Battal Gazi (Güzeloğlan) Yatırı / ADIYAMAN –Tut –Enişdere Köyü

Battal Gazi Yatırının Yeri: Adıyaman İli Tut İlçesi Enişdere Köyünün yakındaki Evren Tepe üzerinde türbesi vardır.

Battal Gazi Kimdir: Bu türbede kimin yattığı bilinmiyor. Alevi-Bektaşi zümresi bu türbede yatana Battal Gazi veya Evren Dede derken, Sünni zümresi Battal Gazi veya Güzel Oğlan ziyareti demektedir.   

Türbenin Durumu: Türbe tepenin en üst noktasında etrafı taşlarla çevrilmiş, Türklerin dağ kült inancına uygun bir yapıdadır.  

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için özellikle Cuma günleri türbe ziyaret edilmektedir. Evren Dede ziyarette muhakkak yağmur yağdırır, türbeye genellikle Yel (Romatizma) hastaları ve felçli hastalar getirilir. Türbede uyutulan hastalar felçten kurtuldukları görülmüştür. Adak olarak kurban adanmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Battal Gazi Malatya’dan babasının intikamını almak için yöreye gelir ve bir çeşmenin başında uyur. Çeşme dile gelir ve “Ne güzel oğlanmış” der. O günden beri Battal Gazi’nin adı Güzel Oğlan olarak kalmış.

2-) Bölgeye gelen Battal Gazi Enişdere köyünde bulunan kalede kalan 12 keşişin kellesini alır. Rumlar keşişlerin intikamını almak için Malatya üzerine yürür ve Battal Gazi savaşırlar Battal Gazi çarpışır ve yaralanır, bugün medfun olduğu alana gelerek burada vefat eder.   

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Hüseyin Gazi Yatırı / ADIYAMAN –Tut –Enişdere Köyü

Hüseyin Gazi Yatırının Yeri: Adıyaman İli Tut İlçesi Enişdere Köyünün yakındaki Kızıl Tepe üzerinde türbesi vardır.

Hüseyin Gazi Kimdir: Hüseyin Gazi, Battal Gazi’nin babasıdır. Battal Gazi daha küçük bir oğlanken babası burada Enişderelilerle savaşmış ve burada şehit düşmüştür. Bir tepe üzerinde Battal Gazi, karşı tepede de babası Hüseyin Gazi türbeleri bulunmaktadır.

Türbenin Durumu: Türbe tepenin en üst noktasında etrafı taşlarla çevrilmiş, Türklerin dağ kült inancına uygun bir yapıdadır.  

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için türbe ziyaret edilmektedir. Adak olarak kurban adanmaktadır.

Menkıbeler: 1-) Kızıltepe’den yaz aylarında Perşembe geceleri bebe ağlaması sesleri gelirmiş. 

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Şeyh Ali Baba Türbesi / ADIYAMAN –Tut –Merkez

Şeyh Ali Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Tut İlçesi merkezinde Fatih İlkokulunun karşısında türbesi vardır.

Şeyh Ali Baba Kimdir: Ali Baba Şeyh Abdurrahman Erzincani’nin oğludur. Buraya yerleşmiş, evlenmiş ve burada şehit olmuştur. Kanuni dönemi tahrir defterlerinde Tut ilçesinde Şeyh Abdurrahman Erzincani’nin oğlu olarak Mehmed-i Erzincani görünmektedir. Muhtemelen zaman içinde Mehmed-i Erzincani Şeyh Ali Baba olarak anılmış olmalıdır.  

Türbenin Durumu: Türbede yatma yerleri, kurban kesme ve yemek pişirme yerleri mevcuttur. Betonarmeden sade bir türbedir.  

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için özellikle Perşembe akşamları türbe ziyaret edilmektedir. Özellikle felçli hastalar getirilmektedir. Hasta üç Perşembe akşamı üst üste türbeye getirilir ve burada uyutulur. Rüyalarında Ali Babayı görenler iyileşir.

Menkıbeler: 1-) Babasının yaptırdığı caminin mihrabının Kıble’ye bakmadığını söyleyip durmuş. Babası daha fazla dayanamamış ve onu elinden tuttuğu gibi mihraba götürmüş. Şeyh Ali Baba bir de bakmış Kıble önünde. Utancından bir daha babasının yüzüne bakamamış ve Tut’a gidip yerleşmiş.  

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Şeyh Şükrü Türbesi / ADIYAMAN –Kahta –Hasandiğin Köyü

Şeyh Şükrü Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Kahta İlçesi Hasandiğin Köyünde cami avlusunda türbesi vardır.

Şeyh Şükrü Kimdir: Mürşit ve derviş olan Şeyh Şükrü köyleri dolaşarak zikir yaparmış. Bir köyde 2-3 yıl kalırmış ve gittiğinde arkasında yetiştirmiş olduğu bir mürşit bırakırmış. Horasan erenlerindendir. Şanlıurfa’dan Adıyaman’a gelmiştir. Kadiri tarikatındandır. Kendisini Kadiri şeyhlerinden Ahmet Baba yetiştirmiştir.

Türbenin Durumu: Türbe cami avlusundadır ve üstü açık bir türbedir.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için her yerden gelenler bu türbeyi ziyaret etmektedir. Türbe toprağı ekinler böceklerden zarar görmesin diye tarlalara serpilirse ekin hiçbir zarar görmezmiş. Hayvanların da kene illetinden kurtulması için hayvana türbe toprağından sürülür.  

