Tahir Efendi Türbesi / MANİSA / KULA – Kızılkaya Mahallesi

Türbenin Yeri: Tahir Efendi Türbesi, Manisa İli, Kula İlçesi, Kızılkaya Mahallesi, Kışla Meydanı’ndadır.

Tahir Efendi Türbe Kitabesi

Tahir Efendi Kimdir: Tahir Efendi türbe kitabesinde ve Osmanlı vakıf kayıtlarında da belirtildiği üzere gerçek ismi Şıh Es’adullah Efendi’dir. Kula halkı olarak Daren Dede veya Dar Efendi Dede ismiyle de anılmaktadır. Horasanlı olduğu söylenen Tahir Efendi Halveti tarikatına mensuptur. Tarikatını yaymak için Kula’ya gelmiştir.

Tahir Efendi Sandukası

Türbenin Durumu: Türbe girişindeki tamir kitabesine göre 1968 yılında yapılan onarımla özgün yapısından uzaklaşmıştır. Türbenin 400 yıl kadar önce Selçuklu mimarisi tarzında kubbeli tarzda yapılmıştır. Kareye yakın planlı, kümbeti andıran, üstü kiremit çatılı bir türbe halini almıştır. İçinde yol kotunun altında Tahir Efendi’nin sandukası bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Tahir Efendi kabri genellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir. Ayrıca sevap kazanmak ve değişik sıkıntılardan kurtulmak için de ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: Menkıbeyi Sayın Abdüllatif Uyan Beyin Türkiye Gazetesi sayfasında yayınlamış olduğu yazıdan aktarıyorum: Anadolu’nun Kula ilçesinde medfun olan “Tahir Efendi” devrinde, Müslüman olmayan birisi hastalanmıştı. Tabipler çare bulamadılar. Hastalık gittikçe ağırlaşmıştı. Ve bir gece... Çaresizlikten Tahir Efendi’yi düşündü adam. Kendisi Müslüman değilse de, Onun, Allah’a yakın bir zat olduğunu biliyordu. Onu vesile ederek,

- Yâ Rabbî! O zat senin sevgili kulunsa, onun hürmetine bana şifa ver! diye dua etti.

Ellerini yüzüne sürerken çalındı kapısı. Açtığında Tahir Efendi’yi gördü eşikte. Çok şaşırmıştı.

- Buyurun efendim! dedi. Safa geldiniz.

Ancak girmedi mübarek. Elinde üç beş tane elma vardı. Onları adama uzatıp,

- Bunlardan ye. Allah’ın izniyle iyileşirsin dedi ve ayrıldı.

Adam o elmalardan yer yemez iyileşti birden. Öyle ki hastalıktan eser kalmadı vücudunda. Sonrası malum. Şehadeti söyleyip Müslüman oldu. 

Kaynak: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Manisa – Yenigün Matbaası -2013 / Nihat Aytürk-Bayram Altan –Türkiye’de Dini Ziyaret Yerleri –Altanoğlu Matbaası- 1992 /  Abdüllatif Uyan – www.turkiyegazetesi.com.tr

Taylan Köken 

Şıh Ali Ziyareti / ANKARA / POLATLI / Şeyhali Köyü

Ziyaretin Yeri: Şıh Ali Ziyareti, Ankara İli, Polatlı İlçesi, Şeyhali Köyü Aydede Mevkiindedir.

Şıh Ali Ziyareti Nedir: Şeyhali Köylüleri ismini bir Yörük cemaatinden almıştır. Şıh Ali Ziyaretinin varlığını değerli araştırmacı Abdülkerim Erdoğan’dan öğreniyoruz.

Ziyaretin Durumu: Ziyaret Aydede Mevkiinde üstü açık bir mezar şeklindedir.

