Yunus Emre Türbesi / AKSARAY –Ortaköy –Reşadiye Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Ortaköy İlçesi Sarıkaraman Kasabasının 4km yakınında bulunan ziyaret tepesinde türbesi vardır. Türbenin yeri bugün Reşadiye köyü sınırlarındadır.

Yunus Emre Türbesi

Yunus Emre Türbesi

Yunus Emre Kimdir: Anadolu’nun ve Türklerin en önemli tasavvuf ulularından olan Yunus Emre’nin bir çok kasabamızda mezarı ve makamı bulunmaktadır.

Aksaray’daki Yunus Emre türbesinden hemen hemen hiçbir araştırmacı hiç bahsetmemiştir. Oysa Hacı Bektaş-ı Veli Velayetnamesinde anılan Yunus Emre menakıbında doğum yeri olarak geçen Sivrihisar Sarıköy yalnız Eskişehir’de yoktur. Aksaray’da da Sivrihisar ve onun kuzeyinde Sarıköy bugünkü adıyla Sarıkaman Köyü (Kasabası) yer almaktadır.

Türbede yatan şahsın kemikleri toplanmış ve yapılan incelemelerde bu şahısta Çömelme Hastalığı tespit edilmiştir.  

Yunus Emre Türbesi

Yunus Emre Türbesi

Türbenin Durumu: Türbe bugün yenilenmiştir. Eski türbenin önü açık 12m2 civarındadır. Bu türbe yıkılmış ve günümüzdeki türbe yapılmıştır. Türbeye yakın yerde Çile Damı denilen Yunus Emre Çilehanesi bulunmaktadır.

Çilehane

Çilehane

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası ve değişik dilekler için yoğun olarak ziyaret edilmektedir. Eskiden türbe yanında bulunan çitlenbik ağacına çaput bağlanırmış. Türbe yağmur duası için de ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Türbeyi ziyarete gelenlere veya çevrede çalışanlara Yunus Emre isim vererek bir çok örnekte görünmüştür.

Kaynakça: Yrd.DoçDr. Doğan Kaya –Yunus Emre’nin Aksaray Ortaköy’deki Mezarı Üzerine Düşünceler

Taylan Köken

Taptuk Emre Türbesi / AKSARAY –Merkez –Taptık Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Taptık Köyünde türbesi vardır.

Taptuk Emre Türbesi

Taptuk Emre Türbesi

Taptuk Emre Kimdir: Anadolu’nun ve Türklerin en önemli tasavvuf ulularından olan Yunus Emre’nin hocasıdır. Hacı Bektaş-ı Veli kapısına gelen Yunus Emre’yi ona yönlendirir. Velayetnamede adı çok az geçmektedir. Horasan erenidir. 1210-1215 yıllarında doğduğu sanılmaktadır.   

Yurdumuzun bir çok yerinde Yunus Emre mezarı gibi Taptuk Emre türbesi de bulunmaktadır. İsmail Hakkı Konyalı’nın önemli eseri Aksaray Tarihinde burada yatan şahsın Derviş Tapduk veya Saltukzade Derviş Tapduk olduğunu söylemektedir. 

Türbenin Durumu: Türbe Taptık Köyündeki caminin minberinin karşısında yatmaktadır. Cami girişinde çapı 2,5mt olan üstü düz taş Tapduk Emre’nin müritleriyle beraber yemek yediği Yemek Taşıdır. Burada ayrıca şifa dağıtan Tapduk Emre’nin ağaçtan yapılma Şifa Tokmağı da bulunmaktadır. Türbenin üstü açıktır ve mezar pencereli yüksek bir duvarla çevrilmiştir.  

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası ve değişik dilekler için yoğun olarak ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Yrd.DoçDr. Doğan Kaya –Yunus Emre’nin Aksaray Ortaköy’deki Mezarı Üzerine Düşünceler / www.panoramio.com

Taylan Köken

Koçpınar Türbesi / AKSARAY –Merkez –Koçpınar Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesine bağlı Koçpınar Köyü Yassıviran mevkiinde bulunan tarihi mezarlığın içinde türbesi vardır.

Koçpınar Türbesi

Koçpınar Kimdir: Mezarlığın içinde bulunan türbede iki mezar bulunmaktadır. Bu türbede kimlerin medfun olduğu bilinmemektedir.

Koçpınar Türbesinin İçi

Koçpınar Türbesinin İçi

Türbenin Durumu: Türbenin yöresel taşlardan inşa edilmiştir. Özensizdir. Üstü kapalıdır. Türbede iki kişinin mezarı vardır.  

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası için ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.kocpinarkoyu.com

Taylan Köken

Turhasan Türbesi / AKSARAY –Aksaray –Taşpınar Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Taşpınar Kasabasında türbesi vardır.

