Hıdrellez Dede Ziyareti / ANTALYA / ALANYA – Hacımehmetler Mahallesi

Ziyaretin Yeri: Hıdrellez Dede Ziyareti, Antalya İli, Alanya İlçesi, Hacımehmetler (Köyü) Mahallesinin kuzey doğusunda denizi gören bir tepe üzerindedir.

Hıdrellez Dede Ziyareti

Hıdrellez Dede Kimdir: Hıdılellez Dede olarak da anılan ziyaret yeri Rumların yaşadığı dönemde ziyaret edilen bir kilisedir. Türklerin gelişiyle birlikte kilise camiye çevrilmiş, ziyarete Türkler devam etmiştir. Mübadele dönemine kadar Rumların ziyaret yeri olan makam daha sonra Türkler tarafından ziyaret edilmiştir. Rumlar halen bu alana ara sıra da olsa gelmekteymiş. Bahar aylarında ziyaret edilmesinden dolayı Hıdrellez adı aldığı düşünülmektedir.

Ziyaret Durumu: Ziyaret eski bir kiliseden devşirme olan camidir. İki kapısı olan kilisenin içinde, mihrap şeklinde bir düzenleme mevcuttur. Güneye bakan kapının üzerinde Latince yazıt ve bir haç bulunmaktadır. Mihrabın olduğu alan ziyaret yeri olarak kullanılmaktadır.

Ziyaret çevresi eski Rum Köyüdür.

Ziyaret Nedeni: Bahar aylarında Yağmur Duası için ziyaret edilen bir makamdır. Ayrıca değişik dilekler için de ziyaret yapılmaktadır. Mihrabın orada dilek için mum yakılmaktadır. Bu duvar yapışkan bir hal almıştır. Dilek dileyenler yanında getirdikleri bozuk paraları yapışkan duvara atarlar. Para duvara yapışırsa dileklerinin olacağına inanılmaktadır.

Kaynak: Metin Türktaş –Alanya ve Köylerindeki Türbe Yatır ve Adak Yerleri -1993 – www.panoramio.com (Suat Narin’e teşekkürlerimle)

Taylan Köken 

Hızırlık Ziyareti / ANKARA / ŞEREFLİKOÇHİSAR / Merkez –Hızırlık Tepesi

Ziyaretin Yeri: Hızırlık Ziyareti, Ankara İli, Şereflikoçhisar İlçesi, merkezinde Hızırlık Tepesindedir.

Hızırlık Kimdir: Anadolu’nun bir çok yerinde bulunan Hıdırlık / Hızırlık olarak anılan yatır, türbe ve ziyaretgah bulunmaktadır. Şereflikoçhisar’ın yakınında bulunan Hızırlık Tepesinde bir yatır bulunmaktadır. Burada eskiden bir zaviye bulunmaktaymış, zamanla yıkılıp yok olmuş, sadece bu mezar kalmıştır. Bu yatırın bu zaviyede görev yapan bir Şeyhlerden biri olduğu düşünülmektedir.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık mezar şeklidedir ve her hangi bir kitabesi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Özellikler Bahar aylarında yağmur duası için çevre halkı tarafından topluca ziyaret edilmektedir. 

Kaynakça: İbrahim Hakkı Konyalı –Şereflikoçhisar Tarihi

Taylan Köken

Dedeningöğüs Ziyareti / ANKARA / POLATLI / Hıdırşeyh Köyü

Ziyaretin Yeri: Dedeningöğüs Ziyareti, Ankara İli Polatlı İlçesi, Hıdırşeyh Köyü yakınında bulunan bir tepenin düzlüğündedir.

Dedeningöğsü Ziyareti Nedir: Dedeningöğsü Ziyaretinin varlığını değerli araştırmacı Abdülkerim Erdoğan’dan öğreniyoruz. Türklerin Dağ Kültüne göre ziyaret ettiği bir yer olduğunu düşünmekteyiz.