Ziyaret Nedeni: Köylüler duaları ve adakları için bu ziyarete gelmektedir.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net  

Taylan Köken

Dedeningöğüs Ziyareti / ANKARA / POLATLI / Hıdırşeyh Köyü

Ziyaretin Yeri: Dedeningöğüs Ziyareti, Ankara İli Polatlı İlçesi, Hıdırşeyh Köyü yakınında bulunan bir tepenin düzlüğündedir.

Dedeningöğsü Ziyareti Nedir: Dedeningöğsü Ziyaretinin varlığını değerli araştırmacı Abdülkerim Erdoğan’dan öğreniyoruz. Türklerin Dağ Kültüne göre ziyaret ettiği bir yer olduğunu düşünmekteyiz.

Hıdırşeyh Köyü, Hızırşeyh, daha sonra Hıdırşıh adlarıyla anılmıştır. Türkmen Gazi Dervişlerinden biri olan Şeyh Hızır burada yaşamış, ölünce de tüm varlığını köye bağışlamıştır. Bugün mezarı bilinmeyen Şeyh Hızır köye ismini vermiştir. 

Ziyaretin Durumu: Dedeningöğsü Mevkiinde bulunan üstü düz bir tepenin üzerindeki ziyaret, üstü açık bir mezardır. Mezar yanında antik devşirme malzeme görülmektedir.

Ziyaret Nedeni: Mezar köy halkı tarafından toplu olarak yağmur duası için düzenli olarak ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.ankarasevdam.net  

Taylan Köken

Şıhlar Türbeleri / ANKARA / NALLIHAN / Yakapınar Köyü

Türbenin Yeri: Şıhlar Türbeleri, Ankara İli Nallıhan İlçesi, Yakapınar Köyünün eski mahallesindedir.

Şıhlar Kimdir: Eski mahallenin biri güneyinde, diğeri doğusunda olan iki türbe bulunmaktadır. Türbelerde medfun olanların köye ismini veren Şeyhler olduğunu düşünüyoruz. Yakapınar Köyünün eski adı Şıhlar’dır.   

Türbenin Durumu: Türbeler üstü açık mezardır.

Ziyaret Nedeni: Türbeler özellikle hayır duası için ziyaret edilirken, köy mezarlığının yanında bulunan suyun mantar ve cilt hastalıklarına iyi geldiği söylenmektedir.

Kaynakça: www.mesutsener.com.tr

Taylan Köken

Şeyh Bilal Türbesi / ANKARA / ELMADAĞ / Karaca Hasan Mahallesi

Türbenin Yeri: Şeyh Bilal Türbesi, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Karaca Hasan Mahallesi (Köyü) içindedir.

Şeyh Bilal Kimdir: Şeyh Bilal hakkında detaylı bir bilgi yoktur. Değerli şair Mustafa Ceylan’ın bir şiirine göre Karaali’de (Eski Bala) bulunan Şıh Ali’nin oğludur. Şıh Ali Şam’dan gelip bölgeye yerleşmiştir. Bu şiirde Derviş Bilal olarak da anılmaktadır. Kurtlarla ve yabani hayvanlarla dosttur, avcıdır. 

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Şeyh Bilal değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.ankararehberi.com / www.antoloji.com

Taylan Köken

Sarısu Türbeleri / ANKARA / ÇUBUK – Sarısu Köyü

Türbelerin Yeri: Sarısu Türbeleri, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Sarısu Köyünün içinde ve dışındadır.

Sarısu Türbeleri Kimdir: Sarısu Köyü Alevi inancına sahip bir köyümüzdür. Köyde iki türbe bulunmaktadır. Köyün güneyinde Murad Evliya Türbesi ve köyün yakında bulunan bir tepe üzerinde medfun Horsan Ereni Mustafa Şıh yatırıdır. Mustafa Şıh’ın gerçek ismi Mustafa Bektaş’dır. Hacı Murad Evlatlarındandır.