Turhasan Kimdir: Durhasan olarak da bilinen veli Hasan Dağına ismini veren zattır.

Türbenin Durumu: Türbe kısmen ayakta kalsa da cami ve zaviye bir hayli harap durumdadır. Yapı Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetine aittir ve bu yapımız da restorasyonunu beklemektedir.  

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir. Özellikle Hıdrellez zamanında çevre köylülerin yoğun katılımıyla türbe etrafında dualar okunmakta ve yemekler yenmektedir.

Kaynakça: Aksaray Kültür Envanteri-2009

Taylan Köken

Feriştah Hatun Türbesi / AKSARAY –Merkez –Şifahane Mahallesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli merkezinde bulunan Şifahane Mahallesinde türbesi vardır.

Feriştah Hatun Kimdir: Feriştah Hatun’un kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.  

Türbenin Durumu: Türbe Aksaray taşından inşa edilmiştir. Kare planlıdır. Çokgen kenarlı ve kurşun kaplamalı bir kubbesi vardır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Aksaray Kültür Envanteri-2009

Taylan Köken

Seyit Battal Gazi Türbesi / AKSARAY –Aksaray –Kalebalta Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Kalebalta Köyünde bulunan kalenin mezarlığında türbesi vardır.

Seyit Battal Gazi Kimdir: Seyit Battal Gazi kolonizatör dervişlerin Anadolu’daki en önemli temsilcilerindendir biridir. İsmail Hakkı Konyalı ise Aksaray Tarihi isimli kitabında bu şahsın kale dizdarı olan bir komutan olabileceğini belirtmiştir.

Türbenin Durumu: Türbe kesme taştan kare planlı olarak inşa edilmiştir. Türbe çatısı düz ahşap örtüden imal edilmiştir.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Aksaray Kültür Envanteri-2009

Taylan Köken

Emir Gazi Türbesi / AKSARAY –Güzelyurt –Gaziemir Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Güzelyurt İlçesi Gaziemir Köyünde türbesi vardır.

Emir Gazi Kimdir: Emir Gazi Danişmentoğullarından olduğu sanılmaktadır. Köye ismini veren Emir Gazi’dir.  

Türbenin Durumu: Türbe kare planlı ve kesme taştan imal edilmiştir. Türbe günümüzde yıkık durumdadır. Türbede sanduka ve mezar taşları bulunmamaktadır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Aksaray Kültür Envanteri-2009

Taylan Köken

Şeyh Tur Hasan Türbesi / AKSARAY –Aksaray –Sağlık Beldesi-Akhisar Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Sağlık Beldesi ile Akhisar Köyü arasında türbesi vardır.

Şeyh Tur Hasan Kimdir: Kanuni Sultan Süleyman ile eşi Hürrem Sultan’ın mahzarına sahip olmuş, kurmuş olduğu zaviyede değişik hizmetler ve yardımlar yapmış bir kişidir.

Türbenin Durumu: Zaviye günümüzde yoktur. Türbe ve cami bakımsız olsa da ayaktadır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.erdogankaya.tr.gg

Taylan Köken

Pir Koca Yatırı / AKSARAY –Ortaköy –Pirli Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Ortaköy İlçesi Pirli köyü mezarlığında türbesi vardır.

Pir Koca Kimdir: Hacı Bektaş-ı Veli müritlerinden biri olan Pir Koca dinlenmek için bu köyde mola verir ve köyü beğenerek buraya yerleşir. Pirli Köyü Bektaşi tarikatındandır. Pir Koca’nın Cem Sultan ve II. Beyazıt’ın taht mücadelesinde Cem Sultan tarafında yer aldığı söylenmektedir.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Pir Koca’nın mezarında sürekli olarak bir mum yanarmış. Köye gelen bir Rum’un ardından bir daha mum yanmamış.  

Kaynakça: www.wikipedia.org / Yrd.Doç.Dr. Doğan Kaya –Ortaköy ve Çevre Folkloru Araştırması

Taylan Köken

Kartuluk Dağı Ziyareti / AKSARAY –Ortaköy –Namlıkışla Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Ortaköy İlçesi Namlıkışla köyü yakınında bulunan Kartuluk Dağının en yüksek yerinde Dede olarak anılan ziyaret vardır.

Ziyaret Kimdir: Kartuluk Dağında kimin medfun bulunduğu bilinmemektedir. Bu yatır Türklerin dağ inancı kültüne göre ziyaret edilmektedir.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından çocuğunun yaşamasını isteyenler ve malının çoğalmasını isteyenler tarafından ziyaret edilmektedir. Ziyarete gidenler türbe başında üç Fatiha okur, dileklerini dilerler ve yanında götürdükleri hediyeleri türbede bırakırlar.  