Hıdırşeyh Köyü, Hızırşeyh, daha sonra Hıdırşıh adlarıyla anılmıştır. Türkmen Gazi Dervişlerinden biri olan Şeyh Hızır burada yaşamış, ölünce de tüm varlığını köye bağışlamıştır. Bugün mezarı bilinmeyen Şeyh Hızır köye ismini vermiştir. 

Ziyaretin Durumu: Dedeningöğsü Mevkiinde bulunan üstü düz bir tepenin üzerindeki ziyaret, üstü açık bir mezardır. Mezar yanında antik devşirme malzeme görülmektedir.

Ziyaret Nedeni: Mezar köy halkı tarafından toplu olarak yağmur duası için düzenli olarak ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net  

Taylan Köken

Örencik Türbeleri / ANKARA / KIZILCAHAMAM / Örencik Mahallesi

Türbelerin Yeri: Örencik Türbeleri, Ankara İli Kızılcahamam İlçesi, Örencik (Köyü) Mahallesindedir.

Örencik Türbeleri Kimdir: Dikmen Dede ve Hızır Dede türbeleri köyün ve çevrenin önemli ziyaret yerlerindendir.  

Türbenin Durumu: Türbelerin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Dikmen ve Hızır Dede Türbeleri Yağmur Duasında toplu olarak ziyaret edilmektedir. Ayrıca hastalığı olan, dertleri ve sıkıntıları olan, çocuk sahibi olmak için bu türbeler ziyaret edilir. 

Kaynakça: www.kizilcahamam.meb.gov.tr  

Taylan Köken

Tekke Ziyaretleri / ANKARA / KAZAN / Tekke Köyü

Ziyaretlerin Yerleri: Ziyaretler, Ankara İli Kazan İlçesi Tekke Köyündedir.

Öksürük Kayası

Hıdır Dede Türbesi

Ziyaretler Nedir: Sancı Taşı ve Öksürük Kayası şifa bulmak amacıyla ziyaret edilmektedir.

Sancı Taşı caminin yanındadır. Hastalanan ve ağrısı olan hayvanlar bu taşın etrafında yedi kez döndürülerek dolaştırılır.

Öksürük Kayası Abdullah Deresi yolu üzerindedir. Öksürüğü geçmeyen hastalar, cami hocasına uğrayıp adaklarını söylerler, sonra Öksürük Kayasına gelip kaya üzerindeki delikten üç kez İhlas Suresini okuyarak geçerler ve Allah’tan şifa niyaz ederler.

Yağmur Duası Tekke Köyünde değişik uygulanmaktadır. Sabah Turasan Şah Türbesi Tekbir ve Dualarla ziyaret edilir. Buradan Ovacık Mevkiine geçilir. Daha önce toplanan ve dualar okunmuş olan 7000 çakıl taşı Ovacık Çayına yine dualarla bırakılır. Sonra buraya getirilen kurban kesilir. Buradan Hıdır Dede, Uzun Dede Türbeleri, Gürpınar ve Sarıçam Mevkileri tek tek ziyaret edilir ve Allah’tan yağmur dilenir.      

Kaynak: www.ankarasevdam.net (Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009) / www.kazantekkekoyu.com

Taylan Köken

Hıdırlık Türbesi / ANKARA / ALTINDAĞ – Çandarlı Mahallesi

Türbenin Yeri: Hıdırlık Türbesi, Ankara İli, Altındağ İlçesi, Çandarlı Mahallesi, Hıdırlık Tepesi üzerindedir.

Hıdırlık Tepesi -1900

Hıdırlık Türbesi -1900

Hıdırlık Kimdir: Timurlenk Kulesi olarak da anılan türbede Arap şairi İmr’ul Kays’ın medfun olduğu rivayet edilmektedir. Osmanlı Dönemi yapısı olan türbe yanında bir zaviye ve cami olduğu söylenmektedir. Zaviyenin Bayramiye tarikatına mensup olduğu düşünülmektedir. Cami ve zaviye yıkılmış türbe harap durumda olsa bile 1900’li yıllara kadar varlığını sürdürmüş, daha sonra bölgenin gecekondularla dolmasıyla arada kalarak yıkılmıştır. Günümüzdeki durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.    

