30 Kasım 2014 Pazar

Garip Dede Türbesi / ANKARA / KAZAN / Fethiye Mahallesi

Türbenin Yeri: Garip Dede Türbesi, Ankara İli Kazan İlçesi Fethiye (Köyü) Mahallesinin girişindedir.

Garip Dede Kimdir: Garip Dedenin kim olduğu konusunda doyurucu bir bilgi yoktur. 1700 yıllarında geçen bir olayla anılmaktadır: Köylüler köy odasında akşam vakti toplanıp sohbet ederlerken, içeri ak sakallı bir ihtiyar girer. Selam verdikten sonra “İki yol arasında bir garip ölmüş” der ve dışarı çıkar. Köylüler köyün çıkışındaki bu alana varınca ihtiyarın cesediyle karşılaşırlar. Oraya defnedilir ve adı Garip Dede olarak konulur.

Türbenin Durumu: Türbe üstü açık bir mezar şeklindedir.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle sıtma ve karın ağrısından muzdarip olanlar tarafından ziyaret edilir. Mum adağı ve Fatiha okunmaktadır.
       

Taylan Köken 

29 Kasım 2014 Cumartesi

Hüllem Dede Türbesi / ANKARA / KAZAN / Günbaşı Mahallesi

Türbenin Yeri: Hüllem Dede Türbesi, Ankara İli Kazan İlçesi Günbaşı (Köyü) Mahallesindedir.

Hüllem Dede Kimdir: Hüllem Dedenin kim olduğu konusunda bir bilgi yoktur. Hüllem Dede’yi değerli araştırmacı Abdülkerim Erdoğan’dan öğreniyoruz.
Hüllem’in anlamını aradığımızda şu bilgilere ulaştık.
Hülle: İslami Kanunlara göre kocasından üç kez boşanan kadının tekrar kocasıyla evlenebilmesi için bir geceliğine yapmış olduğu evliliğe verilen addır.
Abartmalı konuşmayı anlatır.
Sazdan yapılan kulübe.
Tandır bacası.
Hüllembe: Kandilin fitil geçirilen başlığı.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle başı ağrıyan hastalar tarafından ziyaret edilmektedir. Burada ilginç bir uygulama yapılmaktadır. Türbede bulunan sarık hastanın başına konulur, dualar okunur ve son olarak hastanın yanında getirdiği bir iğne sarığa saplanır.
Ayrıca köyde bir kişi her gece saat 22.15’de türbeye giderek buradaki lambayı yakmaktadır. Kıbrıs Barış Harekatında türbeye lambayı yakmak için gelen kişinin türbeden askerlerin çıktığını görmüştür.
       
Kaynakça: www.ankarasevdam.net / www.nedirnedemek.com / Derleme Sözlüğü -1993

Taylan Köken 

28 Kasım 2014 Cuma

Kalecik Türbeleri / ANKARA / KALECİK / Merkez

Kalecik Türbeleri: 1907 tarihli Salnamelere göre Ankara Kalecik Kazasında bulunan tarihi eserler bölümünde bazı türbelerin isimleri bulunmaktadır. Bu türbeler şöyledir.

Baba Nehhas-ı Ankaravi Türbesi: Yeri günümüzde kesin olarak bilinmiyor. Fakat birçok kaynakta adı zikredilen bu tasavvuf ehlinin anılmasında fayda gördük.
Değerli Ankara araştırmacısı Abdülkerim Erdoğan’ın “Ankara Evliyaları ve Ziyaret Yerleri” Listesinde “Baba Nahhas Ankaravi/Bedreddin Efendi” olarak anılıyor ve Kalecik Merkezinde medfun olduğu işaret ediliyor.
Önce Nehhas/Nahhas’ın “Bakırcı” demek olduğunu belirtip, Baba Nehhas’ın Hacı Bayram-ı Veli Hazretlerinin talebelerinden birisidir. Tasavvuf Ehlidir. Başka bir kaynakta Baba Demur yani Demir Baba denilmektedir. Kalecik’in Elmadağ Kayadibi Köyü tarafına düşen yamaçta Demir Baba yatırının mezarı vardır. Üstü açık ve oldukça uzun (4-5mt) bir mezardır. Yöre halkı tarafından Demir Baba’nın Hacı Bayram’ın önemli bir talebesi olduğu, demir ve diğer madenleri ısıtarak işleyen, çok çalışkan bir madenci olduğu söylenmektedir.

Şeyh Davut Türbesi: Günümüzdeki Davut Dede Türbesi olmalı. Ayrı bir madde olarak andık.     

İlmi Şeyh Türbesi: Türbenin yeri ve kime ait olduğunu bilemiyoruz.

Mahmut Çelebi Türbesi: Türbenin yeri ve kime ait olduğunu bilemiyoruz.

Balı Şeyh Türbesi: Türbenin yeri ve kime ait olduğunu bilemiyoruz.