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Doğan Kaya –Ortaköy ve Çevre Folkloru Araştırması

Taylan Köken

İshak Dede Türbesi / AKSARAY –Ortaköy –Hıdırlı-Yıldırımlar Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Ortaköy İlçesi Hıdırlık Köyü ile Yıldırımlar Köyü arasında türbesi vardır.

İshak Dede Kimdir: İshak Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe yerel taşlardan inşa edilmiştir. Kubbesi bulunan türbede herhangi bir yazıtın olup olmadığını bilmiyoruz.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.yildirimlarkoyu.somee.com

Taylan Köken

Baydı Sultan Türbesi / AKSARAY –Güzelyurt –Ihlara Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Güzelyurt İlçesi Ihlara Beldesi girişinde türbesi vardır.

Baydı Sultan Kimdir: Baydı Sultan’ın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbe 6x3,5mt ölçülerinde kesme taştan inşa edilmiştir. Sonra özensiz biçimde betonarmeyle yenilenmiştir.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler ve hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.nebula.somee.com

Taylan Köken

Ana Sultan Türbesi / AKSARAY –Aksaray –Gözlükuyu Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray İlçesi Gözlükuyu Köyüne 4km mesafede bir tepenin üzerinde türbesi vardır.

Ana Sultan Kimdir: Ana Sultan’ın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Zaviye, cami ve türbe harap durumdadır. Define avcıları tarafından da tahrip edilmiştir.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından değişik dilekler için ender olarak ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.nebula.somee.com

Taylan Köken

Derviş Bey Türbesi / AKSARAY –Güzelyurt –Selime Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Güzelyurt ilçesi Selime Beldesinde mezarlık içinde türbesi vardır.

Derviş Bey Kimdir: Selime veya Hamza Bey Camisi olarak anılan ve kitabesinde 1524-1525 yıllarında yapıldığını bildiğimiz caminin banisi Hamza Bey’dir. Hamza Bey aynı zamanda 1528-1529 yıllarında Bimarhane Mahallesi’nde bir de okul yaptırmıştır. Derviş Bey işte bu hayırsever Hamza Bey’in kardeşidir. Bu kardeşler İmam Gazali soyundandır.

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır ve Selime Sultan kümbetinin yanındadır.

Ziyaret Nedeni: Bu türbe hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr.Ali Boran-Zekai Erdal –Aksaray’da Üç Cami.

Taylan Köken

Genç Osman Türbesi / AKSARAY –Aksaray İlçesi- Gençosman Köyü

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray ilçesi Gençosman Köyünün merkezinde türbesi vardır.

Genç Osman Türbesi

Genç Osman Kimdir: Bağdat Fatihi namıyla anılmaktadır ve 17 yaşında IV. Murat’ın Bağdat Seferinde şehit olmuştur. 1621 yılında Dorikini Köyünde doğmuştur. 1638 yılında Aksaray’a gelen IV. Murat sefer için asker toplar ve yiğit Osman yaşı tutmadığı alınmaz ama o hiç düşünmeden arkadan gizlice gelip orduya katılır. Bağdat Kalesi düşerken en önde çarpışmış ve sancağı gönlere dikmiştir. Sancağı dikerken aldığı yaralarla orada şehit düşmüştür.    

Türbenin Durumu: Türbe yapılan düzenlemeler özgünlüğünü kaybetmiştir. Üzeri betonarme çatıyla kapalıdır. Baş ve ayak taşı yoktur.

Ziyaret Nedeni: Bu türbeyi yöre halkı özellikle hayır duası için ziyaret etmektedir.

Menkıbeler: 1-) Genç Osman gizlice Bağdat Seferine çıkan orduya katılır. IV. Murat orduyu teftiş ederken Osman’ı görür ve senin yaşın tutmuyor, nasıl geldin buraya diyerek sual eder. Genç Osman sesini çıkarmaz. IV. Murat “Daha bıyığın bile terlememiş, biz bıyığında tarak durmayanı orduya almayız” der. “Sen git ananın koynuna” diyince, Genç Osman padişahtan tarağı alıp üst dudağına şiddetlice bastırır ve tarağı kanlar içinde dudağına batırır. Sonra padişahına seslenir: “Şimdi benim bıyığımda da tarak duruyor, orduya katılabilir miyim?” der. IV. Murat bu durumdan çok hislenir ve onu öncü gazilere serdar yapar.     