Türbenin Durumu: Türbe, yıkılmış durumdadır. Detaylı bir çalışmayla türbe temellerine ulaşılabileceğini düşünmekteyiz.

   

Kaynakça: www.mumsema.com / www.oodegr.com

Taylan Köken

Hızır Kaya Dede Ziyareti / AMASYA –Merkez- Vermiş Köyü

Ziyaretin Yeri: Hızır Kaya Dede Ziyareti, Amasya İli Merkez İlçesi Amasya’ya bağlı Vermiş Köyündedir.

Hızır Kaya Nedir: Dere kenarındaki bir kaya Hızır Kaya olarak adlandırılmakta ve ziyaret edilmektedir. Bu kaya üzerindeki izlerin Ferhat tarafından yapıldığı rivayet edilir.

Türbenin Durumu: Türbe yoktur. Ziyaret bir kayadan oluşmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Bu kayanın yanında evliyanın yattığına inanılmaktadır. Durmayan hayvanlar buraya getirilip, “satma” uygulaması yapılmaktadır.

Kaynakça: Ebru Silahşör –Amasya Merkez Ağzı -2011.

Taylan Köken

Hıdır Baba Ziyareti / AMASYA –Merkez -Böke Köyü

Ziyaretin Yeri: Hıdır Baba Ziyareti, Amasya İli Merkez İlçesi Amasya’ya bağlı Böke Köyündedir.

Hıdır Baba Kimdir: Hıdır Dede olarak da anılan zatın hakkında başka bir bilgi yoktur. 

Ziyaretin Durumu: Ziyaretin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için yılda iki kez bahar ve güz aylarında ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Ebru Silahşör –Amasya Merkez Ağzı -2011

Taylan Köken

İz Kayası Ziyareti / AMASYA –Amasya –Ezinepazar Beldesi

Ziyaretin Yeri: İz Kayası Ziyareti, Amasya İli merkez ilçesi Amasya’ya bağlı Ezinepazar Kasabasının kuzeyinde bulunan yüksek bir tepenin eteğindeki kayalık alandır.

İz Kayası Nedir: Tepenin eteklerinde bulunan büyük bir kaya üzerinde ayak izlerine benzeyen izlerin Hz. Hızır’ın ayak izleri olarak kabul edilmektedir. Bu izlerin üzerinde biriken yağmur suları kutsal kabul edilmektedir ve tedavi için kullanılmaktadır.

Efsanesi ise şöyledir: Köye gelen yaşlı bir adam, bir evin kapısını çalar ve yemek için bir parça ekmek ister. Kapıyı açan yaşlı kadın adama ekmeği verir. Yaşlı adam giderken kadının ağzındaki yaraları görür ve kadına taşın yerini tarif eder ve taş üzerindeki suyla yüzünü yıkarsan yaraların iyileşir der ve bir daha görünmemek üzere ortadan kaybolur.

Ziyaret Nedeni: Ziyarete korku sonucu uçuk ve yaraları çıkanlar, yürüyemeyen çocukların tedavisi için şifa arayanlar gelir. Kayalıktaki küçük gölcüklerden kaşıkla su alınır ve suyu alan arkasına bakmadan oradan uzaklaşır. Eğer arkasına bakarsa tedavinin olması imkansız hale gelir. Tedavide başarı gösteren ziyaretçi adak olarak helva yapıp komşularına dağıtır.

Kaynakça: Rahime Özdoğan –Amasya’da Adak Yerleri İle İlgili Halk Anlatıları -2006.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti-IV / ADANA –Seyhan –Hadırlı Köyü

Hz. Hıdır Ziyaretinin Yeri: Adana ili Seyhan İlçesi Hadırlı Köyünde köye çok yakın makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak bilinmektedir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de birçok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Yerel halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynak: www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken

Hızır Dede Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı –Koçhisar Köyü

Hızır Dede Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Sandıklı İlçesi Koçhisar Köyünde türbesi vardır.

