Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi / ANTALYA / AKSEKİ – Cevizli Beldesi

Türbenin Yeri: Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi, Antalya İli, Akseki İlçesi, Cevizli Beldesine hakim konumda bir tepe üzerindedir.

Sarı Şey Hüseyin Efendi Türbesi

Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Kimdir: Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesinde yazılı tabelaya göre Kolağası yani dönemin Yüzbaşısıdır. Sarı Şeyh Hüseyin Efendi hakkındaki bilgileri beldenin internet sitesinden Sayın Hakan Özdemir’in yazısından aktaralım:

“Cevizli’yle ilgili mevcut olan en eski yazılı belgeler, Sultan I. Mahmud döneminde verilen, padişahın tuğrasını da içeren 1750 ve 1754 tarihli beratlardır. Bu beratlarda o dönemde Kağras’ın bağlı olduğu Alaiye Sancağı kadısına verilen talimatlar göze çarpar. Kağras ve Sarı Şeyh zaviyeleri isimlerinin geçtiği bu beratlar, aynı zamanda en önemli ziyaret mekanı olan Sarı Şeyh Hüseyin Efendi Türbesi hakkındaki bilinen en eski belgedir. Bu yerin sadece bir isim olarak geçiyor olması, Hüseyin Efendi’nin gerçekten kim olduğu ve hangi dönemde yaşayıp nasıl öldüğü ile ilgili konuları henüz aydınlatılamamıştır. En yaygın rivayet olan “Bizans'a karşı savaşan Fatih’in Kolağası” iddiası ise tarihsel çelişkiler barındırmaktadır. Çünkü Bizans, Fatih Sultan Mehmet döneminden çok önce İstanbul’a sıkışıp kalan bir şehir devletine dönüşmüştü. Kolağası unvanı ise ilk kez 1826’da kullanılmaya başlanmıştı.”

Türbenin Durumu: Türbe Cevizli Cami Yaptırma Derneğince 2012 yılında yenilenmiştir. Çatısı kurşunla kaplanan türbenin duvarlarına desenli çiniler döşenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Bölge halkı tarafından büyük saygı gören Sarı Şeyh Hüseyin Efendi adına her yıl Ayran Festivali kapsamında vatandaşlar tarafından yemekler verilmektedir. Bu geleneğin 600 yıldır devam ettiği söylenmektedir.  

   

Kaynak: www.cevizlililer.org.tr / www.sondakika.com

Taylan Köken 

Hasanoğlan Türbeleri / ANKARA / ELMADAĞ / Hasanoğlan Beldesi

Türbelerin Yeri: Hasanoğlan Türbeleri, Ankara İli Elmadağ İlçesi, Hasanoğlan Beldesine ve çevresine dağılmış durumdadır.

Hasanoğlan Türbelerinde Kim Medfundur: Hasanoğlan Kasabasına ismini veren Hasan Dede haricinde kasabada dört adet daha yatır bulunmaktadır. Bu yatırların günümüzde ziyaret edilip edilmediğini durumlarını bilmiyoruz. Bilgileri değerli insan merhum hocamız Hikmet Tanyu’nun kitabından aktarıyorum.

Hasan Deresinde Asiye Abla veya Asiye Ebe yatırı, Çat Dersinde Sarı Dede yatırı ve kasaba içinde, Çal Dede ve Hüseyin Gazi yatırları bulunmaktadır.

Türbelerin Durumu: Türbelerin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Özellikle çocuğu olmayan kadınlar, hastalıktan kurtulmak ve şifa bulmak amacıyla gelenler, bu yatırları ziyaret etmektedir. Adak olarak mum ve kurban adanmakta, türbe etrafında üç kez dönülmektedir.

Kaynakça: Hikmet Tanyu –Ankara ve Çevresinde Adak ve Adak Yerleri –Ankara Üni.Basımevi -1967

Taylan Köken

Karaağaç Ziyaretleri / ANKARA / ÇUBUK – Karaağaç Mahallesi

Ziyaretlerin Yeri: Karaağaç Ziyaretleri, Ankara İli, Çubuk İlçesi, Karaağaç Mahallesine (Köyü) ve çevresine dağılmış dört türbeden oluşmaktadır.

