Resul Dede Türbesi / AMASYA –Suluova –Derebaşalan Köyü

Türbenin Yeri: Resul Dede Türbesi, Amasya İli, Suluova İlçesi Derebaşalan Köyünün mezarlığındadır.

Resul Dede Kimdir: Resul Dede şimdi Derebaşalan Camisinin altında kalan Derebaşalan Medresesinde müderrislik görevi yapmıştır. Derebaşalan Osmanlı Döneminde nahiye imiş.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynakça: www.akdag.org.tr

Taylan Köken

Akdağızade Efendi Türbesi / AMASYA –Suluova –Eğribük Köyü

Türbenin Yeri: Akdağızade Efendi Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Eğribük Köyünün mezarlığındadır.

Akdağızade Efendi Türbesi

Akdağızade Efendi Kimdir: Derebaşalan Köyünde bulunan Akdağızade ailesinin bir üyesi olduğu söylenmektedir. Başka bir bilgiye göre Derebaşalan Köyünde bulunan medreseden mezun olan bir alimdir.

Akdağızade Efendi Sandukası

Türbenin Durumu: Türbe mezarlığın içinde betonarmeden yapılmış bir ve biçimindedir. Üzeri kiremitli çatıyla örtülüdür. Türbe içindeki sanduka beyaz mermerden bir mezar şeklindedir. Muhtemelen sonradan yenilenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.akdag.org.tr (Akdağlılar Derneği) / www.suluovaegribuk.tr.gg

Taylan Köken

Yağbasan Dede Türbesi / AMASYA –Suluova –Eğribük-Boyalı Köyleri

Türbenin Yeri: Yağbasan Dede Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Eğribük ile Boyalı Köylerinin arasında Akdağ’ın eteklerindedir.

Yağbasan Dede Kimdir: Yağbasan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin mezar taşları kırılmış ve gelişi güzel durmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.akdag.org.tr (Değerli bilgiler için Akdağlılar Derneğine teşekkür ederim)

Taylan Köken

Karaağaç Dede Türbesi / AMASYA –Suluova –Arucak Köyü

Türbenin Yeri: Karaağaç Dede Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Arucak Köyünde Tekke denilen mevkidedir.

Karaağaç Dede Tekkesi

Karaağaç Dede Kimdir: Arucak Köyünün tarihi eskidir. Selçuklu ile birlikte bölgeye gelip yerleştikleri söylenmektedir. Karaağaç Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Dilek Taşları

Türbenin Durumu: Türbe Tekke denilen yerdedir. Etrafı bir duvarla çevrilmiştir. Kurbanları pişirmek için bir yemekhane vardır.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir. Tekke etrafındaki kayalarda, mum yakma, kayaya taş yapıştırma gibi ritüeller uygulanmaktadır. Adak olarak kurban adağında bulunulmakta ve toplu olarak yenmektedir.

Kaynakça: www.facebook.com / www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken

İsimsiz Türbe-VI / AMASYA –Suluova –Eraslan Beldesi

Türbenin Yeri: İsimsiz Türbe, Amasya İli Suluova İlçesi Eraslan Beldesindedir.

İsimsiz Türbe

Türbenin Durumu: Türbe bir duvarla çevrili hazire şeklindedir.

Kaynakça: www.facebook.com

Taylan Köken

Eraslan Baba Türbesi / AMASYA –Suluova –Eraslan Beldesi

Türbenin Yeri: Eraslan Baba Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Eraslan Beldesindedir.

Eraslan Baba Türbesi

Eraslan Baba Kimdir: Eraslan Beldesine ismini veren Eraslan Baba’nın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe bir duvarla çevrili hazire şeklindedir.

Kaynakça: www.facebook.com

Taylan Köken

Yediler Türbesi / AMASYA –Suluova –Kanatpınar Köyü

Türbenin Yeri: Yediler Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Kanatpınar Köyünün yanındaki tepe üzerindedir.

Yediler Türbesi

Yediler Kimdir: Değerli araştırmacı Abdülhalim Durma’nın bir resmindan varlığını öğrendiğimiz Yedilerin kim olduğu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: İçinde bir ağaç olan taş yığını çevrilmiş bir türbedir.

