Alıç Kuşağı Deliği Ziyareti / ADANA –Karaisalı – Etekli Köyü

Alıç Kuşağı Deliğinin Yeri: Ziyaret Adana ili Karaisalı İlçesi Etekli Köyü Karmış Mahallesinin doğusunda kayalıkların arasındaki kaynak ziyaret yeridir.

Karmış Mahallesi

Alıç Kuşağı Deliği Nedir: Yerel halkın ziyaret ettiği şifalı olduğuna inanılan bir kaynaktır.  

Ziyaret Nedeni: Yerel halk ziyaret edilen kaynaktaki suyun uyuz, kaşıntı, egzama ve yaralara iyi geleceğine inanılmaktadır. Uygulama olarak, ziyaret üç Çarşamba günü üst üste yapılır. Suyla yıkanılmakta ve çamur hasta olan yere sürülmektedir.

Ayrıca suyun çıktığı yerin başında bulunan defne ağacına dilek için çaput bağlanmaktadır.

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / www.yagbasan07.blogspot.com

Taylan Köken

Ağaçalanı Türbesi / ADANA –Karaisalı – Etekli Köyü

Ağaçalanı Türbesinin Yeri: Türbe Adana ili Karaisalı İlçesi Etekli Köyünde Tabanlı Mahallesinin arkasındaki kayalıklarda türbesi vardır.

Ağaçalan Türbesinin Bulunduğu Kayalıklar

Ağaçalanı Yatırı Kimdir: Yerel halkın Dede Mezarı olarak da andığı türbede medfun bulunan şahıs hakkında herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında elimizde herhangi bir bilgi yoktur.

Ziyaret Nedeni: Yerel halk tarafından havaların kurak geçtiği dönemlerde Cuma namazının ardından yağmur duası için ziyaret edilmektedir. Türbe başında özelikle beyaz veya mavi rengine yakın kurban kesilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Türbede bazı geceler ışık yandığına inanılmakta ve söylenmektedir.

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / www.yagbasan07.blogspot.com

Taylan Köken

Şeyh Mehmet Dede Ziyareti / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı –Karadirek Beldesi

Şeyh Methmet Dede Ziyaretinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Sandıklı İlçesi Karadirek Kasabasında ziyareti vardır.

Şeyh Mehmet Dede Kimdir: Değerli araştırmacı Dr. Muharrem Bayar’ın listesinden öğrendiğimiz Şeyh Mehmet Dede’nin kim olduğu konusunda herhangi bir bilgi yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Dr. Muharrem Bayar –Taşpınar Dergisi Sayı:7 -2012.

Taylan Köken

Taptuk Emre Türbesi / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı –Yunus Emre Mah.

Taptuk Emre Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Sandıklı İlçesi Yunus Emre Mahallesinde türbesi vardır. Türbe eskiden Çay Köyü’nde iken, köy Sandıklı’ya bağlı bir mahalle olmuştur.  

Taptuk Emre Türbesi

Taptuk Emre Kimdir: Tabduk’un kapısında / Kul olduk kapusunda, / Yunus miskin çiğ idik / Piştik elhamdülillah! Dizleri ile Taptuk Emre’nin öğrencisi olduğunu söylemektedir Yunus Emre. Yunus Emre Tapduk Baba’nın dervişidir. Taptuk, Barak Baba’nın, o da Sarı Saltuk’un halifesidir.
Horasan erenlerinden olan Taptuk Emre Cengiz Han’ın baskıları sebebiyle Anadolu’ya göç etmiştir. Doğum tarihi olarak 1210-1215 yılları düşünülmektedir. Adı Hacı Bektaş-ı Veli ‘Vilayetname’sinde geçtiğinden dolayı onunla çağdaş sayılmaktadır. 

Türbenin Durumu: Türbe günümüzde mahallenin gelişmesiyle bir çıkmaz sokağın arasında kalmıştır. Yunus Emre’nin türbesi ise Taptuk Emre türbesine 100 mt mesafededir. Türbe önceleri kesme taştan bir mezarken günümüzde üstü betonarme bir çatıyla örtülerek türbe haline getirilmiştir.
Türbe yanında Taptuk Emre’yi ziyarete gelenlerin ibadeti yapmaları ve Kuran okumaları için küçük bir mescit yapılmıştır. 

Ziyaret Nedeni: Taptuk Emre türbesi hayır duası için ziyaret edilmektedir.

Menkıbeler: 1-) Hacı Bektaş-ı Veli Yunus Emre’nin eğitim işini Taptuk Emre’ye vermiştir. Bu ilişkiden dolayı bazı kaynaklar, Taptuk Emre’nin Hacı Bektaş-ı Veli’nin halifesi olduğunu belirtmektedir. Taptuk Emre, daha Emre iken nasibinin onda olduğunu Hacı Bektaş-ı Veli’nin elindeki yeşil beni görünce anlar ve ona “Tapduk Hünkârım” diye hitap eder. O günden sonra Emre artık Taptuk Emre olarak anılacaktır.     

Kaynak: Ali Osman Karakuş - Sandıklı Türbeleri-I –Sandıklı Belediyesi -2011 / Abdülbaki Gölpınarlı –Yunus Emre –Altın Kitaplar -1991


Taylan Köken

Yunus Emre Türbesi-I / AFYONKARAHİSAR –Sandıklı –Yunus Emre Mah.

Yunus Emre Türbesinin Yeri: Afyonkarahisar İlinin Sandıklı İlçesi Yunus Emre Mahallesinde türbesi vardır.