Karaağaç Ziyaretleri Nedir: Karaağaç Köyü Alevi Köyüdür. Köyde dört adet ziyaret yeri bulunmaktadır. Bu yatırlar köyün içindeki Sarı Dede, köyün doğusunda Zırah Dede, köyün güneyinde Ulupınar Dede ve köyün batısında Hamamkaya Dede olarak anılmakta ve ziyaret edilmektedir. 

Ziyaretlerin Durumu: Türbe ve ziyaretin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Bu dört ziyaret yeri Karaağaç Köylüleri tarafından ziyaret edilmekte ve adak kurbanları bu ziyarette kesilmektedir.

Kaynakça: www.gazi.edu.tr (Çubuk Yöresi Alevi Köyleri -Doç.Dr. İbrahim Arslanoğlu)   

Taylan Köken

Sarı Dede Türbesi / AMASYA –Merzifon –Sarı Köyü

Türbenin Yeri: Sarı Dede Türbesi, Amasya İli Merzifon İlçesi Sarı Köyündedir.

Sarı Dede Türbesi

Sarı Dede Kimdir: Hasan İbrahim Sarı Dede tam adıdır. Kısaca Sarı Dede olarak anılmaktadır. Sarı Dede’nin Seyyit Battal Gazi soyundan geldiği söylenmektedir. Bu yüzden Sarı Dede de seyyidtir ve bölgede savaşırken burada şehit düşmüştür.

Sarı Dede Türbesinin İçi

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri kapalıdır ve Sarı Dede’nin sandukası ve ismi bilinmeyen bir başka sanduka daha vardır.  

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / www.facebook.com

Taylan Köken

Sarı Dede Ziyareti-III / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı –Çomoğlu Köyü

Sarı Dede Ziyaretinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Sandıklı İlçesi Çomoğlu Köyünde ziyareti vardır.

Sarı Dede Kimdir: Sarı Dede'nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Dr. Muharrem Bayar –Taşpınar Dergisi Sayı:7 -2012.

Taylan Köken

Sarı Dede Türbesi-II / AFYONKARAHİSAR -Sinanpaşa

Sarı Dede Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli Sinanpaşa İlçesi merkezde türbesi vardır.

Sarı Dede Kimdir: Sayın Abdulhalim Durma’nın değerli çalışmasından öğrendiğimiz yatırın kim olduğu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Çevre halkı tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdulhalim Durma – Evliyalar Şehri Afyonkarahisar – 2009.

Taylan Köken

Sarı Dede Türbesi-I / AFYONKARAHİSAR -Sandıklı -Bekteş Köyü

Sarı Dede Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İli, Sandıklı İlçesi Bekteş Köyünde türbesi vardır.

Sarı Ahmet Dede Türbesi

Sarı Dede Kimdir: Sarı Dede köylüler tarafından bilinen, ziyaret edilen ve yine bu köyde yaşadığı söylenen bir alperendir. Gerçek adı Sarı Ahmet Dede’dir.  

Türbenin Durumu: Taştan yapılma üstü açık, sade bir türbedir. Türbede Sarı Dede’nin haricinde başka biri daha medfundur. Türbe daha önceleri cami avlusunda iken, cami tadilata alınınca türbe yol kenarına taşınmıştır.      

Ziyaret Nedeni: Köylüler genellikle hayır duası almak için ziyaret ederler. Önemli günlerde ziyaret edilir ve zaman zaman çeşitli dilekler için adak adanmaktadır. Çocuğu olmayanlar ziyaret eder ve kurban adağında bulunurlar. Çocuk erkek olursa adını Ahmet koymaktadırlar.

Menkıbeler: 1-) Çanakkale Savaşında Bekteş köyünden bir kişi çarpışmalar sırasında vurulur. Nereden geldiği bilinmeyen bir kişi gelerek vurulan askeri kurşun yağmuru altında olmasına rağmen gelip kucaklar ve uygun bir mevziye yatırır. Asker aralarında sohbet ederken yardım eden kişinin her Cuma namaz sonrası gidip türbesine dua ettiği Sarı Dede olduğunu anlar. Anlar anlamaz da Dede yok olur. Savaş sonrası köye dönünce Sarı Dede olayını anlatır ve saygıda kusur edilmemesini tembih eder.

Kaynakça: Ali Osman Karakuş –Sandıklı Türbeleri-2 –Sandıklı Belediyesi -2013


Taylan Köken