Menkıbeler: 1-) Şeyh Şükrü’nün menkıbeleri çoktur. Şeyh Şükrü namazını gizli kılarmış. Bir gün kendisine namaz kılmıyorsun diyen bir kişinin rüyasına girmiştir ve ertesi sabah da hesap sorumuştur. Köylülere namaz kıldıran hocanın aklı başka bir işteymiş, namaz bitince bu durumu hocanın suratına vurmuş.

2-) Hacca giden köyün ağası Hacı Ahmet’e vermiş olduğu emaneti Hacı Ahmet unutunca Medine’de görünüp görevini hatırlatmıştır. Ölümünü bilmiş ve kendine kısa bir kürek sapı hazırlamış ve mezarımı bu kürekle kazın demiş.         

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Şeyh Ömer Nurani Türbesi / ADIYAMAN –Kahta –Gölgeli Köyü

Şeyh Ömer Nurani Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Kahta İlçesi Gölgeli Köyünde mezarlıkta türbesi vardır.

Şeyh Ömer Nurani Kimdir: Çınar Ziyareti olarak da anılmaktadır. Koca bir çınarın gölgesinde aile kabristanlığında türbesi vardır. Şeyh Ömer Nurani Mekke’den buraya gelmiş, Ehl-i Beyt soyundandır.

Türbenin Durumu: Türbe içinde birkaç mezar daha bulunmaktadır. Bu mezarların kimlere ait olduğunu bilmiyoruz. Üstü açık bir mezarlıktır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için her yerden gelenler bu türbeyi ziyaret etmektedir. Ağzı yara olanlara ocaklı ağzına tükürdüğünde iyileşme olmaktadır. Akli dengesi olmayan türbede uyurlar ve rüyasında Şeyh Ömer’i görenlerin iyileştiği söylenmektedir.   

Menkıbeler: 1-) Şeyh Ömer köye geldiğinde köyün ağası onu köyde istemez. Şeyh beraber barış içinde yaşayabileceklerini söyler. Ağa da şeyhin bir keramet göstermesini ister. Şeyh Ömer kış günü bahçeye diktiği kuru dut dalı ertesi gün mevsimsiz olarak açan bir dut ağacı olur ve bu ağacın dutundan yiyen çocuğu olmayan bir kadının çocuğu olacaktır.

2-) Şeyh Ömer arkasından konuşan bir kuyumcunun rüyasına girerek onun bir daha konuşmamasını sağlar. Yine köylülerden bazılarının rüyasına girerek kötülük yapmasını engellemiştir.

3-)  Ramazan ayında Şeyh Ömer türbesinin olduğu yerden kudüm sesleri, zikir sesleri köye kadar ulaşırmış. Mezarlığında sağlığında kötülük yapmış olanları topraktan dışarı atmıştır.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Şeyh Kadir Baba Türbesi / ADIYAMAN –Kahta –Sarıkaya Köyü

Şeyh Kadir Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Kahta İlçesi Sarıkaya Köyünde türbesi vardır.

Şeyh Kadir Baba Kimdir: Aslen Şanlıurfalıdırlar. Buraya oradan göç edip gelmişlerdir. Türbede Şeyh Osman ve Şeyh Kadir medfundur. Türbe ailesi tarafından bir ocak gibi işletilmeye devam etmektedir.

Türbenin Durumu: Türbe içinde birkaç mezar daha bulunmaktadır. Bu mezarların kimlere ait olduğunu bilmiyoruz. Üstü açık bir mezarlıktır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için her yerden gelenler bu türbeyi ziyaret etmektedir. İstekleri kabul olanlar, şifa bulanlar türbeye getirdikleri kurbanları keserek burada yemek yaparak dağıtırlar. Özellikle perşembe akşamları türbe ziyaret edilir. Normal insanlar akli problemler yaşadığında türbeye getirilir ve burada uyurlar. Rüyasında aksakallı bir ihtiyarı rüyasında görenlerde iyileşme görüldüğü söylenmektedir. Türbede okunmuş su içenler baş ağrılarına derman bulurlar.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken

Çingil Baba Türbesi / ADIYAMAN –Kahta –Damlacık Köyü

Çingil Baba Türbesinin Yeri: Adıyaman İli Kahta İlçesi Damlacık Köyü Çingil Mezrasında türbesi vardır.

Çingil Baba Kimdir: Çingil Baba, Ab Sofi (Sofi Amca) olarak da anılmaktadır. Gerçek adı Hüseyin’dir. Kimsesiz ve yetimdir. Çobanlık yaparmış.

Türbenin Durumu: Türbe içinde birkaç mezar daha bulunmaktadır. Bu mezarların kimlere ait olduğunu bilmiyoruz. Üstü açık bir mezarlıktır.

Ziyaret Nedeni: Değişik dilekler için her yerden gelenler bu türbeyi ziyaret etmektedir. İstekleri kabul olanlar, şifa bulanlar türbeye getirdikleri kurbanları keserek burada yemek yaparak dağıtırlar. Özellikle Cuma akşamları türbe ziyaret edilir. Sağlığında körleri iyileştirdiği belirtilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Geleceğe yönelik tahminleri hep tutarmış. Çingil Baba köyde iken dönem dönem savaşmaya gidermiş. Öldüğünde vücudu kurşun yarasından kan revan içindeymiş. Bu yüzden şehit düştüğü rivayet edilmektedir.

Kaynakça: İsmail Celalettin Yaşar –Adıyaman İl ve İlçelerinde Evliya Anlatıları -2010.

Taylan Köken