Türbelerin Durumu: Mustafa Şıh Türbesi devşirme taşlardan inşa edilmiş, üstü kapalı bir türbedir. Diğer türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Murad Evliya türbesi özellikle felçli hastalar tarafından ziyaret edilir ve dertlerine derman buldukları söylenmektedir. Adak olarak kurban kesilmektedir.

Kaynakça: www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu)  

Taylan Köken

Şıhlar Türbesi / ANKARA / BEYPAZARI / Kırşeyhler Köyü

Türbenin Yeri: Şıhlar Türbesi, Ankara İli Beypazarı İlçesi Kırşeyhler Köyünün mezarlığındadır.

Şıhlar Türbesi

Şıhlar Kimdir: Şıhlar Türbesinde kim medfundur bilinmiyor. Bu zat(lar)ın köyün kurucusu olduğu düşünülmektedir. Başka bir kaynakta türbede Seydi Yusuf'un medfun olduğu söylenmektedir.

Türbenin Durumu: Türbe kare planlı, üzeri sactan damla örtülmüş, betonarmeden sade bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Kırşeyhlerin manevi lideri konumundaki evliya hayır duası ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.panoramio.com / www.tr.wikipedia.org / www.ankararehberi.com 

Taylan Köken

İvaz Baba Türbesi / ANKARA / BEYPAZARI / Merkez

Türbenin Yeri: İvaz Baba Türbesi, Ankara İli Beypazarı İlçesine 2-3 km yakınlıktaki bir tepenin yamacında Beypazarı’nı gören konumdadır. Türbe günümüzde Sait Yavaş 9. Sokağın hemen üstündedir.

İvaz Baba Kimdir: İvaz Dede, Ayvaşık Dede, Ivaz Şıh, Şeyh İvaz olarak da anılan İvaz Baba, eskiden beri yoğun olarak ziyaret edilmektedir. Kim olduğu konusunda bilgi yoktur. Yanında Şeyh Mehmet adında Halvetiye tarikatından başka bir evliyanın mezarı bulunmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık mezar şeklindedir. Dönemin jandarması ve kaymakamı bu mezarı ziyaret edilmesin diye kırmıştır. Buna rağmen ziyaretler devam etmiştir. Son durumu hakkında bilgimiz yoktur. Türbe yanında su toplanan bir kaynak veya kuyu bulunmaktaymış.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle yağmur duası için toplu olarak ziyaret edilmekteymiş. İvaz Baba delilik veya psikolojik problemlerinden şikayeti olanlar tarafından sıklıkla ziyaret edilmektedir. Türbe yakınındaki sudan alınarak şifa aranmaktadır.

Kaynakça: Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üni.Basımevi -1967 / www.beypazari.bel.tr

Taylan Köken

Şeyhmus Dede Türbesi / ADANA -Seyhan -Tepebağ Mahallesi

Türbenin Yeri: Türbe Adana İli Seyhan İlçesi Tepebağ Mahallesindedir.

Şeyhmus Dede Kimdir: Şeyhmus Dede hakkında elimizde doğru düzgün bir bilgi yoktur. Adı Şıhmus Dede olarak da anılmaktadır.

Türbenin Durumu: Şeyhmus Dede’nin türbesi yan yana iki mezardan oluşur. İki mezarın arasında yaşlı bir incir ağacı bulunur. Merkezde olmasına rağmen çok bakımsızdır. Yıkık bir evin arkasında bulunan türbe çöplüğe dönüşmüş durumdadır.

Ziyaret Nedeni: Günümüzde çok az kişinin ziyaret ettiği bir türbedir. Ziyaretçiler mum adağında bulunurlar. Mum adağını incir ağacının dibinde yaparlar.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar - Adana ve Çevresinde İnsana Bağlanan Umudun Yatırlar ve Ziyaretler Boyutu / Yrd.Doç.Dr. Zekiye Çağımlar- Adana Yöresindeki Nusayrilerde Yatır-Ziyaret İnancı İle, Ölüm Sonrası Uygulanan Adet, İnanma ve Pratikler.

Taylan Köken