Abdülgafür Dede Türbesi / ADANA - Yüreğir -Doğankent Köyü

Türbenin Yeri: Türbe Adana Karataş yolu üzerinde bulunan Mihmandar (Doğankent) Köyünde türbesi bulunur.

Abdülgafür Dede Kimdir: Aslen Siverekli olan Abdülgafür Dede uzun süre halka doğruları anlatan bir kişi olarak 1926 yılında vefat etmiştir.

Ziyaret Nedeni: Türbeyi görme problemi olanlar ziyaret eder.

Menkıbeler: 1-) Abdülgafür Dede’yi gözleri görmeyen yaşlı bir kadın ziyaret eder, iki gün türbede kalan kadının gözlerinin açıldığı rivayet edilir.

Kaynakça: Evliyalar Ansiklopedisi Cilt:2 Sf:296 Türkiye Gazetesi-1992

Taylan Köken

Arpacı Dede Türbesi / ADANA -Seyhan -Ali Dede Mah.

Türbenin Yeri: Adana İli merkeze bağlı Ali Dede Mahallesi Ali Dede Camisinin bulunduğu sokakta türbesi vardır.

Arpacı Dede Kimdir: Mahalli velilerden olan Arpacı Dede hakkında elimizde fazla bilgi olmamasına rağmen 16. Yüzyılda yaşadığı rivayet edilmektedir. Arpacı Dede, Cabbar Dede, Çoban Dede, Ali Dede ve Bulut Dede’nin kardeş olduğu rivayet edilir.

Türbenin Durumu: Türbe kent merkezinde olmasına rağmen ziyaretçi sayısının azlığı sebebi ile bakımsız durumdadır.

Ziyaret Nedeni: Türbeyi ziyaret edenler azınlıktadır. Mum adağında bulunurlar.

Menkıbeler: 1-) Sağlığında arpa satarak kazandığı para ile fakir, hasta ve yetimlere yardım edermiş. Bu yüzden Arpacı Dede adı ile anılmaktadır.

Kaynakça: Zübeyde Nur Özgen- Adana (Merkez Halk Hekimliği Araştırması, 2007 / Prof. Dr. Erman Artun- Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar- Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Yrd. Doç. Dr. Zekiye Çağımlar- Adana Yöresindeki Nusayrilerde Yatır-Ziyaret İnancı İle, Ölüm Sonrası Uygulanan Adet, İnanma ve Pratikler.  

Taylan Köken

Arap Dede Türbesi / ADANA –Ceyhan –Doruk Beldesi

Türbenin Yeri: Adana İli Ceyhan İlçesi Doruk Beldesinde türbesi vardır.

Arap Dede Kimdir: Arap Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Yörede yaşamış olan bir velidir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Arap Dede, Durhasan Dede ile birlikte Ceyhan İlçesinin en çok ziyaret edilen velilerindendir.
Arap Dede’yi çocuğu olmayanlar, çeşitli sağlık problemleri olanlar, değişik sıkıntıları olanlar ziyaret eder. Dua okuyarak, tavuk ve küçükbaş hayvan adağında bulunurlar. 

Kaynakça: Fatmagül Yolcu- Adana İli Ceyhan İlçesi Halk Kültürü Araştırması- 2008

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -III / ADANA -Seyhan

Türbenin Yeri: Adana ili Seyhan ilçesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak belirtilmiştir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla ve sıkıntılarından kurtulmak için gelinir. Adak olarak günlük yakılır.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.  

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -II / ADANA -Seyhan -Dağlıoğlu Mahallesi

Türbenin Yeri: Adana ili Seyhan İlçesi Dağlıoğlu Mahallesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak belirtilmiştir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Türbenin Durumu: Bu ziyaret yeri unutulmaya yüz tutmuştur ve sadece mahalle sakinleri tarafından ziyaret edilir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla ve sıkıntılarından kurtulmak için gelinir. Adak olarak günlük yakılır.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.  

Kaynakça: Prof.Dr Erman Artun – Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -I / ADANA -Seyhan -Mıdık Mahallesi

Türbenin Yeri: Adana İli Seyhan İlçesi Mıdık Mahallesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak bilinmektedir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla gelinir. Ziyaretçiler mevlit adağında bulunurlar, kurban adarlar ve günlük yakarlar.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır. Mıdık Köyün’deki ziyarette bu saygısızlık olursa, Hz. Hıdır’ın gelen ziyaretçiyi kovacağına inanılır. Bu yüzden uyuma yeri olarak, türbenin yanında ayrı bir oda vardır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.   

Kaynakça: Prof.Dr Erman Artun – Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken

Yedi Kardeşler Türbesi -II / ADANA -Karataş -Küçükkarataş Köyü

Türbenin Yeri: İki adet Yedi Kardeşler Ziyareti vardır. Bahsi geçen ziyaret Adana ili Karataş ilçesi Küçükkarataş Köyündedir.

Yedi Kardeşler Türbesi

Yedi Kardeşler Kimdir:  Yöre halkının çok tanrılı bir dine inandığı bir dönemde al­tı kardeş, halkı tek tanrılı bir dine davet etmişler. Bu kardeşlere sadece bir çoban inanmış. Yöre halkı, altı kardeş ile onlara inanan çobanı öldürüp, palamut ormanlarının içine altısını da gömmüşler. Sonra halk Allah'ın bir olduğuna inanınca, bu yedi kişinin kıymetini bilmiş ve şimdiki türbelerini yaptırmışlar. Bundan dolayı buraya Yedi Kardeş Ziyareti deniliyor.

Ziyaret Nedeni: Türbeye gelenler çocuk sahibi olmak için ve çeşitli hastalıklardan şifa bulmak için ve çeşitli sıkıntılarından kurtulmak için ziyaret ederler. Ziyarete gelenler mum adağında bulunurlar ve günlük yakarlar.

Menkıbeler: 1-) Yedi Kardeşler Türbesinde ise yedi ermiş kardeşin bir gün uyurken üzerlerine nur iner. Kısa bir süre sonra aynı yerde aynı anda ölen kardeşlerin bulunduğu yere türbe yapılmıştır.

2-) Yedi Kardeşler Ziyareti ile ilgili olarak anlatılan yaygın bir efsaneye göre de Kıbrıs Barış Harekâtı'nın başladığı gece, yedi tane olan mezarlardan yeşil sarıklı yedi kişinin Kıbrıs yönüne uçtuğu görülmüştür. Savaşın devam ettiği günlerde de yedi yeşil sarıklı kişinin, çarpışmaların en ateşli yerlerinde savaştığı görülmüştür.

Kaynakça: Yrd. Doç. Dr. Nilgün Çıblak – Çukurova’da Halk Hekimliği ve İlgili Uygulamalarda Eski Türk İnançlarının Etkileri / Yard. Doç. Dr.  Refiye Şenesen – Adana’da Ölüme ve Mezara Bağlı Efsaneler / Prof.Dr Erman Artun – Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / www.turkmedya.com 

Taylan Köken