Hızır Dede Kimdir: Ahi Hızır adına Koçhisar Köyünde zaviye bulunmaktaymış. Hızır Dede bu zaviye ile alakalı olmalıdır.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -III / ADANA -Seyhan

Türbenin Yeri: Adana ili Seyhan ilçesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak belirtilmiştir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla ve sıkıntılarından kurtulmak için gelinir. Adak olarak günlük yakılır.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.  

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -II / ADANA -Seyhan -Dağlıoğlu Mahallesi

Türbenin Yeri: Adana ili Seyhan İlçesi Dağlıoğlu Mahallesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak belirtilmiştir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Türbenin Durumu: Bu ziyaret yeri unutulmaya yüz tutmuştur ve sadece mahalle sakinleri tarafından ziyaret edilir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla ve sıkıntılarından kurtulmak için gelinir. Adak olarak günlük yakılır.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.  

Kaynakça: Prof.Dr Erman Artun – Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken

Hz. Hıdır Ziyareti -I / ADANA -Seyhan -Mıdık Mahallesi

Türbenin Yeri: Adana İli Seyhan İlçesi Mıdık Mahallesinde makamı vardır.

Hz. Hıdır Kimdir: Hz. Hızır olarak da bilinen Hz. Hıdır, Musa peygamber döneminde yaşamış bir veli veya bir peygamber olarak bilinmektedir. Kuran’da ismi açıkça geçmeyen ama “kullarımızdan bir kul” olarak belirtilen kişin Hz. Hıdır olduğu söylenmektedir. Hz. Hıdır zamanında yaşadığı kurak yerin yemyeşil olması sebebi ile 6 mayıs günü İlyas peygamber ile buluşmasının simgesi olan Hıdırellez Günü bahar bayramının başlangıcı olarak kutlanır.

Darda olanların yardımına koşması ile bilinen Hz. Hıdır’ın Türkiye’de bir çok makamı vardır. Hızır gibi yetişmek deyimi, bu inançtan gelir.

Ziyaret Nedeni: Hz. Hıdır ziyaretine çeşitli hastalıklarına şifa bulmak amacıyla gelinir. Ziyaretçiler mevlit adağında bulunurlar, kurban adarlar ve günlük yakarlar.

Menkıbeler: 1-) Hz. Hıdır ziyaretleri makamdır. Bu makamlar genellikle ya rüyasında veya geceleri mezarın olduğu yere veya herhangi bir yere nur indiğini görürler. Nur inen yere türbe inşası yapılır. Çevresindeki kişileri de bu inanca dahil ederler ve türbe yapılır.

2-) Rüyayı gören kişi rüyada gördüğü kişinin nurunun hangi veliye ait olduğunu göremezse, bu kişinin Hz. Hıdır olduğuna delalettir ve onun makamı yapılır. 

3-) Ziyaretlerde yatan veya yattığı düşünülen kişiler canlıymış gibi kabul edilmektedir. Bu nedenle saygısızlık yapmamak amacıyla ziyarette sandukanın bulunduğu odada uyunmamaktadır. Uyuyan kişi yarı ölü olur yaptığını bilmez inancı, bilmeden bile olsa kişinin uyurken yapacağı saygısızlığı baştan önlemiş olmaktadır. Mıdık Köyün’deki ziyarette bu saygısızlık olursa, Hz. Hıdır’ın gelen ziyaretçiyi kovacağına inanılır. Bu yüzden uyuma yeri olarak, türbenin yanında ayrı bir oda vardır.

4-) Hz. Hıdır türbesinin yanında bulunan ağaçların, Kadir Gecelerinde sabaha kadar namaz kıldığına inanılır.   

Kaynakça: Prof.Dr Erman Artun – Adana Halk Hekimliğinde Atalar Kültü / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu.

Taylan Köken