Bünyamin Ayaşi Türbesi / ANKARA / AYAŞ / Derviş İmam Mahallesi

Türbenin Yeri: Bünyamin Ayaşi Türbesi, Ankara İli Ayaş İlçesi Derviş İmam Mahallesi, Bünyamin Sokakta bulunan Bünyamin Camisinin bahçesindedir.

Bünyamin Ayaşi Türbesi

Bünyamin Ayaşi Kimdir: Bünyamin Ayaşi Hazretleri, Bayramiye Tarikatının Melamiye kolunun temsilcisidir. Bursa’da medfun Somuncu Baba’nın öğrencisi Ömer Dede’dir. Ömer Dede’nin de öğrencisi Bünyamin Ayaşi’dir. Doğumu bilinmiyor, 16.yüzyılda Ayaş’da yaşayıp burada vefat etmiştir. Başka bazı kaynaklarda ise Hacı Bayram-ı Veli’den el almış, onun halifelerinden biri olarak anılmaktadır.  

 

Türbenin İçi

Türbenin Durumu: Türbe Bünyamin Camisinin bahçesinde, kare planlı, yığma taştan, duvarları sıvalı, çatısı eski kiremitle kaplıdır. İçinde Ayaşi Hazretleri dahil dört sanduka bulunmaktadır.

Ziyaret Nedeni: Türbe hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Bünyamin Ayaşi bir takım yakıştırmalar yüzünden ötürü Kütahya Kalesi’ne hapsedilir. Kanuni Sultan Süleyman Rodos’u muhasara altına almış, ama Rodos düşmek bilmiyor. Kalan hikayeyi Sevin Şentürk’den buraya olduğu gibi aktaralım:

“Güçlü Türk donanmaları Çoban Mustafa Paşa ve Kurtoğlu Muslihiddin Reis’in gayretlerine rağmen bir türlü ele geçmiyordur. Ada halkı, yaklaşık beş, bir rivayete göre yedi aydır direniş içindedir. ‘Muhteşem Süleyman’ bu durumdan gayri memnundur. Bu sırada padişahın çuhadarı, Ayaşî’nin yakın dostu Sarı Abdullah Efendi, huzura çıkar ve “Sultanım Hacı Bayram-ı Veli tarikatından Bünyamin Ayaşî, bunca zaman Kütahya kalesinde mahpustur, kuvvetli kanaatim budur ki Rodos’un İslam askerlerine şimdiye kadar mukavemet ederek fethedilmemesinin sebebi Bünyamin Ayaşî’nin mazlumen hapsolunmasıdır.” der. Padişah derhal ferman buyurur ve Hazret, tutulduğu yerden çıkarılarak, hürriyetine kavuşturulur. Aralık 1522 senesinde de 20 bin Türk askerinin şehit düştüğü Rodos fethedilir. Tekrar Ayaş’a dönen Hazret, bildiklerini anlatmaya kaldığı yerden devam eder.”

Kaynakça: www.yenibahardergisi.com (Sevim Şentürk) / www.envanter.org.tr

Taylan Köken

Yusuf Hakiki Baba Türbesi / AKSARAY –Merkez –Şeyh Hamid Mahallesi

Türbenin Yeri: Aksaray İli merkezinde bulunan Şeyh Hamid Mahallesi, Güzel Baba Sokakta türbesi vardır.

Yusuf Hakiki Baba Kimdir: Şeyh Hamid-i Veli yani Somuncu Baba’nın oğludur. Güzel Baba olarak da anılmaktadır. 1486 yılında vefat etmiştir. Babası tarafından yetiştirilen Yusuf Hakiki Baba Konya ve Aksaray medreselerinde de okumuştur. Aksaray’da bulunan hankâhında şeyhlik yapmıştır. Eserleri Hakikiname, Muhabbetname, Metali-ül-İman ve Şerh-i Hadis-i Erba’in dir.

Türbenin Durumu: Türbe, mescit ve külliye Malik Mahmud Gazi tarafından yöresel kesme taştan yapılmıştır. 1935 yılına kadar mescit ibadete açıkmış, fakat bu yılda gelen sel büyük zarar verdiğinden kendi haline bırakılmış. Bu mescidi ve türbeyi Sayın Şahin Başer restore ederek 1990 yılında tekrar ibadete açılmasını sağlamıştır.

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından hayır duası için ziyaret edilir.

