gördüğünü söyler. Bu şehadet olayı Emir Ömer tarafından bir mektupla Bağdat'ta halifeye bildirilir. Halife Tavamık bin Bağdadi, bu olaya çok üzülür ve Emir Ömer’e Bizans üzerine akınların başlatılmasını emreder.

Kaynakça: www.ankararsevdam.net / www.alevikonseyi.com (Gülağ Öz yazısı) / www.wowturkey.com

Taylan Köken

Seyyid Abdülhakim Arvasi Türbesi / ANKARA / KEÇİÖREN / Bağlum Beldesi

Türbenin Yeri: Seyyid Abdülhakim Aravasi Türbesi, Ankara İli Keçiören İlçesi Bağlum Kasabasının mezarlığındadır.

Seyyid Abdülhakim Arvasi Türbesi (Yeni Hali)

Seyyid Abdülhakim Arvasi Türbesi (Eski Hali)

Seyyid Abdülhakim Arvasi Kimdir: Son dönem alim ve velilerin büyüklerindendir. Van ilinin Başkale İlçesinde 1865 yılında doğmuş, Bağlum’da 1943 yılında vefat etmiştir.

Soyu Hz. Ali’ye kadar uzanmaktadır. Babası Seyyid Mustafa’dır. İlk bilgilerini babasından aldıktan sonra, Başkale’de ibtidai ve rüştiye mekteplerini tamamlayıp, eğitimine devam etmek için Irak’a geçer. Burada eğitimine yoğun olarak devam eder ve 1878 yılında Seyyid Fehim-i Arvasi’ye intisap eder. Hocasının yanında eğitimlerini sürdürüp, 1882 yılında zâhiri ilimlerden, 1888 yılında tasavvufta Nakşibendi yolundan icazet almıştır.

Bir ara 1919 yılında Sultan Vahdettin tarafından Süleymaniye Medresesine tasavvuf müderrisi olarak görevlendirilir. 1943 yılına kadar İstanbul’da kalıp değişik camilerde vaazlarına devam eder. Bu yıl Ankara’ya gelmiş, burada hastalanmış ve 27 Kasım 1943 tarihinde vefat etmiştir. Mezarının nerede olacağı tartışma konusu olmuş ve en son Bağlum’a gömülmesine karar verilmiştir.

Seyyid Abdülhakim Arvasi hazretleri hakkında anlatılan birçok menkıbe bulunmaktadır. Bu menkıbelere kaynakçamızdaki adresten ulaşabilirsiniz.      

           

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık mezar şeklindedir. Günümüzde mezar modern bir çatıyla ve cam duvarla korunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir.

       

Kaynak: www.baglumlu.com / www.panoramio.com

Taylan Köken

Zeyve Dede Türbesi / ANKARA / KAZAN / Bitik Mahallesi

Türbenin Yeri: Zeyve Dede Türbesi, Ankara İli Kazan İlçesi Bitik (Köyü) Mahallesi mezarlığındadır.

Zeyve Dede Kimdir: Bitik Köyü Oğuz Türkmen boylarının yerleştiği bir köydür. Kayıtlarda “Tik”, “Tenk”, Nenk” “Nenek” ve “Yeğen” olarak anılmıştır.

Köyde Sungur Seydi ve Derviş Çavuş adıyla iki zaviye kurulmuştur. Zelve Dede, Zilve Dede, Zeyve Dede adıyla anılan ziyaret Seydi Yusuf’a aittir. Sungur Seydi ailesinden kimse kalmadığı için Zaviyenin korunması ve devamı Hacı Bayram-ı Veli’nin müritleri tarafından sağlanmıştır. Zeyve daha önce andığımız gibi Zaviye’den gelmiş olmalıdır.       

Türbenin Durumu: Türbe Karalar Köyünden getirilen antik devşirme malzemelerle inşa edilmiştir. İçinde dört sanduka bulunan, kare planlı bir türbe iken defineciler tarafından bir gecede yıkılmıştır. Türbe yakınında eski bir Türk mezarlığı vardır.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle bayramlarda köy halkı tarafından toplu olarak hayır duası için ziyaret edilmektedir. Ayrıca türbe sürekli çocuğu düşen kadınlar tarafından ziyaret edilmekte ve şifa bulmaktadırlar.  

       

Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009)

Taylan Köken

Koyun Baba Türbesi / ANKARA / KALECİK / Koyunbaba Köyü

Türbenin Yeri: Koyun Baba Türbesi, Ankara İli Kalecik İlçesi Koyunbaba Köyü yakınında bulunan mezarlık içindedir. 