Koçu Baba Türbesi: Türbenin yeri ve kime ait olduğunu bilemiyoruz.

Balım Gazi Türbesi: Türbe eski Çöte Köyünde gözükmektedir. Günümüzde köyün adı Yeniçöte Köyüdür. Eğer köy taşınmış ise türbe eski köyde kalmış olabilir.
       
Kaynakça: Asuman Koçak –Salnamelere Göre Ankara Vilayeti (1871-1907)-2013 / www.ankarasevdam.net / www.antoloji.com ( Sayın Mustafa Ceylan’a Baba Nahhas hakkındaki değerli bilgileri için teşekkür ederim)

Taylan Köken 

27 Kasım 2014 Perşembe

Yeşilöz Yatırı / ANKARA / KALECİK / Yeşilöz Köyü

Yatırın Yeri: Yeşilöz Yatırı, Ankara İli Kalecik İlçesi Yeşilöz Köyüde Koyunbaba Köyü yolundadır.

Yeşilöz Yatırı Kimdir: Yeşilöz Yatırı Horasan’dan bölgeye gelmiş bir eren kişi olarak kabul edilmektedir. Hakkında başka bir bilgi yoktur.   

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Yatırı özellikle çocuğu olmayan kadınlar ziyaret etmektedir. Başka dilekler için de yatır ziyaret edilir. Türbe ve etrafındaki çalılara çaput bağlanmakta, dua okunmaktadır.  
       
Kaynakça: www.kalecik.com.tr  

Taylan Köken 

26 Kasım 2014 Çarşamba

Koyun Baba Türbesi / ANKARA / KALECİK / Koyunbaba Köyü

Türbenin Yeri: Koyun Baba Türbesi, Ankara İli Kalecik İlçesi Koyunbaba Köyü yakınında bulunan mezarlık içindedir. 
Koyun Baba Türbesi
Koyun Baba Kimdir: Koyun Baba, Koyunbaba köyüne adını vermiş ermiş bir kişidir. Burada çobanlık yaparak geçimini sağlamıştır. Dürüstlükleri ve doğruluklarıyla biline üç kardeştirler. Bunlardan biri Çorum Osmancık’ta, diğeri ise Ankara “Koyun Pazarı”nda ayakkabıcılık yapmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe daha önceleri bir mezar şeklindeyken, 1976 yılında dikdörtgen planlı betonarmeden basit bir türbe olarak inşa edilir. Bu türbe de 2006 yılında tekrar yenilenir.

Ziyaret Nedeni: Türbe özellikle çocuğu olmayan kadınlar tarafından ziyaret edilir. Çocuk olduğunda erkek olursa Seyyit Ahmet, kız olursa Satı adı verilmektedir. Bu uygulamaya “Çocuğu Satmak” denir ve adak olarak kurban kesilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Koyun Baba hakkında anlatılan bir söylence ise Anadolu’da benzerlerini işittiğimiz bir menkıbedir.
Koyun Baba kardeşini ziyaret için Ankara’ya gider ve yanında mendiline koyduğu taze sağılmış sütü hediye olarak götürür. Ayakkabıcı olan abisinin dükkanına geçer, hediyesini askıya koyar ve muhabbete başlar. O sırada dükkana bir bayan girer, Koyun Baba’nın gözü bayana takılınca askıdaki mendilden süt akmaya başlar. Abisi durumu hemen anlar ve kardeşine şöyle seslenir. “Kardeşim, köyde dağın başında ermişlik kolaydır, asıl bunu şehirde yapmak zordur” deyince Koyun Baba çok utanır ve tövbe edince mendildeki sütün akması durur. Hemen köyüne döner ve koyunlarının başına geçer…  
       
Kaynakça: www.kalecik.com.tr

Taylan Köken

24 Kasım 2014 Pazartesi

İğdeli Dede Türbesi / ANKARA / KALECİK / Karahüyük Köyü

Türbenin Yeri: İğdeli Dede Türbesi, Ankara İli Kalecik İlçesi Karahüyük Köyü yakında bulunan Dede Kırağı Tepesindedir.

İğdeli Dede Kimdir: İğdeli Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe köy halkı tarafından ziyaret edilmekte ve kurban adağı kesilmektedir.
       
Kaynakça: www.kalecik.com.tr

Taylan Köken 

22 Kasım 2014 Cumartesi

Gümüşpınar Yatırı / ANKARA / KALECİK / Gümüşpınar Köyü

Yatırın Yeri: Gümüşpınar Yatırı, Ankara İli Kalecik İlçesi Gümüşpınar Köyünün mezarlığındadır.

Gümüşpınar Kimdir: Yatırın kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Ziyaret Nedeni: Türbe köy halkı tarafından ziyaret edilmekte ve kurban adağı kesilmektedir.
       
Kaynakça: www.kalecik.com.tr

Taylan Köken