Kaynakça:  www.panoramio.com (Abdülhalim Durma)

Taylan Köken

Üçler Yatırı / AMASYA –Suluova –Kanatpınar Köyü

Türbenin Yeri: Üçler yatırı, Amasya İli Suluova İlçesi Kanatpınar Köyü camisinin doğu duvarının kenarındaki mezardır.

Üçler Yatırı

Üçler Yatırı Kimdir: Üçler Yatırının kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe yoktur. Cami duvarının kenarında bir mezar vardır. Bir sütun parçası mezar taşı olarak kullanılmıştır. 1992 yılında Yatır olarak Kültür Varlığı olarak tescillenmiştir.

Kaynakça: www.kurumsal.kulturturizm.gov.tr

Taylan Köken

Avdan Dede Yatırı-II / AMASYA –Suluova –Eğribük Köyü

Türbenin Yeri: Avdan Dede mezarı, Amasya İli Suluova İlçesi Eğribük Köyü ve mezrası Erikli arasındadır.

Avdan Dede Kimdir: Avdan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003.

Taylan Köken

Avdan Dede Yatırı-I / AMASYA –Suluova –Akören Köyü

Türbenin Yeri: Avdan Dede mezarı, Amasya İli Suluova İlçesi Akören Köyü koruluğundadır.

Avdan Dede Kimdir: Avdan Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003.

Taylan Köken

Şeyh Mustafa Türbesi / AMASYA –Suluova –Dere Köy

Türbenin Yeri: Şeyh Mustafa Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Dere Köyündedir.

Şeyh Mustafa Kimdir: Es Seyyid Mustafa Efendi olarak da anılan Şeyh Mustafa Dere Köyde tekkesini kurmuş ve burada medfun olmuştur. Şeyh Mustafa kılıcını yere sürerek köye kadar gelmiştir. Şeyh Mustafa’nın ardından sular köye gelmiştir. Sağlığında da suyu getirdiği yere gömülmesini vasiyet etmiştir. Bugün bu alana Şeyh Gözü denilmekte ve her yıl suyun düzenli gelmesi için kurban kesilmektedir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Su gözesinde kurban kesilmediğinde suyun kesildiği defalarca görülmüştür. Bu yüzden su kanalı yöre halkı tarafından her yıl temizlenmekte ve Şeyh Gözünde dualarla kurban kesilmektedir. 

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / www.suluovayenihaber.com (Yılmaz Keten makalesi)

Taylan Köken

Seyyid Necmettin Yahya Türbesi / AMASYA –Suluova –Yolpınar Köyü

Türbenin Yeri: Seyyid Necmettin Yahya Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi Yolpınar Köyü eski mezarlığın içindedir.

Seyyid Necmettin Yahya Türbesi

Seyyid Necmettin Yahya Kimdir: Eski ismi Hakala olan Yolpınar Köyünde 1363 ile 1369 yılları bir zaviye kurar. Zaviyeden günümüzde bir şey kalmamasına rağmen türbesi eski mezarlık içindedir. Seyyid Necmettin Yahya Er-Rufai olarak da anılan büyüğümüzün babası Seyyid Ahmed Kuçek Er-Rufai’dir ve Samsun ilinin Ladik ilçesinde medfundur. Dedesi Şeyh Taceddin Er-Rufai’dir. Kardeşleri ise Şeyh İzzettin, Şeyh İbrahim ve Şeyh Ali’dir.

19. göbekten Hz. Muhammed’in torunu olan Seyyid Necmettin Yahya’nın gerçek mesleği çilingirliktir. Köyün arazisini sulamak için Akdağ’ından su getirmiştir.    

Türbenin Durumu: Türbe yapılan kötü yenilemelere rağmen Selçuklu Dönemi türbelerinden izler taşımaktadır. Türbe içinde bu izler görülmektedir. Türbede mumyalık bölümü ve sanduka bölümünden oluşan iki kat vardır. Türbede iki sanduka bulunmaktadır. Türbenin külahı zamanla yıkılmış ve üzerine kiremitten bir çatı yapılmıştır. Türbe 1976 yılında Anıt olarak tescillenmiştir.  