Koyun Baba Türbesi

Koyun Baba Kimdir: Koyun Baba, Koyunbaba köyüne adını vermiş ermiş bir kişidir. Burada çobanlık yaparak geçimini sağlamıştır. Dürüstlükleri ve doğruluklarıyla biline üç kardeştirler. Bunlardan biri Çorum Osmancık’ta, diğeri ise Ankara “Koyun Pazarı”nda ayakkabıcılık yapmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe daha önceleri bir mezar şeklindeyken, 1976 yılında dikdörtgen planlı betonarmeden basit bir türbe olarak inşa edilir. Bu türbe de 2006 yılında tekrar yenilenir.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle çocuğu olmayan kadınlar tarafından ziyaret edilir. Çocuk olduğunda erkek olursa Seyyit Ahmet, kız olursa Satı adı verilmektedir. Bu uygulamaya “Çocuğu Satmak” denir ve adak olarak kurban kesilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Koyun Baba hakkında anlatılan bir söylence ise Anadolu’da benzerlerini işittiğimiz bir menkıbedir.

Koyun Baba kardeşini ziyaret için Ankara’ya gider ve yanında mendiline koyduğu taze sağılmış sütü hediye olarak götürür. Ayakkabıcı olan abisinin dükkanına geçer, hediyesini askıya koyar ve muhabbete başlar. O sırada dükkana bir bayan girer, Koyun Baba’nın gözü bayana takılınca askıdaki mendilden süt akmaya başlar. Abisi durumu hemen anlar ve kardeşine şöyle seslenir. “Kardeşim, köyde dağın başında ermişlik kolaydır, asıl bunu şehirde yapmak zordur” deyince Koyun Baba çok utanır ve tövbe edince mendildeki sütün akması durur. Hemen köyüne döner ve koyunlarının başına geçer…  

       

Kaynakça: www.kalecik.com.tr

Taylan Köken

Dokuzlar Türbesi / ANKARA / KALECİK / Merkez

Türbenin Yeri: Dokuzlar Türbesi, Ankara İli Kalecik İlçesi merkezinde Cıvık Mahallesi İstasyon Caddesindedir.

Dokuzlar Türbesi

Dokuzlar Türbesi

Dokuzlar Türbesi

Dokuzlar Kimdir: Dokuzlar Türbesinde yatan şahıslar meşhur olmamasına rağmen yöre halkı tarafından ulu kişiler sayılıp ziyaret edilmektedir. Türbede medfun şahıslardan birinin Seyyid olduğu bilinmektedir.

Türbenin Durumu: Türbe eğimli bir arazi üzerine oturmuş olup, dikdörtgen planlıdır. Kerpiçten inşa edilen türbe eğimli çatıyla örtülüdür. Türbede dokuz sanduka bulunmaktadır. Türbe Koruma Kurulu kararıyla 1981 yılında 1.Derece Anıt Eser olarak tescillenmiştir.

       

Kaynakça: www.envanter.gov.tr

Taylan Köken 

Yeşil Pabuç Ziyareti / ANKARA / HAYMANA / Ataköy

Ziyaretin Yeri: Ziyaret, Ankara İli Haymana İlçesi Ataköy, Müslüm Öz’ün evindedir.

Yeşil Pabuç ve Müslüm Öz

Yeşil Pabuç Nedir: Yeşil Pabuç, Ataköy yani eski Kaltak veya Kaltaklı Köyündedir. Bağdat’tan göç ederek bölgeye gelen köylülerin sahip çıktığı ve Ebu’l Mansur’a kadar dayanan bir şeceredir. Bu 2-3 metre boyunda içinde dualar yazılı olan bir şeceredir. Yeşil renkli bir beze sarıldığından ve biçiminden dolayı bu şecereye Yeşil Pabuç (Kevşe Sevze) denilmektedir.

Yeşil Pabuç Ebu Mansur-i Matüridi’ye aittir. Ebu Mansur Türk’tür ve 280 yılında Semerkand Matürid Köyünde doğmuştur. Ehl-i Sünnet itikadını yaymak için kitaplar yayınlamış, Hanefi Mezhebinin şeyhi olmuştur. Matüridi’ye ait  şecerenin buraya Türkler veya Seyyidler tarafından getirildiği düşünülmektedir.      
Ziyaret Nedeni: Yeşil Pabucu felçli hastalar ziyaret etmektedir. Hasta abdest alır ve Müslüm Öz dua okuyarak Yeşil Pabucu felçli bölgeye sürer. Kimi hastalar hemen iyi olur, kimi ise eve gidince birkaç gün sonra iyileşmektedir.

Kaynakça: www.seyhbizin.com / Halil İbrahim Bıçak –Tarih İçinde Haymana -1986

Taylan Köken 

Seydi Yusuf Dede Türbesi / ANKARA / GÖLBAŞI / Bağiçi Mahallesi

Türbenin Yeri: Seydi Yusuf Dede Türbesi, Ankara İli Gölbaşı İlçesi Bağiçi Mahallesi (Köyü) içindedir.