Kaynakça: Şahin Başer –Aksaray’da Metfun Bulunan Zatların Kabri Şerifleri ve Türbeleri –Kendi Basımı -1995 / Evliyalar Ansiklopedisi Cilt:12 –Türkiye Gazetesi -1993.

Taylan Köken

Şeyh Hamid-i Veli Türbesi / AKSARAY –Merkez –Ervah Mezarlığı

Türbenin Yeri: Aksaray İli merkezinde bulunan Ervah Mezarlığında Orta Mahallinde türbesi vardır.

Şeyh Hamid-i Veli Türbesi (Eski Hali) 

Şeyh Hamid-i Veli Kimdir: Somuncu Baba olarak da bilinen alimlerin büyüklerinden ve ulularındandır. Ayrıca Hidayet Güneşi Mehdi Velayet Aruf-i Billah Kutb-ul Evliya sıfatlarına sahiptir. Hacı Bayram-ı Veli’nin hocasıdır. Babası Türkistan’dan Kayseri’ye göçmüş olan Şeyh Musa-i Şemseddin’dir. 1349 yılında Kayseri’nin Akçakaya Köyünde doğmuş, 1412 yılında Aksaray’da vefat etmiştir. Ömrünün son dönemini Aksaray’da geçirdiği için Hamideddin-i Aksarayi olarak da anılmaktadır. Bursa’da ikamet ederken, fırınında pişirdiği ekmekleri “somunlar müminler” diye seslenerek sattığından Somuncu Baba olarak anılmaktadır. Seyyid olup, aile silsilesi Hz.Muhammed’e kadar ulaşmaktadır.

İlk eğitimini babasından almıştır. Babasının vefatından sonra Şam’a gitmiş, burada Bayazıd-i Bestami hazretlerini yanında bulunmuş sohbetlerine katılmıştır. Ardından Tebriz yakınlarındaki Hoy kasabasına, Hâce Alaeddin-i Erdebili hazretlerinin yanına gider. Burada ilim görüşlerini çoğaltıp, tasavvuf yolunda ileri derecelere varmıştır. Erdebili yanından ayrılarak Kayseri’ye döner ve burada ilmini yaymaya başlar.

Şeyh Hamid-i Veli Türbesi 

Türbenin Durumu: Türbenin üzeri açıktır. Yanında mescit, çilehane ve itikafhane bulunmaktadır. Eski durumundan bugünkü durumuna, kaynakçada belirttiğimiz ve kitabından bolca yararlanacağımız Sayın Şahin Başer’in katkılarıyla gelmiştir.

Şeyh Hamid-i Veli Türbesi

Ziyaret Nedeni: Halk tarafından önemli günlerde hayır duası için ziyaret edilir. Ayrıca yine özel günlerde Şeyh Hamid-i Veli Mescidinde bulunan Sakal-ı Şerif ziyaret edilmektedir.    

Menkıbeler: 1-) Somunca Baba her zaman yaptığı gibi ekmekleri fırına sürmüş ve pişmelerini beklemektedir. Yanına Emir Sultan gelir. Selamlaşırlar ve Emir Sultan fırında pişirmesi için yanında getirmiş olduğu yemek çömleğini Somuncu Baba’ya verir. Fakat Somuncu Baba bir türlü yemeği fırından içeri sokamaz ve Emir Sultan’a “Galiba fırına sen koyacaksın” der. Emir Sultan fırının kapağını açar içeride hiç ateş olmadığını görür, ama yemeği fırına koyup kapağını kapatır. Yemek ateşi olmayan fırında kısa sürede pişince Emir Sultan Somuncu Baba’nın keramet sahibi büyük bir veli olduğunu anlar.  

2-) Somuncu Baba Bursa’da Yıldırım Beyazıt döneminde yapılan Ulu Cami inşaatında hiçbir ücret talep etmeden ekmek dağıtırmış. Caminin açılış hutbesini Somuncu Baba vermiştir. Cemaat Cuma namazından sonra elini öpmek isteyince Ulu Cami’nin üç kapısında birden görünerek elini öptürmüştür. Bu kerametin dolayı halkın ilgisi artınca Aksaray’a göçmüştür.

Kaynakça: Şahin Başer –Aksaray’da Metfun Bulunan Zatların Kabri Şerifleri ve Türbeleri –Kendi Basımı -1995 / Evliyalar Ansiklopedisi Cilt:11 –Türkiye Gazetesi -1993.

Taylan Köken