Kaynakça: Boran Elkıran –Gençosman Köyü Rehber Öğretmeni / www.wowturkey.com

Taylan Köken

Selime Sultan Türbesi / AKSARAY –Güzelyurt –Selime Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Güzelyurt ilçesi Selime Beldesinde mezarlık içinde türbesi vardır.

Selime Sultan Kümbeti

Selime Sultan Kimdir: Selime Sultan türbesinde Aksaray Beyi Ali Paşa, kardeşi Ahi Ahmet ve yakınları medfundur.

Selime Sultan Kümbeti

Selime Sultan Kümbeti

Türbenin Durumu: Türbe Selçuklu devrinden kalma 13.yüzyıl yapısıdır. Sekizgen köşeli olan kümbet, taş ve tuğladan imal edilmiştir. Kitabesi günümüze kadar ulaşmamıştır.

Ziyaret Nedeni: Bu türbe hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Türbede medfun bulunan Ali Paşa ve efradının başlarının savaş zamanı türbeden ayrıldığı ve savaştan sonra türbeye geri döndüğüne inanılmaktadır.

Kaynakça: www.guzelyurt-belediyesi.com / www.aksaray.gov.tr / Yaşar Kalafat –Anadolu’da Ulu Kadın Kişiler ve Halk İnançları

Taylan Köken

Kara Abdal Türbesi-II / AKSARAY –Gülağaç –Gülpınar Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli merkezinde Gülağaç İlçesi Gülpınar Kasabası mezarlığında türbesi vardır.

Kara Abdal Kimdir: Kara Abdal Turasan Bey’in halifesi olarak bilinmektedir. Bu zaviyede eğitim görenlerin ihtiyaçları Sultan III. Murad döneminden kalan defterlerde ayrıntıları ile belirtilmiştir.

Türbenin Durumu: Türbenin kubbesi çöküktür, zaviye ve cami yıkılmıştır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası ve değişik dilekler için ziyaret edilmektedir.

Kaynakça: www.gulpinar.bel.tr / www.nebula.somee.com

Taylan Köken

Bekar Sultan Türbesi / AKSARAY –Gülağaç –Bekarlar Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Gülağaç ilçesi Bekarlar Kasabasında türbesi vardır.

Bekar Sultan Kümbeti Eski Hali

Bekar Sultan Kümbeti Yeni Hali

Bekar Sultan Kimdir: Danışmend Gazi’nin amcası Hasan Bay’in oğlu Turasan Bey türbede medfundur. Kümbet Bekar Sultan Türbesi olarak da anılmaktadır.

Türbe kitabesinde kimin yattığı bilinmemesine rağmen yörede Turasan Türbesi olarak da anılmaktadır.

Kümbetten Ayrıntı

Kümbetten Ayrıntı

Türbenin Durumu: Türbe Kümbet Türbesi, Kümbet şeklinde de anılmaktadır. İsmail Hakkı Konyalı hocamız bu türbe için “Altın muhafaza içinde saklanacak kadar kıymetlidir” demektedir. Selçuklu tarzında sekizgen inşa edilen kümbet defineciler tarafından talan edilmiştir. Türbede Turasan Bey’in dışında başka şahısların da mezarları bulunmaktadır. 

Türbe Vakıflar Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.

Kaynakça: www.wowturkey.com (Sayın Fikri Aktan’a doyurucu bilgileri için teşekkür ederim.) / www.gulpinar.bel.tr

Taylan Köken

Gül Dede Türbesi / AKSARAY –Aksaray İlçesi- Altınkaya Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray ilçesi Altınkaya Kasabasına yakın konumda bir tepe üzerinde türbesi vardır.

Gül Dede Kimdir: Gül Dede velinin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Bu türbeyi özellikle erkek çocuğu olmayan kadınlar ziyaret etmektedir. Erkek çocuğu olanlar ismini Gül Dede olarak koymaktadırlar. Çocuğu olanlar yedi yıl boyunca türbede kurban keserler.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Selçuk Peker –Türk Ad Verme Geleneği Çerçevesinde Aksaray’dan Bir İsim: Çapan

Taylan Köken

Ömer Dede Türbesi / AKSARAY –Aksaray İlçesi- Altınkaya Beldesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli Aksaray ilçesi Altınkaya Kasabasının mezarlığında türbesi vardır.

Ömer Dede Kimdir: Omar Dede olarak da anılan velinin kim olduğu bilinmemektedir.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Bu türbeyi özellikle erkek çocuğu olmayan kadınlar ziyaret etmektedir. Erkek çocuğu olanlar ismini Omar veya Ömer Dede olarak koymaktadırlar.

Kaynakça: Yrd.Doç.Dr. Selçuk Peker –Türk Ad Verme Geleneği Çerçevesinde Aksaray’dan Bir İsim: Çapan

Taylan Köken