Bağiçi Köyü

Seydi Yusuf Dede Kimdir: Seydi Yusuf Dede veya Seyyid Yusufi Dede bölgeye Horasan’dan gelip burada zaviyesini kurmuş Alperen’dir. Bağiçi yani Zirve Köyünde aşeviyle fakirlere yemek veren, aynı zamanda tasavvuf eğitimi veren askeri bir karakoldur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Kaynakça: www.golbasigazatesi.com   

Taylan Köken 

Seyyid Muhammed Türbesi / ANKARA / GÖLBAŞI / Karagedik Mahallesi

Türbenin Yeri: Seyyid Muhammed Türbesi, Ankara İli Gölbaşı İlçesi Karagedik Mahallesi (Kasabası) ile Dikilitaş Köyü yolu arasındadır.

Seyyid Muhammed Türbesi

Seyyid Muhammed Kimdir: Mezarında Sahabe-i Kiram’dan Seyyid Muhammed ibaresinden başka hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık bir mezar şeklindedir.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net / www.panoramio.com (Resim için Sayın Mesut Yorulmaz’a teşekkür ederim)

Taylan Köken

Yeşildere Türbeleri / ANKARA / ELMADAĞ / Yeşildere Beldesi

Türbelerin Yeri: Yeşildere Türbeleri, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Yeşildere Beldesinde yeni ve eski yerleşim yerindedir.

Türbeler Kime Aittir: Yeşildere Köyünün bilinen ve ziyaret edilen en önemli türbesi Seyit Cemali’ye aittir. Ayrıca Yeşildere Beldesinde Tek Türbe olarak anılan bir türbe ve eski Yeşildere Yerleşimi yani Dereşıh Köyünün mezarlığında medfun bulunan İsimsiz Türbe bulunmaktadır.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net

Taylan Köken

Seyit Cemali Türbesi / ANKARA / ELMADAĞ / Yeşildere Beldesi

Türbenin Yeri: Seyit Cemali Türbesi, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Yeşildere Beldesi, Seyit Cemali Mahallesindedir.

Seyit Cemali Türbesi

Seyit Cemali Sandukaları

Seyit Cemali Sandukaları

Seyit Cemali Kimdir: Cemal isimli veli Yeşildere’nin kurucusu olup, kolonizatör derviş olarak adlandırılabilir. Bazı kayıtlarda Ahi Cemal olarak da anılmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe 1991 yılında onarım görmüştür. Kırma ve yığma taştan inşa edilmiştir. Türbede üç adet sanduka bulunmaktadır. Kiremit çatıyla örtülüdür.

Türbe Koruma Kurulu kararıyla 1990 yılında 1.Derece Anıt Eser olarak tescillenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Seyit Cemali Yeşildere halkı tarafından özellikle Yağmur Duası için toplu olarak her yıl ziyaret edilmektedir. Değişik dilekler ve istekler için de ziyaret edilir.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net / www.envanter.gov.tr  

Taylan Köken

Susuz Yatırları / ANKARA / ÇUBUK – Susuz Köyü

Yatırların Yeri: Susuz Yatırları, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Susuz Köyü ve çevresindedir.

Susuz Yatırları Kimdir: Susuz Köyü Alevi inancına sahip bir köydür. Köy halkı Cibali Sultan Ocağına bağlıdır. Köyde Seyyid Süleyman’ın türbesi haricinde üç adet yatır ziyaret edilmektedir. Bu yatırlar Murad Dede, Üçbaş ve Ali Baba’dır. Haklarında başka bir bilgi yoktur.
Ayrıca merhum hocamız Hikmet Tanyu'nun kitabında andığı Çam Ağacı Ziyareti vardır. Bu yaşlı ağaca özellikle yağmur duası için çıkılmaktadır.

Türbelerin Durumu: Türbelerin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Bu yatırlar değişik dilekler ve istekler için köy halkı ve çevre köylerden gelenler tarafından ziyaret edilmektedir. Adak adanmaktadır.

Kaynakça: www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu) / Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üni.Basımevi -1967    

Taylan Köken

Seyyid Süleyman Türbesi / ANKARA / ÇUBUK – Susuz Köyü

Türbenin Yeri: Seyyid Süleyman Türbesi, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Susuz Köyünün girişindedir.  

Seyyid Süleyman Türbesi

Seyyid Süleyman Kimdir: Çubuk bölgesindeki önemli Alevi Köylerinden biri de Susuz Köyüdür. Susuz Köyü ocağı Cibali Sultan’a bağlıdır. Horasan’dan bölgeye gelmiş ve burayı yurt tutmuşlardır. Buradaki Alevi Dedeleri Peygamber soyundan gelmektedir.

Seyyid Süleyman Seyyid Abdullah’ın oğlu olup 1274(H) yılında doğmuş, 1317(H) yılında vefat etmiştir. Aşık olan Seyyid Süleyman’ın deyişleri bugün de seslendirilmektedir.