Yunus Emre Türbesi

Yunus Emre Kimdir: Türk mutasavvıf ve şairidir. Hakkında en çok araştırma yapılan büyük velilerimizdendir. Halkın sevdiği, saydığı, yaşamı ile örnek kişiliğiyle herkesin ulu bir insan olarak kabul ettiği ve türbelerine de aynı saygı ile günümüzde ziyaret ettiği bir büyüğümüzdür. Onun yaşamını aktarmayacağız. Bu konuda bol miktarda belge var. Kısaca özetlersek; İnsan sevgisi şiirlerinin temel felsefesidir. Ne zaman doğduğu, ne kadar yaşadığı ve nerede öldüğü hep rivayetler üzerine kuruludur. 1238 yılında doğduğu ve 1320’li yıllarda Eskişehir’de vefat ettiği söylenir. Birçok yerde makamları vardır. Ama çoğu yerleşim bu türbelerin makam olmadığını, gerçek mezarın kendilerinde olduğunu söylerler. Buna Anadolu’nun Yunus Emre’yi kucaklaması diyebiliriz. 
Yunus Emre’nin bilinen birçok türbesi vardır. Her türbe Yunus Emre’yi sahiplenip burada yatmaktadır, gerçek mezar burasıdır demektedir. Sandıklı’daki türbe de bunlardan biridir. Fakat aynı mahallede Taptuk Emre’nin de türbesi vardır. Bu durum da ilginçtir. Ayrıca Yunus Emrem zaviyesi belgeleri de bulunmaktadır. Bu belgelerde Sandıklı Çay Köyü ve Hacı Köy adı geçmektedir. Çay Köyü bugünkü Yunus Emre Mahallesi ve 1970 yılında Belediye Meclisi onayıyla Sandıklı’nın bir mahallesi yapılmıştır. Ayrıca Yunus Emre şiirlerinde geçen hocası Taptuk Emre Türbesi Yunus Emre Türbesine 150 mt mesafedir. Bununla beraber Barak Baba, Sarı Saltuk, Hacım Sultan, Gözcü Baba, Karaca Ahmet Sultan ve Seydi Sultan türbelerinin de Sandıklı ve civarındaki yerleşimlerdedir.      

Türbenin Durumu: Türbe altı betonarme direk üzerine sivri külah dam ile örtülüdür. Mezarı beyaz mermerden bir sanduka biçiminde kaplanmıştır.

Ziyaret Nedeni: Yunus Emre türbesi özellikle hayır duası için ziyaret edilmektedir. Bu manevi büyüğümüzün türbesi değişik dilekler için de ziyaret edilmektedir. Bir hastalığa yakalanan veya çocuğu olmayan kadınlar türbeyi ziyaret etmektedirler. Dileği olanlar kurban adağını türbeye gelerek keserler. Daha eskiden türbe mezarken türbe toprağı şifa olarak alınırmış. Oğlan çocuk isteyenler çocukları erkek olunca adını Yunus koymaktadır.
Çocuğu olmayan kadınların türbe başındaki uygulamaları ise ilginçtir. Çocuğu olmayan kadın 40 tane kadını (günümüzde bu sayı 3 kadına kadar inmiş) türbe başına getirip el ele tutuşturup türbe etrafında dönülmektedir. Türbe etrafında dönerken “Yarabbi bana hayırlısıyla bir oğlan ver. Adını Yunus koyacağım” diyerek dilekte bulunurlar.    

Menkıbeler: 1-) Türbeye yakın bir “Kara Dut” ağacı vardır. Bu ağacın Yunus’un aradığı asadan hasıl olduğu rivayet edilir. Hocası Taptuk Emre Yunus Emre bulsun diye asasını havaya fırlatır. Yunus Emre yedi yıl arar ama bulamaz. Bulamadığını hocasına söylemek geri döndüğünde bakar ki Taptuk Emre vefat etmiş. Bu sırada bir nur göğe yükselmiş. İçinden “Asa bu olsa gerek” diyen Yunus Çay Köyde iki çayın birleştiği yere koşmuş. Bakmış asa orada duruyor… Asanın olduğu yere zaviyesine kurmuş ve ömrünün sonuna dek burada irşada devam etmiş. Aynı yerde de vefat ederek buraya gömülmüştür.    

Kaynak: Ali Osman Karakuş - Sandıklı Türbeleri-I –Sandıklı Belediyesi -2011/ Mustafa Özer -Hüseyin Hüsrevoğlu –Ali Özeksi –Belgelerde Sandıklı ve Yunus Emre -2010


Taylan Köken

Can Dede Yatırı / AFYONKARAHİSAR –Şuhut -Balçıkhisar Beldesi

Can Dede Yatırının Yeri: Afyonkarahisar İlinin Şuhut İlçesi Balçıkhisar Kasabasında türbesi vardır.

Can Dede Kimdir: Can Dede Balçıkhisar’ın fethi sırasında burada şehit düşmüş olan Yörük –Türkmenlerinden olduğu söylenmektedir. Hakkında başka bilgimiz yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Tarık Özaşkın –Şuhut Ekin Dergisi Sayı:2 -1994

Taylan Köken

Pelitbaşı Yatırı / AFYONKARAHİSAR –Şuhut -Balçıkhisar Beldesi

Pelitbaşı Yatırının Yeri: Afyonkarahisar İlinin Şuhut İlçesi Balçıkhisar Kasabasında türbesi vardır.

Pelitbaşı Kimdir: Pelitbaşı, Balçıkhisar’ın fethi sırasında burada şehit düşmüş olan Yörük –Türkmenlerinden olduğu söylenmektedir. Hakkında başka bilgimiz yoktur.

Türbenin Durumu: Türbenin durumu hakkında herhangi bir bilgimiz yoktur.

Kaynak: Tarık Özaşkın –Şuhut Ekin Dergisi Sayı:2 -1994

Taylan Köken