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / Abdülhalim Durma –Hakala Makalesi / www.kurumsal.kulturturizm.gov.tr

Taylan Köken

Erenler Türbesi / AMASYA –Suluova -Merkez

Türbenin Yeri: Erenler Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi merkezinde Hacı Hayta Mahallesi Erenler mevkiindedir.

Erenler Kimdir: Erenlerin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003.

Taylan Köken

Gökçe Baba Türbesi / AMASYA –Suluova -Merkez

Türbenin Yeri: Gökçe Baba Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi merkezinde Bir Eylül Mahallesindedir.

Gökçe Baba Kimdir: Delil Baba olarak da anılan Gökçe Babanın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003.

Taylan Köken

Alaflı Dede Türbesi / AMASYA –Suluova -Merkez

Türbenin Yeri: Alaflı Dede Türbesi, Amasya İli Suluova İlçesi merkezinde Bir Eylül Mahallesi istasyon üzerindeki mezarlıktadır.

Alaflı Dede Kimdir: Alaflı Dedenin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003.

Taylan Köken

Gani Baba Türbesi / AMASYA –Suluova –Saygılı Köyü

Türbenin Yeri: Gani Baba Türbesi, Amasya İli Suluova ilçesi Saygılı Köyü sınırlarında Tersakan Irmağının yanındadır.

Gani Baba Tabelası

Gani Baba Kimdir: Gani Baba İslamiyeti yaymak için Horasan’dan bölgeye gelmiş ve burada Rumlarla savaşırken şehit düşmüş evliya bir kişi olarak anılmaktadır. Asıl ismi Abdülgani El-Halveti olarak geçmektedir. Amasya’nın ulu evliyalarından kabul edilmektedir. Buraya gelen ziyaretçilerin istekleri kabul gördüğünden, evliyanın Gani adıyla anıldığını düşünmekteyiz.  

Gani Baba Türbesi

Türbenin Durumu: Türbe mermerden üzeri açık basit bir mezardır. Etrafı ise günümüzde mesire ve piknik yeri olarak kullanılmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Gani Baba her türlü hastalık, birçok istek ve dilek için yoğun biçimde ziyaret edilmektedir. Hastalıklar için türbe etrafında dönerek dualar okunur ve yine türbede bulunan geyik boynuzuyla “Efsunlama” yapılarak şifa aranır. Bu yöntemde hasta ağrıyan yerine geyik boynuzu sürülür ve dualar okunur. Bu işlemlerden sonra türbeye adak adanır. Adaklar hastalığın büyüklüğüne göre kurban adağı, türbeye eşya getirme veya mum adağı olabilir. İstek ve dilekler içinse efsunlama haricinde diğer uygulamalar aynen icra edilir.

Menkıbeler: 1-) Ali Yüzbaşı adında Amasya’da görevli bir asker Suluova’ya gidip Gani Baba’yı görmek ister. Suluova’ya giden otobüse oturduğunda yanına yaşlıca bir adam oturur. Ali Yüzbaşı, yaşlı adamla sohbete başlar ve “Suluova’da Gani Baba adında birisi vardır onu nasıl bulabilirim?” diye sorar. Yaşlı adam “Suluova’dan 20-25 dakika uzaklıkta Saygılı Köyü var Gani Baba oradadır” diye cevaplar. Sonra Ali Yüzbaşı’ya sorar “Niçin arıyorsun Gani Baba’yı?” Ali Yüzbaşı Ankara’da oturduğunu, 1 ay kadar önce Gani Baba ile tanıştığını ve gelip kendisini ziyaret etmesini söyler. Yaşlı adam başına sallar ve “Tabi oğul davete icabet etmek gerekir” der. Ali Yüzbaşı Suluova’ya gelince yaşlı adamın adını sorar ve Garip Hafız olduğunu öğrenir.

Ali Yüzbaşı Gani Baba’yı bulur. Bulur bulmasına da kendisini 1 ay önce çağıran zatın yüzyıllar önce burada vefat ettiğini öğrenir. Gözyaşları içinde türbeyi ziyaret eder ve dualarını okur.           

Kaynakça: Abdülhalim Durma –Evliyalar Şehri Amasya -2003 / Rahime Özdoğan –Amasya’da Adak Yerleri İle İlgili Halk Anlatıları -2006 / www.panoramio.com

Taylan Köken