Türbenin Durumu: Türbe köyün girişindeki mezarlıkta, betonarmeden bir mezardır.

Ziyaret Nedeni: Türbeler değişik dilekler ve ihtiyaçlar için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu) / www.facebook.com ( Susuz Köyü Sayfası)

Taylan Köken 

Şah Kalender Veli Türbesi / ANKARA / ÇUBUK – Sele Köyü

Türbenin Yeri: Şah Kalender Veli Türbesi, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Sele Köyü girişindedir.  

Kalender Veli Türbesi

Kalender Veli Türbesi

Kalender Veli Kimdir: Çubuk bölgesindeki en önemli Alevi Köyü Sele Köyüdür. Babası Siyami Dede olarak anılan veli, Sele Köyünü 1210 yılında Balkanlar üzerinden (Sele Köyü Sitesi) ve/veya Horasan’dan (diğer kaynaklar) gelerek bu köyü oğlu Kalender Veli ile birlikte kurmuştur. Kalender Veli Anadolu’da doğduğundan Rum Ereni olarak anılmaktadır.

Kalender Veli, Şah Kalender Veli, Kalender Veli Sultan veya Seyyid Kalender Veli adlarıyla anılmaktadır.

Kalender Veli Beypazarı Karaşar Bölgesinden Yağdanı Sultan’ın kızıyla evlenir ve üç erkek bir kız çocuğu dünyaya getirir. Büyük oğlu Akyurt ilçesi Cücük köyünde medfun Hamdi Sultan Dede’dir. İkinci oğlu Abdulkadir Kalender Veli ile birlikte aynı türbede yatmaktadır. Üçüncü oğlu Ali (Mustafa) Kelander Veli Türbesinin dışında bir çam ağacının altında medfundur. Kızı Zeynep Hatun ise Hamdi Sultan ile birlikte aynı türbede yatmaktadır.    

Kalender Veli Türbesi

Kalender Veli ve Oğlunun Sandukası

Türbenin Durumu: Şah Kalender Veli ölümünün 18. yılında 1362’de türbesine Aktepe’den geyiklerin getirdiği taşlar kullanılarak yapılmaya başlanmış, 1364 yılında tamamlanmıştır.

Türbe 1994 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Anıt Eser olarak tescillenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Türbeler değişik dilekler ve ihtiyaçlar için ziyaret edilmekle beraber asıl ziyaret Akıl Hastalıklarından muzdarip olanlar türbeye getirilmektedir. Çocuğu olmayanlar da türbeyi ziyaret ederler. Adakları yerine gelenler kurban keserler.

Kalender Veli her yıl düzenli olarak yapılan şenliklerle anılmaktadır.

Kaynakça: www.selkoyu.com / www.tr.wikipedia.org / www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu) / www.envanter.gov.tr  

Taylan Köken

Siyami Dede Türbesi / ANKARA / ÇUBUK – Sele Köyü

Türbenin Yeri: Siyami Dede Türbesi, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Sele Köyüne yakın bir dere kenarındaki küçük bir tepe üzerindedir.  

Siyami Dede Kimdir: Çubuk bölgesindeki en önemli Alevi Köyü Sele Köyüdür. Kısaca Siyami Dede olarak anılan veli, Sele Köyünü 1210 yılında Balkanlar üzerinden (Sele Köyü Sitesi) ve/veya Horasan’dan (diğer kaynaklar) gelerek bu köyü oğlu Kalender Veli ile birlikte kurmuştur. Siyami Dede Seyit Siyami Fakı veya Siyami Sultan adlarıyla da anılmaktadır.

Siyami Dede İmam Bakır’ın 3. oğlunun neslindendir. Bölgeye İslamiyet’i yaymak için gelmiş ve buraya yerleşmiştir. Hacı Bektaş-ı Veli Hazretlerinin “Ahret Sultan’ı” olan Siyami Dede dünyanın malına mülküne değer vermeden gayet mütevazi bir yaşam sürmüştür.   

Türbenin Durumu: Seyit Siyami Dede türbesi etrafı taşlarla çevrili, başında bir ağaç bulunan açık bir mezardır. Birkaç kez türbe yapılmasına rağmen bu türbeleri üzerinde tutmamıştır.

Ziyaret Nedeni: Türbeler değişik dilekler ve ihtiyaçlar için ziyaret edilmekle beraber asıl ziyaret Akıl Hastalıklarından muzdarip olanlar türbeye getirilmektedir. Çocuğu olmayanlar da türbeyi ziyaret ederler. Adakları yerine gelenler kurban keserler.

Kaynakça: www.selkoyu.com / www.tr.wikipedia.org / www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu) / www.facebook.com ( Şah Kalender Veli Türbesi Grubu)

Taylan Köken